Sáng 27/8, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, ê-kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 vừa thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai xuyên tử cung thứ 15.
Thai phụ sinh năm 2000, từ Hà Nội, mang thai lần 3 bằng phương pháp tự nhiên. Trong quý I thai kỳ chưa ghi nhận bất thường, kết quả sàng lọc trước sinh không xâm lấn thuộc nhóm nguy cơ thấp.
Khi thai được 23 tuần 5 ngày, siêu âm tim thai phát hiện bệnh tim bẩm sinh nặng, không lỗ van động mạch phổi - vách liên thất kín (PA-IVS).
Ca thông tim thứ 15 là ca có tuổi thai nhỏ nhất từ trước tới nay. Ảnh: BVCC.
Theo các bác sĩ, với bệnh lý này, đường thoát máu từ thất phải lên động mạch phổi bị bít kín. Do không có dòng máu xuôi chiều qua van động mạch phổi, thất phải có nguy cơ ngày càng kém phát triển, tiến tới thiểu sản nặng và đe dọa tính mạng trẻ sau sinh.
Sau gần 3 tuần theo dõi, đến lúc thai 26 tuần 1 ngày ghi nhận tình trạng thiểu sản thất phải tiếp tục tiến triển. Thất phải phát triển kém so với tuổi thai, không có dòng máu xuôi chiều qua van động mạch phổi và xuất hiện hở van ba lá nặng. Các dấu hiệu cho thấy cơ hội can thiệp đang ngày càng thu hẹp, "cửa sổ vàng" không cho phép chờ đợi thêm.
Ngày 25/8, Bệnh viện Từ Dũ tổ chức hội chẩn khẩn với Bệnh viện Nhi đồng 1. Điểm đặc biệt là thai mới 26 tuần 1 ngày, nhỏ tuổi nhất trong 15 trường hợp được ê-kíp TPHCM thực hiện nong van tim bào thai xuyên tử cung đến nay.
Tuổi thai nhỏ khiến kích thước tim rất nhỏ, trong khi buồng thất phải và đường thoát thất phải đã kém phát triển. Nếu tiếp tục trì hoãn, thất phải có thể trở nên quá nhỏ, khiến việc đưa kim và hệ thống dụng cụ vào đúng vị trí để nong van không còn khả thi. Nói cách khác, "cửa sổ vàng" để can thiệp đang thu hẹp từng ngày.
Thai nhi được thông tim xuyên tử cung vào tuần thai thứ 26. Ảnh: BVCC.
Hồ sơ và dữ liệu chẩn đoán hình ảnh của thai nhi cũng được gửi tham vấn các chuyên gia tại Áo và Ý. Các chuyên gia thống nhất với ê-kíp TPHCM rằng cần can thiệp sớm do điều kiện giải phẫu không cho phép kéo dài thời gian chờ đợi.
Sau khi cân nhắc lợi ích, nguy cơ và tư vấn cho gia đình, hội chẩn thống nhất nong van động mạch phổi bào thai khẩn cấp.
Hai bệnh viện huy động 5 ê-kíp chuyên môn gồm can thiệp bào thai sản khoa, thông tim can thiệp, sơ sinh, gây mê hồi sức và phẫu thuật sản khoa. Ca can thiệp bắt đầu lúc 8h15 ngày 26/8.
Dưới hướng dẫn liên tục của siêu âm, kim 18G được đưa qua thành bụng, thành tử cung và xuyên qua thành ngực thai nhi để tiếp cận buồng thoát thất phải.
Qua nòng kim, ê-kíp thông tim đưa dây dẫn và bóng nong vào tim thai. Dây dẫn được đưa xuyên qua vị trí van động mạch phổi bị bít kín và tiến vào động mạch phổi. Sau khi xác định bóng ở đúng vị trí, các bác sĩ tiến hành nong van.
Ngay sau thủ thuật, siêu âm ghi nhận dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi lên động mạch phổi được tái lập và cải thiện rõ.
Ca can thiệp thành công sau 2h thực hiện. Ảnh: BVCC.
Trong quá trình rút dụng cụ, thai nhi bất ngờ xuất hiện tràn dịch màng ngoài tim gây chèn ép tim. Các bác sĩ lập tức chọc hút khoảng 3 ml máu trong khoang màng ngoài tim để giải áp. Sau xử trí, nhịp tim thai nhanh chóng ổn định ở mức 159 lần/phút, cơ tim co bóp tốt.
Sau hơn 2 giờ phối hợp giữa các ê-kíp, ca can thiệp kết thúc thành công. Siêu âm ghi nhận dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi tiếp tục được duy trì tốt.
Khoảng 4 giờ sau can thiệp, thai phụ ổn định, không đau bụng, thai nhi có nhịp tim 159 lần/phút, chức năng co bóp cơ tim tốt.
Thai kỳ sẽ tiếp tục được Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 phối hợp quản lý chặt chẽ trong những tuần tiếp theo.
Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM, nong van động mạch phổi bào thai không chỉ tạo đường mở qua van bị bít kín mà quan trọng hơn là can thiệp vào diễn tiến tự nhiên của bệnh ngay từ trong bụng mẹ. Giúp trẻ có thêm cơ hội có hệ tuần hoàn hai thất sau khi chào đời.
Ca can thiệp thứ 15, đồng thời là trường hợp có tuổi thai nhỏ nhất từ trước đến nay của ê-kíp, đánh dấu thêm bước tiến của y học bào thai TPHCM. Thành công này có sự phối hợp của Trung tâm Can thiệp bào thai, Bệnh viện Từ Dũ và Trung tâm Can thiệp tim mạch trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng 1.
