Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, thảo luận về dự án Luật phí, lệ phí, đa số các đại biểu (ĐB) Quốc hội tán thành với sự cần thiết ban hành Luật phí, lệ phí bởi qua 13 năm thực hiện Pháp lệnh phí và lệ phí đã bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng trong thực tiễn vẫn còn nhiều vấn đề liên quan đến quá trình quản lý, sử dụng các khoản thu... Phóng viên báo SK&ĐS lược ghi một số ý kiến xung quanh vấn về này.
ĐB Nguyễn Thị Kim Tiến (TP.HCM) - Bộ trưởng Bộ Y tế: Nhà nước chỉ hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, người có công...
Có thể nói, học phí phổ thông không đưa vào Luật Giá là vấn đề nhân văn để tất cả mọi trẻ em đều được đến trường. Tuy nhiên, ĐB Tiến nhấn mạnh, nếu học phí không tiến tới tính đúng, tính đủ thì khó đảm bảo chất lượng giảng dạy. Do vậy, đối với con em các hộ nghèo, Nhà nước nên tiếp tục có chính sách học phí riêng để hỗ trợ học phí cũng là để từng bước nâng chất lượng giáo dục. Bên cạnh đó, cũng cần phải tính đúng, tính đủ trong dịch vụ y tế để nâng cao chất lượng, đảm bảo nền kinh tế thị trường. Dịch vụ công do Nhà nước cung cấp cũng phải tiến tới giá tính đúng tính đủ, Nhà nước chỉ hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, người có công... còn lại phải tính theo thị trường để đảm bảo có nền kinh tế thị trường, để các nước cũng công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường, tránh nhũng nhiễu.
ĐB Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc): Đang tồn tại thực trạng “xã phí, phường phí, rồi cả... thôn phí “
Phí và lệ phí đang là vấn đề phức tạp của xã hội, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Có nơi đi qua một con đường thôn cũng đứng ra thu phí với lý do thôn đó bỏ tiền ra làm con đường này... Hiện đang tồn tại thực trạng “xã phí, phường phí, rồi cả... thôn phí”. Thật quá vô lý! Theo đó, dự thảo luật cần quy định rõ đối tượng điều chỉnh, thẩm quyền thu phí, lệ phí và làm rõ nguyên tắc cái nào là phí, cái nào là lệ phí, cái nào là xã hội hóa để tránh tình trạng nhập nhằng, lạm dụng để thu. Cùng đó, ĐB Nguyệt cũng đề nghị đã thu phí, lệ phí là phải vào ngân sách nhà nước và cần phải tính đến việc công nghệ hóa thông tin khi thu còn nếu cứ theo hóa đơn viết tay thì sẽ rất khó kiểm soát.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.HCM): Nếu không phân cấp rạch ròi việc thu phí sẽ dẫn đến cơ chế xin - cho
Liên quan đến việc phân cấp cho chính quyền địa phương thực hiện việc thu phí và lệ phí, có thể thấy phân cấp là một nguyên tắc mà hiện nay Quốc hội khi làm luật luôn luôn đặt ra, nhưng khi đi vào thực tiễn và chi tiết trong từng luật thì chúng ta thấy rằng việc phân cấp quả là khó khăn, vì vậy những phân cấp cụ thể đòi hỏi có trong luật thì chúng ta vẫn chưa thấy. Việc phân cấp phân quyền chỉ trên lý thuyết và sẽ không đi vào thực tiễn, thậm chí nếu không minh bạch bằng pháp luật sẽ dẫn tới chuyện việc gì khó khăn thì sẽ rất khó có sự đồng thuận. Từ đó rất dễ nảy sinh câu chuyện không muốn làm sẽ phân cấp hoặc chuyện gì quá khó làm sẽ phân cấp và việc phân cấp đó sẽ không được thảo luận dân chủ giữa cấp này với cấp kia, nó như một sự ban phát hay sự xin - cho.
ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng): Cần làm rõ đơn vị nào được thu phí và quản lý khoản thu từ phí này như thế nào
Một số loại phí vô lý như thu phí vỉa hè, lòng đường, rồi phí trông giữ xe với giá cắt cổ... mục đích thu là làm đẹp mỹ quan đô thị nhưng thực chất đã đạt được hay chưa lại là một dấu hỏi. Phí là cung cấp dịch vụ, mới được thu phí, nhưng anh có cung cấp dịch vụ đâu mà đòi thu phí của dân? Rồi mức phí đưa ra mỗi nơi một phách, đơn cử phí trông giữ xe nơi 2.000 đồng/lượt, nơi lại 5.000 đồng/lượt... Cần làm rõ đơn vị nào được thu phí và quản lý khoản thu từ phí này như thế nào. Phí nào không đáng thì nên bỏ, tránh trường hợp nhập nhèm, thất thu, dân thì khổ và lợi ích thì chỉ rơi vào một nhóm cá nhân, không công bằng cho xã hội.
ANH TUẤN - HOÀNG DƯƠNG
