Cuộc thi sân khấu nghệ thuật chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2013 vừa khép lại (1/11) với 42 HCV, 68 HCB cho diễn viên, 3 vở giải Vàng, 6 vở giải Bạc cùng giải xuất sắc cho tác giả, đạo diễn, nhạc sĩ, họa sĩ thể hiện... Ngoài thành quả còn có những vấn đề đáng được nhìn nhận sâu sắc hơn cho sự phát triển nghề nghiệp. NSND Phạm Thị Thành - Ủy viên BGK đã chia sẻ ý kiến về điều này.
 NSND Phạm Thị Thành. |
Tham gia BGK cuộc thi, bà có nhận xét gì về cuộc thi?
- Có những đơn vị tiến bộ vượt bậc. Về những điểm đáng chú ý, tôi cho rằng, đa số vẫn giữ được chất chèo mặc dù một số đơn vị có cải tiến. Điều đó thể hiện qua việc giữ giai điệu chèo. Xuất hiện một số ca khúc mới nhưng dựa trên làn điệu chèo chứ không bị “mới hóa”. Cùng với đó là việc giữ gìn âm nhạc, cách diễn. Chèo xưa vốn giản dị, nhưng lại có những đơn vị dàn dựng hoành tráng, trang trí đẹp, hấp dẫn, trang phục đẹp dựa trên cơ sở dân tộc. Những điều đó nhằm đáp ứng sự “mãn nhãn”, “mãn nhĩ” của khán giả hôm nay nhưng vẫn giữ chất chèo. Thực sự lúc đầu cũng có những ý kiến rằng có sự chạy theo hình thức, nhưng khi nhìn tổng thể, thấy công chúng thích và anh em trong nghề hưởng ứng.
Nhiều ý kiến đang nói về giữ gìn “chất chèo” cũng như đặc trưng, bản sắc của chèo, theo bà, có những gì đáng lưu ý?
- Trong cuộc thi này, có thể thấy những trường hợp diễn chèo nhưng lại theo chất kịch, thể hiện qua các hiện tượng chèo cắm kịch hoặc kịch cắm chèo trong một số vở, nhất là với những đạo diễn vốn quen làm với sân khấu kịch hoặc một số anh em trẻ học đạo diễn chung cả chèo và kịch thì dựng có sự lấn sang nhau. Có một vị giám khảo ngồi cạnh tôi bảo, suốt cả 20 phút mà chẳng thấy hát tí nào...
 |
Với lực lượng diễn viên, bà đánh giá thế nào về đội ngũ kế cận?
- Nhìn chung, lực lượng kế cận có thể đảm nhận được nhiều vai trên sân khấu chèo. Có những vở có diễn viên trẻ, hát hay. Có những diễn viên chưa có được vai dài nhưng hát tốt, giàu tiềm năng, nếu được đào tạo hẳn hoi sẽ phát triển tốt. Nhưng lại có đơn vị tiến bộ chưa nhiều, thiếu diễn viên nên việc diễn và hát của các bạn trẻ có lúc còn nghèo nàn. Cần đề phòng một hiện tượng: có người chỉ hát hay chứ không diễn tốt, tuy rằng con số đó không nhiều.
Nhiều ý kiến đã băn khoăn từ đầu cuộc thi về sự “ở lại” quá lâu của các đạo diễn nổi tiếng, dàn dựng nhiều, hạn chế “đất” cho các đạo diễn trẻ. Bà nhìn nhận vấn đề này ở cuộc thi thế nào?
- Với các đạo diễn mới xuất hiện, họ có thể đã đứng tuổi nhưng vẫn là trẻ trong nghề đạo diễn như Thúy Mùi, Đào Lê, Đoàn Vinh, Văn Minh... Họ có những cái mới trên sân khấu, có những miếng trò khá đắt. Tôi nghĩ họ có thể kế cận được, vấn đề là phải tạo điều kiện cho họ. Tôi thấy rằng kể cả những đạo diễn đàn anh, có tên tuổi nhưng cũng không có những vở nổi lắm! Họ có thể giàu kinh nghiệm nhưng sáng tạo đã có sự hạn chế.
Xin cảm ơn bà!
Lưu Nguyễn (thực hiện)