Vừa qua, Khoa Khám chữa bệnh theo yêu cầu (Bệnh viện Hữu Nghị) tiếp nhận một bệnh nhân nữ, 64 tuổi có tiền sử loãng xương và chưa ghi nhận bệnh lý tim mạch trước đó. Khoảng 4 tháng trước, người bệnh xuất hiện tức ngực, khó thở và mệt thỉu khi hoạt động gắng sức nên đã đi khám tại bệnh viện. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc bệnh cơ tim phì đại, thành cơ tim dày bất thường kèm các cơn rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Tại Khoa Khám chữa bệnh theo yêu cầu, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc tối ưu và đeo máy Holter ghi nhịp tim 24 giờ, tuy nhiên vẫn ghi nhận các cơn rối loạn nhịp tim nguy hiểm, đe dọa tính mạng. Người bệnh được phân tầng nguy cơ và đánh giá có nguy cơ đột tử do bệnh cơ tim phì đại trong 5 năm (HCM Risk- SCD) cao. Trong trường hợp bệnh nhân xảy ra ngừng tim do rối loạn nhịp ngoài bệnh viện, khả năng cứu sống gần như rất thấp do hồi sức tim phổi cơ bản ít hiệu quả.

Các bác sĩ Khoa Tim mạch can thiệp cấy máy phá rung tự động cho bệnh nhân mắc cơ tim phì đại.
Ths. BSNT. Bùi Đức Thịnh (Khoa Tim mạch can thiệp) cho biết, biến chứng nặng nhất của bệnh cơ tim phì đại là ngừng tim đột ngột. Vì vậy, sau khi hội chẩn với Khoa Tim mạch can thiệp, bệnh nhân đã được chỉ định cấy máy phá rung tự động (ICD) để dự phòng đột tử. Sau khi cấy máy, bệnh nhân được theo dõi ổn định và xuất viện, sinh hoạt bình thường, tái khám định kỳ. Máy phá rung tự động có khả năng phát hiện cơn nhịp tim nhanh và tự động can thiệp để xử trí các rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Nhờ đó, người bệnh có thể yên tâm sinh hoạt, kể cả khi hoạt động gắng sức.
Bệnh cơ tim phì đại là gì?
Theo bác sĩ Thịnh, đây là tình trạng tăng độ dày thành cơ tim hoặc khối lượng cơ tim bất thường, không do các tình trạng tăng gánh huyết động khác như tăng huyết áp hay bệnh lý van tim. Đa số người mắc có biểu hiện gần như bình thường trong suốt cuộc đời, tuy nhiên bệnh cơ tim phì đại được ghi nhận là nguyên nhân đột tử do tim liên quan đến gắng sức phổ biến nhất ở người trẻ dưới 35 tuổi.
Bệnh cơ tim phì đại khá phổ biến, tỉ lệ mắc bệnh 1:500 dân, và khoảng 50% số trường hợp bệnh cơ tim phì đại mang các đột biến gen di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường. Một số ít các trường hợp mang đột biến đơn gen hoặc gen di truyền lặn.
Bệnh cơ tim phì đại thường được phát hiện tình cờ, tuy nhiên người mắc bệnh có thể gặp các triệu chứng:
- Tức ngực và khó thở, đặc biệt khi gắng sức
- Mệt, choáng hoặc ngất đột ngột
- Hồi hộp trống ngực khi xuất hiện cơn nhịp tim nhanh

Ths. BSNT. Bùi Đức Thịnh thăm khám cho bệnh nhân sau khi cấy máy phá rung tự động.
Để phát hiện bệnh cơ tim phì đại , có thể áp dụng các phương pháp thăm dò đánh giá:
- Điện tâm đồ: giúp phát hiện dấu hiệu dày thành cơ tim.
- Siêu âm tim: phương pháp đơn giản, tương đối chính xác, được coi là tiêu chuẩn vàng, phổ biến và thực hiện được ở các đơn vị y tế cơ sở.
- MRI tim/ PET CT: đánh giá chuyên sâu hơn cho người bệnh
Lời khuyên phòng bệnh và phát hiện sớm bệnh cơ tim phì đại
Qua ca bệnh trên, bác sĩ Thịnh khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là khám tim mạch nếu trong gia đình có người mắc bệnh hoặc có tiền sử đột tử không rõ nguyên nhân. Cần chú ý đến các dấu hiệu dù nhẹ như hồi hộp trống ngực, chóng mặt hoặc ngất, vì đây có thể là những biểu hiện sớm của bệnh. Việc tầm soát bằng siêu âm tim hoặc điện tâm đồ là cần thiết giúp phát hiện bất thường ngay cả khi chưa có triệu chứng. Bên cạnh đó, mọi người nên xây dựng lối sống lành mạnh như hạn chế rượu bia, tránh chất kích thích, không luyện tập thể lực quá mức khi chưa được kiểm tra sức khỏe tim mạch. Đối với người đã được chẩn đoán, cần tuân thủ điều trị, tái khám đều đặn và xét nghiệm sàng lọc bệnh cho người thân trong gia đình.
