Sáng 25/5, tại Hà Nội và 19 điểm cầu trong cả nước, Bộ Y tế đã tổ chức hội nghị giao ban trực tuyến với lãnh đạo Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng, các Bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh và Bệnh viện nhi ở 39 tỉnh, thành phố có số bệnh nhân mắc và tử vong cao do bệnh tay - chân - miệng (TCM).
Hai Thứ trưởng Bộ Y tế: PGS.TS. Nguyễn Thanh Long và PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên đồng chủ trì hội nghị.
 Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên và Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long đồng chủ trì hội nghị giao ban trực tuyến tăng cường phòng chống bệnh TCM sáng 25/5. |
Phát biểu khai mạc tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết: Từ năm 2011 đến nay, dịch TCM có những diễn biến hết sức phức tạp kể cả trên thế giới và Việt Nam. Đặc biệt, từ đầu năm 2012 đến nay, Việt Nam đã ghi nhận 46.212 trường hợp mắc ở cả 63 tỉnh, thành phố, trong đó 27 trường hợp tử vong. Hiện phía Bắc đang là đỉnh điểm của dịch. Mặc dù thời gian gần đây dịch đã có xu hướng chững lại, số ca tử vong cũng giảm rõ rệt nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng trên diện rộng và chúng ta không thể chủ quan. Khả năng lây lan trong cộng đồng cao và dịch TCM sẽ có khả năng thành một dịch bệnh phổ biến.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh: Hiện nay rất khó để xác định được quy luật xảy ra của dịch. Bởi như những năm trước, thường là dịch cao điểm vào tháng 9, nhưng năm nay tháng 4 lại là tháng cao điểm, đến đầu tháng 5 dịch có xu hướng giảm. Bên cạnh đó, còn ghi nhận có sự gia tăng đáng kể chủng EV71 chiếm khoảng 80-90%, trong khi năm trước chỉ khoảng 20%. Tất cả các trường hợp tử vong trong năm nay cũng gần như đều do chủng EV71.
Lãnh đạo Bộ Y tế lo ngại, có sự giao lưu và lan truyền các chủng gây bệnh TCM và chủng EV71 lan rộng từ phía Nam ra phía Bắc. Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, trong khi thế giới vẫn chưa tìm ra vaccin để phòng bệnh này và cũng không có thuốc điều trị đặc hiệu, Bộ Y tế đã tham mưu cho chính phủ triển khai nhiều giải pháp phòng chống dịch và yêu cầu các địa phương triển khai mạnh mẽ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phòng chống bệnh TCM. Tuy nhiên đến nay vẫn còn nhiều bất cập cần phân tích, nhìn nhận thấu đáo để có giải pháp phòng chống hiệu quả đối với bệnh này. Khắc phục tình trạng ở một số địa phương chỉ triển khai trên giấy tờ hoặc chỉ ở cấp tỉnh mà không xuống đến cơ sở.
Cũng phải nhìn nhận một thực tế là, nhận thức của người dân về bệnh này vẫn còn rất hạn chế. Do đó, việc nâng cao trách nhiệm của người dân, nhất là những người trông trẻ rất cần thiết.
Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu, các đơn vị dựa trên cơ sở thực tế để đề ra các biện pháp dự phòng ca nhiễm mới, đẩy lùi, hạn chế các trường hợp tử vong.
Báo cáo tại hội nghị, TS. Trần Thanh Dương- Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng cho biết, mọi năm dịch bắt đầu tăng từ tháng 5, nhưng năm nay dịch tăng sớm từ đầu năm. Ông Dương nhấn mạnh, các địa phương nào đẩy mạnh truyền thông, rửa tay bằng xà phòng thì tỷ lệ mắc giảm. Tuy nhiên ở một số địa phương vẫn giao phó hoàn toàn cho ngành y tế trong việc đầu tư kinh phí phòng chống dịch.
Cục Y tế dự phòng lưu ý 15 tỉnh có số mắc cao nhất trong các tuần gầy đây là: Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Thanh Hóa, Ninh Bình, Hòa Bình, Thái Bình, Lạng Sơn, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Bà Rịa- Vũng Tàu, Yên Bái, Hà Nội, Đồng Nai và Bình Định.
Theo nhận định của Cục Y tế dự phòng, những tháng cuối năm 2012, dự báo dịch TCM vẫn còn diễn biến phức tạp, tốc độ lây lan sẽ vẫn cao như đỉnh dịch của năm 2011. Do đó cần đẩy mạnh công tác truyền thông trong toàn xã hội với 4 nội dung là: đối tượng có nguy cơ mắc bệnh tay chân miệng là trẻ em dưới 5 tuổi, bệnh lây truyền theo đường tiêu hóa, không có thuốc điều trị đặc hiệu, không có vắc xin phòng bệnh; 3 biện pháp phòng bệnh chính là: ăn sạch, ở sạch và đồ chơi của trẻ sạch cho các đối tượng là các bà mẹ, hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi, giáo viên các trường học, nhà trẻ mẫu giáo, nhóm trẻ gia đình và lãnh đạo chính quyền địa phương.
Chia sẻ về thực trạng công tác phòng chống dịch bệnh này, Phó Giám đốc Sở Y tế An Giang Nguyễn Huy Danh cho biết: Từ đầu năm đến nay, An Giang có số ca mắc đứng đầu cả nước, số ca mắc cao hơn bình quân cả nước 16 lần, có 7/27 trường hợp tử vong của cả nước. Năm 2012, bất thường ở chỗ, năm 2011 chỉ ghi nhận 11-16 ca mắc/ tuần nhưng những tháng đầu năm nay mỗi tuần ghi nhận khoảng 50 trường hợp mắc. Một số huyện mặc dù có số ca mắc thấp hơn nhưng tỉ lệ mắc trên 100.000 dân lại cao. Nhận thức của người dân về phòng chống bệnh này chưa cao cũng là một trở ngại lớn cho công tác phòng chống dịch. Hiện nay, ngoài các giải pháp về chuyên môn, ngành y tế tỉnh kiến nghị Bộ Y tế xem xét hỗ trợ cung cấp các thiết bị y tế phục vụ công tác điều trị bệnh nhân và đề nghị các Viện, Bệnh viện tuyến trên quan tâm hỗ trợ tích cực hơn nữa cho công tác phòng chống bệnh này ở An Giang.
 Điều trị cho trẻ mắc bệnh TCM tại BV Nhi đồng 1 TP.HCM. Ảnh: CP. |
PGS.TS. Nguyễn Tấn Bỉnh, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.Hồ Chí Minh thì cho biết, trong các tháng đầu năm, số bệnh nhân TCM nhập viện tại 3 BV lớn là BV Nhi đồng 1, BV Nhi đồng 2 và BV Bệnh nhiệt đới chiếm đến hơn một nửa là ở các tỉnh chuyển về. Số bệnh nhân nặng nhập viện cũng tăng so với năm 2011. Trẻ dưới 1 tuổi mắc bệnh tăng so với 2011. Trong các biện pháp nhằm giảm ca mắc, ngành y tế vẫn còn gặp trở ngại là người dân chưa tự giác thông tin ca bệnh đến cơ quan y tế nên không thể quản lý, giám sát và xử lý kịp thời từ những ca bệnh nhẹ.
Chia sẻ về công tác giám sát dịch, PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ cho biết, số ca mắc TCM chỉ trong nửa đầu năm nay đã bằng cả năm 2011. Số bệnh nhân mắc bệnh độ 2b cũng tăng so với năm trước. Trong khi số mắc tản phát trong cộng đồng giảm thì lại tăng ở các trường học. Chủng virut EV71 tăng từ 40% năm 2011 lên 68,9% năm 2012, trong đó gen C4 phổ biến thay thế cho gen C5 phổ biến ở các năm trước. Hiện Viện đang phối hợp với phòng xét nghiệm của Singapore để phân tích giải trình tự gen của các chủng EV71 từ năm 2003 đến nay để có sự so sánh, từ đó tham mưu cho lãnh đạo Bộ Y tế những giải pháp phòng chống dịch hiệu quả.
Trong công tác điều trị, BS Trần Minh Điển, Phó Giám đốc BV Nhi TƯ cho biết, từ đầu năm đến nay, trong số bệnh nhi nhập viện do TCM, trường hợp mắc bệnh độ 2a trở lên tăng hơn. Với những bệnh nhân nặng, Bệnh viện đã triển khai hồi sức tích cực, lọc máu và kết quả khả quan, hầu hết bệnh nhân được lọc máu đều ổn định tuần hoàn và ổn định huyết áp hơn rất nhiều. BS Điển cũng kiến nghị Cục Quản lý Khám chữa bệnh nghiên cứu đưa ra phác đồ Hồi sức hô hấp, Hồi sức tuần hoàn chi tiết hơn nữa cho các BV.
Kết luận tại hội nghị giao ban trực tuyến, Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên yêu cầu các đơn vị, địa phương tập trung thực hiện các giải pháp quyết liệt nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong do bệnh TCM.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng đề nghị UBND các địa phương tiếp tục tập trung chỉ đạo các biện pháp phòng chống dịch, triển khai quyết liệt chiến dịch quốc gia phòng chống bệnh TCM; tăng cường đầu tư trang thiết bị cho công tác phòng chống dịch. Lãnh đạo ngành y tế các địa phương chủ động tham mưu cho lãnh đạo UBND tỉnh trong công tác phòng chống dịch. Giám sát chặt chẽ tình hình dịch để chủ động có biện pháp xử lý kịp thời
Nâng cao năng lực điều trị hồi sức cấp cứu nhi tại các BV Nhi trên toàn quốc. Bổ sung, hoàn thiện trang thiết bị cho các đơn nguyên điều trị. Nghiên cứu hoàn tất cẩm nang điều trị bệnh chi tiết hơn để làm tài liệu tập huấn cho các BV tuyến dưới. Thực hiện nghiêm việc chống lây lan chéo trong các cơ sở y tế bằng việc hạn chế thăm nom của người nhà bệnh nhân…
Hạ Hiền