Hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh phân cấp trong hoạt động kiến trúc
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, sáng 5/8, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban KHCN&MT.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tăng cường phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội
Dự thảo Luật gồm 4 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Luật Kiến trúc năm 2019; Điều 4 bổ sung quy định sửa đổi một khoản của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn nhằm bảo đảm đồng bộ với các quy định mới, có hiệu lực trước ngày 1/3/2027.
Theo cơ quan soạn thảo, dự án Luật tập trung luật hóa các quy định về phân định thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cập nhật các quy định về phân cấp, phân quyền và cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh trong hoạt động kiến trúc, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật.

Toàn cảnh Kỳ họp sáng 5/8. Ảnh: Media Quốc hội
Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định, hồ sơ dự án Luật được xây dựng đúng quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Đề nghị làm rõ lộ trình số hóa, tránh "khoảng trống quản lý"
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật. Hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét; đồng thời ghi nhận Chính phủ đã bổ sung báo cáo giải trình về việc tiếp tục duy trì chứng chỉ hành nghề và đánh giá định lượng hiệu quả cắt giảm thủ tục hành chính.
Về tên gọi dự án Luật, mặc dù có ý kiến đề nghị bổ sung Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn vào tên gọi do có sửa đổi một số nội dung liên quan, Thường trực Ủy ban KHCN&MT thống nhất giữ nguyên tên gọi như đề xuất của Chính phủ nhằm bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải. Ảnh: Media Quốc hội
Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm dự thảo Luật phù hợp với các nghị quyết mới của Đảng về phát triển văn hóa và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời bổ sung các quy định về công khai dữ liệu, lấy ý kiến cộng đồng và tăng cường trách nhiệm giải trình đối với các quyết định làm thay đổi chỉ tiêu kiến trúc nhằm phòng ngừa tham nhũng, trục lợi chính sách.
Đặc biệt, Ủy ban KHCN&MT đề nghị cơ quan soạn thảo báo cáo rõ tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ chế xác thực chéo dữ liệu khi chuyển sang cơ chế hậu kiểm đối với chứng chỉ hành nghề.
Đây được xem là điều kiện quan trọng để tránh phát sinh "khoảng trống quản lý" khi Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Đồng thời, đề nghị bổ sung ngay trong Luật các nguyên tắc về công trình điểm nhấn và cơ chế phối hợp tại khu vực giáp ranh nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, thuận lợi cho quá trình triển khai sau khi Luật được thông qua.