Cấm lấy tạng người dưới 18 tuổi để ghép cho người khác, chỉ lấy mô trong trường hợp đặc biệt

Y tế
SKĐS - Luật Hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người bổ sung nhiều quy định bảo vệ người hiến, ngăn chặn mua bán, trục lợi.

Người đăng ký có thể từ chối hiến bất cứ lúc nào

Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác vừa được Quốc hội thông qua bổ sung nhiều quy định quan trọng, nhằm bảo vệ quyền tự nguyện của người hiến, ngăn chặn hành vi mua bán mô, bộ phận cơ thể người và bảo đảm công bằng trong hoạt động ghép tạng.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là quy định cụ thể các nguyên tắc trong hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Theo đó, hoạt động này phải bảo đảm tính tự nguyện, không bị dụ dỗ, lừa dối, đe dọa hoặc ép buộc đối với người hiến và người được ghép.

Người hiến mô, bộ phận cơ thể có quyền từ chối hiến bất cứ lúc nào - Ảnh 1.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội bấm nút thông qua. Ảnh: Thủy Nguyên

Đáng chú ý, việc đăng ký hiến không đồng nghĩa với việc người đăng ký đương nhiên đáp ứng các điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác. Người đã đăng ký hiến, người đại diện của người hiến hoặc cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến có quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào.

Luật cũng quy định không được thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người khi người hiến hoặc người đại diện, cha đẻ, mẹ đẻ từ chối hiến hoặc có biểu hiện không đồng thuận, thái độ không hợp tác theo quy định. Việc lấy mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác chỉ được thực hiện khi người hiến đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Luật.

Các hoạt động hiến, lấy, ghép phải vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học, không nhằm mục đích thương mại; bảo đảm lợi ích của người dưới 18 tuổi, đặc biệt là trẻ em và người không có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Thông tin liên quan đến người đăng ký hiến, người hiến và người được ghép phải được bảo mật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Bên cạnh đó, Nhà nước có chính sách tôn vinh, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người hiến; hỗ trợ thông tin, truyền thông; ưu tiên đầu tư nguồn lực cho hoạt động hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác và xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu. Nhà nước cũng hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực và chăm sóc sức khỏe cho người tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể người.

Nghiêm cấm mua bán mô, bộ phận cơ thể người 

Luật quy định 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có chiếm đoạt, mua bán mô, bộ phận cơ thể người và xác; dụ dỗ, lừa dối, đe dọa, ép buộc người khác hiến; lợi dụng quan hệ nuôi con nuôi, giám hộ hoặc quan hệ lệ thuộc để thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Đáng chú ý, Luật nghiêm cấm lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi để ghép cho người khác; lấy mô của người dưới 18 tuổi, trừ các trường hợp được Luật quy định. Đối với người từ đủ 18 tuổi đến dưới 25 tuổi, không được lấy bộ phận cơ thể để ghép cho người không phải thành viên gia đình.

Người hiến mô, bộ phận cơ thể có quyền từ chối hiến bất cứ lúc nào - Ảnh 2.

ĐBQH dự Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Thủy Nguyên

Với người từ đủ 25 tuổi trở lên, việc lấy, ghép bộ phận cơ thể cũng bị nghiêm cấm trong trường hợp người hiến nêu đích danh, chỉ định hoặc lựa chọn người được ghép, trừ trường hợp người bệnh chờ ghép là thành viên gia đình của người hiến.

Ngoài ra, Luật nghiêm cấm quảng cáo, môi giới hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại; ghép mô, bộ phận cơ thể của người hiến mắc bệnh thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định; cố ý làm sai lệch kết quả xác định chết não, chết tuần hoàn.

Các hành vi lợi dụng hoạt động điều phối mô, bộ phận cơ thể người để trục lợi, ưu tiên người được ghép trái quy định; can thiệp trái phép vào cơ sở dữ liệu; tổ chức đưa người Việt Nam ra nước ngoài mua bán mô, bộ phận cơ thể người hoặc đưa người nước ngoài vào Việt Nam để ghép tạng trái quy định cũng bị nghiêm cấm.

Đặc biệt, Luật nghiêm cấm việc lấy mô, bộ phận cơ thể người trong trường hợp chưa rõ nguyên nhân tử vong hoặc có nghi ngờ dấu hiệu vi phạm pháp luật, dấu hiệu bất thường. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người hành nghề cũng không được lợi dụng chuyên môn để thực hiện hoạt động lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người trái quy định.

Người hiến mô, bộ phận cơ thể có quyền từ chối hiến bất cứ lúc nào - Ảnh 3.Chính thức thông qua luật về hiến, ghép tạng với 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm

SKĐS - Với 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, Luật mới tăng cường bảo vệ quyền lợi người hiến và minh bạch hoạt động ghép tạng.


Ý kiến của bạn