Tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT), sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp này, Bộ Y tế đề xuất quy định: BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với mọi đối tượng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện.
Vẫn còn khoảng 30% người dân chưa tham gia BHYT
Theo PGS.TS. Phạm Lê Tuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, hiện tại Luật BHYT quy định các nhóm "có trách nhiệm" trong việc mua BHYT nên việc tham gia chưa đầy đủ, tuân thủ pháp luật về bảo hiểm chưa cao. Báo cáo giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật về BHYT giai đoạn 2009 - 2012 sẽ được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp này đã chứng minh cho ý kiến của Thứ trưởng Phạm Lê Tuấn. Qua hơn 3 năm triển khai thực hiện Luật BHYT, tỷ lệ dân số tham gia BHYT đã tăng từ 58,2% năm 2009 lên 66,8% vào năm 2012, tăng 9,24 triệu người (vào cuối năm 2013 dự kiến sẽ có 71,2% dân số tham gia). Như vậy hiện còn khoảng 30% dân số chưa tham gia BHYT. Đến nay số tỉnh có tỷ lệ dân số tham gia BHYT cao đều là tỉnh nghèo như Bắc Kạn, Lai Châu, Hà Giang, Lào Cai, Hòa Bình, Sơn La, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Kon Tum... còn những địa phương có điều kiện kinh tế "khá giả" thì tỷ lệ người tham gia rất thấp. Tương tự, tỷ lệ tham gia BHYT của nhóm đối tượng làm công ăn lương, cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công, người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, nhóm hưu trí, mất sức lao động, đối tượng bảo trợ xã hội rất cao (đạt gần 100%). Trong khi đó, những đối tượng còn lại tham gia với tỷ lệ rất thấp. Hiện, người lao động trong khu vực doanh nghiệp tham gia BHYT chỉ đạt 50%. Hơn 50% số người hưởng lương hiện nay đang tham gia BHYT bắt buộc sẽ không tham gia nếu pháp luật không bắt buộc. Đặc biệt, nhóm tự nguyện tham gia BHYT tính đến cuối năm 2012 mới chỉ đạt 22%...
 Theo Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung, người bệnh nghèo sẽ được lợi hơn. |
Có thể nói, thực trạng này nếu không có giải pháp thiết thực thì sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến lộ trình thực hiện BHYT toàn dân. Kinh nghiệm quốc tế (hiện tại Trung Quốc và Thái Lan đã thực hiện) cũng cho thấy, để thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân thì phải bắt buộc tham gia theo Luật. Nếu không bắt buộc, sẽ có lựa chọn ngược, tức chỉ người ốm yếu mới mua bảo hiểm, như vậy không đúng ý nghĩa của BHYT là sự chia sẻ rủi ro. Vì thế phải quy định rõ trong Luật việc bắt buộc tham gia để thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân. Như vậy, theo hướng này, từ năm 2014, Nhà nước sẽ tạo cơ chế để áp dụng nguyên tắc bắt buộc tham gia BHYT. Đồng tình với đề xuất này của Bộ Y tế, bà Trương Thị Mai - Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội (là cơ quan thẩm tra Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT) phân tích, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chỉ có áp dụng nguyên tắc bắt buộc thì mới thực hiện thành công BHYT toàn dân. Áp dụng nguyên tắc bắt buộc trong lần sửa luật này sẽ đảm bảo thực thi quy định về BHYT hiện hành tốt hơn.
Người dân sẽ có lợi hơn
Thái Bình