Khi môi trường ô nhiễm, hằng ngày chúng ta phải hít thở rất nhiều bụi bẩn và khói, phải tiếp xúc với rất nhiều hóa chất độc hại, ăn thực phẩm bị nhiễm độc... Đông y có nhiều món ăn bổ ích giúp chúng ta phòng bệnh, nâng cao sức khỏe khi sống trong môi trường bị ô nhiễm nặng. Việc đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB), chiếm dụng vốn, thu chi sai nguyên tắc, sai mục đích... cũng góp phần làm trầm trọng thêm căn bệnh trầm kha lãng phí từ nguồn vốn XDCB.
Thất thoát lớn từ đền bù
Công tác đền bù GPMB vẫn là một khâu phức tạp, gây lãng phí thất thoát khá lớn. Theo báo cáo của một ban QLDA thuộc Bộ GTVT, để làm thủ tục đền bù GPMB một dự án cần hơn 40 loại văn bản, công văn, giấy tờ. Trị giá đền bù GPMB của một số công trình ở các thành phố lớn bằng hoặc lớn hơn rất nhiều lần so với trị giá xây lắp làm tăng tổng mức đầu tư, ảnh hưởng đến tính khả thi của dự án, chẳng hạn: đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (TP.HCM) trị giá xây lắp chỉ có 68 tỷ đồng, trong khi đó trị giá đền bù GPMB là 654 tỷ đồng; đường Kim Liên - Ô Chợ Dừa (TP.Hà Nội) trị giá xây lắp là 222 tỷ đồng, trị giá đền bù GPMB là 667 tỷ đồng; Cầu Thủ Thiêm (TP.HCM) trị giá xây lắp là 575,43 tỷ đồng, trị giá đền bù GPMB là 576,91 tỷ đồng...
 Đường Nam Kỳ khởi nghĩa (TP. HCM) giá trị đền bù lớn hơn giá trị xây dựng. |
Bộ KH&ĐT trong 3 năm (2005-2007), qua thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư XDCB sử dụng vốn nhà nước đã phát hiện 14 vụ, sai phạm kinh tế là 101,4 tỷ đồng và 46,9 nghìn USD, trong đó xuất toán, giảm trừ là 48 tỷ đồng, thu hồi nộp ngân sách nhà nước là 16,6 tỷ đồng và 46,9 nghìn USD, kiến nghị xử lý khác là 13,7 tỷ đồng và 59,2 nghìn m2 đất, trong đó sai phạm kinh tế điển hình tại một số dự án, công trình như Dự án chống sạt lở kè đê Hà Tây, Hòa Bình, Vĩnh Phúc 11,8 tỷ đồng; Dự án đường dây tải điện 500KV 45,1 tỷ đồng; Quốc lộ 1A đoạn CT-NC 24,6 tỷ đồng... Bộ Tài chính đã tiến hành thanh tra 14 dự án do Bộ, ngành Trung ương quản lý và thanh tra công tác quản lý vốn đầu tư XDCB tại 18 địa phương, đã phát hiện và xử lý sai phạm 3.212,4 tỷ đồng, trong đó đã xử lý thu hồi nộp ngân sách nhà nước 727,6 tỷ đồng, giảm trừ khi thanh quyết toán 665,8 tỷ đồng, kiểm tra bổ sung căn cứ 251,2 tỷ đồng. Tổng số dự án, chương trình được Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm toán trong 3 năm (2005-2007) là 65 cuộc, trong đó đã kiến nghị xử lý tài chính là 1.068 tỷ đồng.
Có sự vênh nhau số liệu báo cáo
Thống kê sơ bộ của cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế cho thấy, từ năm 2005 - 2007, đã phát hiện 149 vụ với 231 đối tượng có hành vi cố ý làm trái, tham nhũng, tiêu cực trong các dự án đầu tư XDCB với số tiền thất thoát trên 677 tỷ đồng; đã khởi tố điều tra 87 vụ gồm 143 bị can, thu hồi tài sản trị giá gần 167 tỷ đồng. Một số vụ án điển hình đã khởi tố như vụ “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Tổng công ty xây dựng miền Trung trong việc thực hiện Dự án xây dựng Nhà máy gỗ ván MDF ở tỉnh Quảng Trị, bước đầu xác định làm thất thoát khoảng 50 tỷ đồng, tại Baseaserco Bà Rịa-Vũng Tàu gây thiệt hại 26 tỷ đồng, vụ PMU 18...
Số liệu báo cáo của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khác nhiều so với báo cáo của cơ quan điều tra Bộ Công an, theo báo cáo của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trong 3 năm, đã truy tố tổng số 56 vụ án với 263 bị can phạm tội trong lĩnh vực đầu tư XDCB sử dụng vốn nhà nước, tổng thiệt hại do các bị can gây ra 31,4 tỷ đồng.
Nguyễn Thành