Ngày 18/4, tại phiên thảo luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, liên quan đến việc đầu tư về khu vực này thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Phan Xuân Dũng cho biết, vẫn có tình trạng nơi thì quá nhiều chương trình chồng chéo, chưa được lồng ghép tốt, nơi lại rất thiếu. Chính vì thế, theo ông Dũng mới dẫn đến việc đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện vẫn có chuyện cái cần đầu tư thì không có, cái được đầu tư lại chưa thực sự cần. Có xã rất cần giường bệnh thì lại được giao máy vi tính…
Liên quan đến việc đầu tư cho y tế, trong đó bao gồm cả đầu tư cho trạm y tế cơ sở, trong thời gian qua, nền kinh tế thị trường phát triển nhưng chính sách của Đảng và Nhà nước vẫn nhất quán là ưu tiên cho y tế, giáo dục. Nhà nước đóng vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, trong thực hiện, dù đầu tư cho y tế có tăng dần nhưng vì ngân sách quá hạn hẹp nên kinh phí cho y tế vẫn còn chưa đáp ứng được với nhu cầu. Mạng lưới y tế cơ sở được đầu tư khá khiêm tốn với ngân sách hạn chế, việc triển khai xã hội hóa y tế dưới cơ sở còn chưa mạnh… Y tế xã vẫn còn khó khăn về cơ sở vật chất khiến công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân gặp khó khăn.
Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, quỹ đất dành cho y tế và giáo dục là khiêm tốn nhất. Đây là vấn đề thuộc về quy hoạch của từng địa phương. Để có đất cho y tế, các địa phương cần dành quỹ đất trong quy hoạch, mà phải là quỹ đất sạch, nếu không chi phí cho giải phóng mặt bằng sẽ rất lớn và sẽ rất khó khăn khi ngân sách hạn chế. Một khó khăn nữa là, mặc dù từ 7/2007, Quyết định số 950/QĐ-TTg về đầu tư cho trạm y tế xã nâng cấp cơ sở hạ tầng đã được ban hành nhưng đến giờ vẫn chưa có kinh phí cho công tác này.
Về phía ngành y tế, củng cố mạng lưới y tế cơ sở trong đó có tuyến huyện, đặc biệt là tuyến xã là 1 trong 4 nhiệm vụ đầu tiên và trọng tâm của ngành y tế trong thời gian tới. Trong buổi đối thoại trực tuyến với nhân dân tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ chiều 7/1/2012, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, trạm y tế xã gặp rất nhiều khó khăn về trang thiết bị, để khắc phục tình trạng trên, hiện ngành y tế cố gắng bố trí vốn từ các nguồn ODA, các dự án và cũng đề nghị chính quyền địa phương quan tâm, chung tay lo vấn đề này.
Về nguồn nhân lực, y sĩ tuyến xã đã được đi học đào tạo liên thông thành bác sĩ và đồng thời cử một số nhân viên tại bệnh viện huyện về công tác tại trạm y tế xã. Ngoài ra, để tăng cường hoạt động của trạm y tế xã, bảo hiểm y tế có đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế xã, làm cho trạm y tế xã hoạt động tích cực hơn công tác khám chữa bệnh, góp phần giảm tải cho tuyến trên và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Bộ Y tế cũng đã xây dựng chuẩn quốc gia mới về trạm y tế xã.
Theo Bộ trưởng, vấn đề này nằm trong chương trình xây dựng nông thôn, hy vọng trong thời gian tới, với chương trình xây dựng nông thôn mới thì trạm y tế xã cũng được nâng lên theo chuẩn quốc gia. Ngoài ra, một loạt các chính sách cho cán bộ tuyến vùng sâu vùng xa và phụ cấp nghề nghiệp đã được ban hành. Ví dụ ở một số trạm y tế vùng núi khó khăn, lương hộ sinh, điều dưỡng đã tăng hơn rất nhiều so với trước. Tiền trực của trạm y tế xã cũng được tăng lên 2,5 lần so với trước đây.
Mặc dù ngành y tế đã nỗ lực rất nhiều, nhưng một mình ngành thì chưa đủ, ở đây đòi hỏi phải có sự chung tay vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương. Xây dựng các chương trình mục tiêu quốc gia về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ quan trọng hiện nay. Nếu đầu tư một cách hợp lý, trong đó có việc khảo sát cụ thể cái nào cần, cái nào là thiết yếu với người dân để tránh tình trạng có chuyện cái cần đầu tư thì không có, cái được đầu tư lại chưa thực sự cần thì chương trình mới đạt hiệu quả cao nhất.
Minh Nam