- Việc rút bảo hiểm một lần là vấn đề khó, liên quan trực tiếp đến quyền lợi lao động. Theo đại biểu phải tính toán ra sao để có phương án cụ thể, tạo sự đồng thuận khi trình Quốc hội thông qua dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi?
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Tôi quan tâm đến hai phương án trong dự thảo Luật về điều kiện hưởng bảo hiểm một lần và đề nghị Chính phủ cân nhắc tích hợp áp dụng hai phương án đã nêu.
Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hải Dương Nguyễn Thị Việt Nga.
Về điều kiện hưởng BHXH một lần đối với trường hợp người chưa đủ tuổi hưởng lương hưu, không tiếp tục đóng BHXH, chưa đủ hai mươi năm đóng BHXH và có yêu cầu nhận BHXH một lần, tại kỳ họp thứ 6 Chính phủ trình Quốc hội hai phương án:
Phương án 1, người lao động được chia làm hai nhóm: Nhóm 1, người lao động tham gia BHXH trước khi Luật có hiệu lực (dự kiến 01/7/2025), sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm và có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần như quy định hiện hành (Nghị quyết số 93/2015/QH13).
Nhóm 2, người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày Luật có hiệu lực trở đi thì không được áp dụng quy định điều kiện hưởng BHXH một lần như quy định tại Nghị quyết số 93/2015/QH13.
Phương án 2: Người lao động được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn lại được bảo lưu để người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH.
Theo tôi cả hai phương án này vẫn chưa phải là tối ưu, vì trong điều kiện của nước ta hiện nay, nhiều người rất cần một khoản chi phí để trang trải, vượt qua những khó khăn trước mắt. Vì vậy, không thể hạn chế việc rút BHXH một lần đối với những người tham gia BHXH sau khi luật này có hiệu lực như phương án 1 vì chắc chắn sẽ gây phản ứng trái chiều, thậm chí khiến nhiều người dân cảm giác như bị đẩy vào thế khó.
Còn nếu chỉ áp dụng phương án 2, nhiều người đang tham gia bảo hiểm cũng sẽ cảm thấy quyền lợi bị hạn chế, bị mất công bằng và cũng có tâm lý so sánh và ồ ạt rút BHXH trước khi luật có hiệu lực.
Đây là nội dung lớn, rất cần có lộ trình, để người dân làm quen, tiếp cận và có thời gian tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội và ổn định cuộc sống của người dân.
- Vậy đại biểu có thể chia sẻ thêm về việc tích hợp cả hai phương án liên quan đến rút bảo hiểm một lần?
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Tôi cho rằng nên kết hợp hai phương án. Thứ nhất, đối với những người lao động đã đóng BHXH rồi mà không có nhu cầu tham gia nữa, muốn rút, trước khi luật này có hiệu lực thì rút vẫn bình thường theo luật cũ nhưng khi luật này có hiệu lực thì chúng ta khống chế là người lao động được rút không quá 50% số thời gian đã đóng.
Tuy nhiên, dự thảo quy định được rút ra không quá 50% số thời gian đóng bảo hiểm, nhưng số % thời gian đóng lại khác nhau cơ bản về tiền. Khi mới tham gia bảo hiểm thì đóng ít, nhưng 10 năm sau, lương cao hơn thì đóng bảo hiểm nhiều hơn, Luật quy định 50% số thời gian thì cần quy định rất rõ.
Tôi đề xuất quy định 50% số thời gian quy định đó là giai đoạn đầu, khi người lao động mới tham gia đóng bảo hiểm xã hội, khoản tiền đóng chưa nhiều, để người lao động có thể rút khoản tiền đó. Còn 50% của giai đoạn sau cao hơn thì sẽ được bảo lưu.
Việc bảo lưu này sẽ giúp cho người lao động vẫn được tham gia hệ thống an sinh, vì khi rút bảo hiểm một lần, người lao động mới chỉ nghĩ đến cái trước mắt, nhưng còn giai đoạn về sau, nếu không có trong hệ thống an sinh thì họ sẽ mất rất nhiều quyền lợi của mình.
Người lao động làm thủ tục nhận BHXH một lần.
- Liên quan việc dự thảo luật quy định về thời gian nghỉ việc để khám thai tối đa 5 lần đối với lao động nữ, đại biểu có kiến gì về nội dung này?
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Về thời gian nghỉ việc để khám thai tại Điều 53, dự thảo quy định tối đa 5 lần đối với lao động nữ, tôi thấy trong quá trình tiếp xúc, cử tri, nhất là cử tri là công nhân lao động, đều đề nghị tăng số lần nghỉ khám thai. Việc quy định này cần căn cứ vào những yêu cầu về chăm sóc và thăm khám sức khỏe thai kỳ theo khuyến cáo của Bộ Y tế.
Hiện nay, theo khuyến cáo thông thường, trong thai kỳ, người phụ nữ cần đi khám thai ít nhất là 8 lần vào mốc thời gian nhất định.
Vì vậy, với nội dung này cần tham khảo thêm ý kiến chuyên gia quy định về số lần được nghỉ khám thai của lao động nữ và cần phải đảm bảo ít nhất số lần tối thiểu phải khám thai theo khuyến cáo của y tế. Điều này vừa mang tính nhân văn và vừa đáp ứng được đông đảo nguyện vọng của cử tri.
- Trân trọng cảm ơn đại biểu!