Bệnh lao đã được biết đến từ hàng ngàn năm, mặc dù nguyên nhân của bệnh đã được tìm thấy cách đây 127 năm bởi nhà bác học Robert Kock, nhưng đến nay bệnh lao vẫn là vấn đề sức khoẻ toàn cầu.
Chúng ta vừa mới chứng kiến 2 bệnh dịch kinh hoàng là SARS và cúm gia cầm trong mấy năm gần đây, nay đã có thể nói là kiểm soát được. Vậy tại sao bệnh lao vẫn trường tồn gây lo lắng cho toàn nhân loại như vậy ?
Phải chăng đó là sự lãng quên của các cấp chính quyền, lãng quên của các nhà khoa học, hay còn là nguyên nhân nào khác?
 Thứ trưởng Bộ Y tế TS. Nguyễn Thị Xuyên và Đoàn Việt Nam cùng các đại biểu tại Hội nghị cấp Bộ trưởng Y tế ở Bắc Kinh 1-3/4/2009. Ảnh: Ngọc Lan |
Vì vậy trong 2 tuần liên tiếp ở 2 bán cầu đã diễn ra 2 hội nghị cấp cao quan trọng để giải quyết vấn đề bệnh lao, lao đa kháng thuốc và lao siêu kháng thuốc, đó là Đại hội Liên minh toàn cầu phòng chống lao họp tại Rio de Janeiro ngày 23 - 25 tháng 3 (Brazil) và Hội nghị cấp Bộ trưởng các nước có gánh nặng bệnh lao đa kháng thuốc họp tại Bắc Kinh ngày 1 – 3 tháng 4 (Trung Quốc).
Đặc phái viên phòng chống lao của Tổng thư ký Liên hiệp quốc, nguyên tổng thống Bồ Đào Nha, Tiến Sỹ Jorge Sampaio đã nhấn mạnh: “Chúng ta cần nhận thức rằng “Lao có nghĩa là chết người, nhưng cái chết đó hoàn toàn có thể tránh được”.
Bà Magarete Chan, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã kêu gọi các vị đại biểu từ các quốc gia hãy cam kết mạnh mẽ, áp dụng các kỹ thuật thật chuẩn mực và sự hợp tác với cơ chế dễ dàng nhất để chúng ta có thể ngăn chặn được bệnh lao. Bà còn đưa ra hình ảnh “giả tưởng” một bệnh nhiễm trùng mà không có kháng sinh điều trị, rất tiếc đó không phải là giả tưởng mà chính là bệnh lao đa kháng thuốc và siêu kháng thuốc trong tình trạng hiện nay ở nhiều nước.
Ông Bill Gate đã phát biểu, chúng ta sẽ phải nói về bệnh lao trong 10 năm tới đây là sự đổi mới, chúng ta phải có những phương tiện chẩn đoán mới, các thuốc mới và vaccin mới, và tất nhiên tất cả những cái đó đều cần có kinh phí.
Được sự phân công của TS. Nguyễn Quốc Triệu - Bộ trưởng Bộ Y tế, TS. Nguyễn Thị Xuyên - Thứ trưởng Bộ Y tế đã tới dự Hội nghị cấp Bộ trưởng tại Bắc Kinh và phát biểu tại phiên họp toàn thể chia sẻ kinh nghiệm chống lao của Việt Nam, các thành công và các thách thức mới đó là: số lượng ca bệnh còn nhiều trong cộng đồng, lao/HIV và lao kháng đa thuốc.
Trong bài phát biểu, TS Nguyễn Thị Xuyên nhấn mạnh “đến dự hội nghị này, tôi muốn bày tỏ quan điểm của Chính phủ Việt Nam là sẽ tiếp tục hưởng ứng mạnh mẽ lời kêu gọi của Tổ chức Y tế Thế giới về dự phòng và quản lý bệnh lao kháng thuốc”. TS. Xuyên đã cảm ơn WHO, Chính phủ Hà Lan, Quỹ toàn cầu, PEPFAR, CDC Hoa Kỳ và nhiều tổ chức quốc tế khác đã và đang hỗ trợ Việt Nam chống lao có hiệu quả trong nhiều năm nay. Đặc biệt, TS Xuyên đã thông báo Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị thường niên của Ban điều phối Liên minh toàn cầu phòng chống lao tại Hà Nội vào tháng 10 năm nay.
Trước đó, tại Rio de Janeiro, ngày 24/3/2009, PGS.TS. Đinh Ngọc Sỹ, Giám đốc Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Trung ương, Chủ nhiệm Chương trình chống lao Quốc gia, được sự ủy nhiệm của lãnh đạo Bộ Y tế, đã làm việc với bà Irene Kork, Chủ tịch Ban điều phối và ông Marcos Espinal, Tổng thư ký Liên minh toàn cầu phòng chống lao về các nội dung chi tiết để tổ chức hội nghị Ban điều phối Liên minh toàn cầu phòng chống lao lần thứ 16. Đây là cơ hội lớn để Việt Nam chia sẻ những kinh nghiệm, những thách thức và kêu gọi sự hỗ trợ cho công tác chống lao trong giai đoạn hiện nay.
Tại Bắc Kinh, TS. Nguyễn Thị Xuyên đã gặp gỡ trao đổi với nhiều nhà lãnh đạo của Tổ chức Y tế Thế giới, của Liên minh phòng chống lao và nhiều chuyên gia trên thế giới.
Hội nghị đã thông qua lời “Kêu gọi hành động” phòng chống lao từ hội nghị cấp Bộ trưởng Y tế tại Bắc Kinh với lời kết luận là cần phải đầu tư thích đáng cho công tác chống lao từ chính phủ các nước và các đối tác quốc tế. Việc này cần điều phối hành động ở cấp toàn cầu.
Viết Nhung