Chỉ vì một mâu thuẫn, bực tức không đâu vào đâu, một cái nhìn, đôi khi chỉ là một câu nói đã gây nên những án mạng xuất phát từ những nguyên nhân rất nhỏ nhặt, thậm chí là vớ vẩn. Đáng lo ngại, khi tìm hiểu những vụ án giết người vì những nguyên nhân lãng xẹt, điều khiến nhiều chuyên gia phân tích tâm lý tội phạm học cảm thấy bất an chính là việc các đối tượng phạm tội giết người đã xuống tay tàn độc một cách quá dễ dàng.
Quán tạp hóa – nơi xảy ra vụ án mạng chỉ vì chiếc hộp đựng kẹo cao su.
Hòn bấc ném đi, dao phay chém lại...
Theo thống kê của Bộ Công an, trong 6 tháng đầu năm 2014, các vụ án giết người do nguyên nhân xã hội từ thù tức (mâu thuẫn trong gia đình, tranh chấp đất đai, nợ nần, tình ái...), mâu thuẫn nhất thời (va chạm giao thông, xích mích qua lời nói, thái độ...) tiếp tục gia tăng, chiếm tới hơn 90% các vụ trọng án và ngày càng dã man. Mới đây nhất, một vụ án mạng đã xảy ra chiều ngày 29/7 chỉ vì một lý do rất nhỏ nhặt liên quan đến chiếc hộp trưng bày kẹo cao su. Theo thông tin ban đầu, khoảng 13h, anh Phạm Thanh Phú (27 tuổi, ngụ Hóc Môn, nhân viên giao kẹo cao su) điều khiển xe gắn máy đến tiệm tạp hóa Cô Hiền (số 1202, Quang Trung, phường 8, quận Gò Vấp) do bà Phạm Thị Hiền (57 tuổi) làm chủ để giao kẹo cao su. Tại đây, bà Hiền nói kẹo cao su chưa bán hết nên không lấy hàng nữa, anh Phú yêu cầu bà Hiền đưa hộp trưng bày kẹo cao su nhưng bà Hiền không đồng ý. Hai bên cự cãi, anh Phú bỏ đi. Khoảng 15h cùng ngày, anh Phú quay trở lại cùng một đồng nghiệp là Hà Quốc Duy (33 tuổi, ngụ phường 7, quận 10). Tại đây, anh Phú tiếp tục đòi hộp trưng bày nhưng bà Hiền không trả, anh Phú lấy một cục đá ném vào trong tiệm tạp hóa gây vỡ kính. Ngay sau đó, Đỗ Toàn Châu (con bà Hiền) đã vớ lấy một cây sắt, một cây săm gạo ném từ trong nhà về phía anh Phú và Duy rồi cầm dao bầu lao ra. Châu đã dùng con dao bầu đâm chém loạn xạ khiến anh Phú bị hai vết thương ở vùng bụng và ngực, anh Duy cũng bị đâm nhiều nhát. Anh Phú ôm vết thương chạy đến trước hẻm 1206 và gục xuống chết tại chỗ, anh Duy ôm vết thương băng qua đường và gục xuống, được người dân chở vào Bệnh viện 175 cấp cứu. Hiện vụ việc đang được Công an quận Gò Vấp phối hợp với Viện KSND quận Gò Vấp tiến hành khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ nguyên nhân và truy xét đối tượng Đỗ Toàn Châu.
Trước đó, vào ngày 7/6, Công an huyện Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) ra quyết định tạm giữ hình sự Trần Văn Phước Lộc (20 tuổi, ngụ xã Bình Hàng Trung, huyện Cao Lãnh) để điều tra về hành vi Giết người. Theo kết quả điều tra ban đầu, chiều 6/6, bé Đinh Công Chính (7 tuổi, ngụ xã Bình Hàng Trung) sang nhà của Lộc chơi đùa với cháu của thanh niên này. Trong lúc vui chơi, Chính có lớn tiếng khiến Lộc bực mình. Anh ta đuổi Chính về nhưng bé không nghe. Thanh niên này xuống nhà lấy dao Thái Lan đâm nhiều nhát vào ngực cháu Chính. Phát hiện sự việc, em Đinh Thị Tuyết Ngân (14 tuổi, chị gái của Chính) chạy đến can ngăn cũng bị Lộc đâm vào người gây thương tích nặng. Dù được người thân đưa đi cấp cứu nhưng Chính đã tử vong do bị thủng tim, phổi.
Các chuyên gia nói gì?
Theo các phân tích của chuyên gia, có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc dễ dàng giết người chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt như thời gian gần đây. ThS. Lê Minh Công - Bộ môn Tâm lý, Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn TP.HCM, nhận định, hiện nay, một số vụ án giết người do các thanh thiếu niên gây ra bắt nguồn từ những mâu thuẫn nhỏ nhặt, chủ yếu do các đối tượng này đang trong quá trình phát triển về mặt tâm sinh lý, do vậy, rất dễ dẫn đến những xáo trộn, bùng nổ về mặt cảm xúc, tình cảm, nhận thức... dẫn tới những hành động không kiểm soát được. Một nguyên nhân nữa là những thanh thiếu niên chưa có trải nghiệm nên sự kiểm soát về hành vi còn hạn chế, thậm chí một số đối tượng còn có rối loạn về hành vi liên quan đến chống đối xã hội. Ngoài ra, một nguyên nhân khá phổ biến dẫn đến các vụ trọng án vì những lý do... lãng xẹt là do sự phát triển của xã hội hiện đại ngày nay, phim ảnh bạo lực tràn ngập khắp nơi. Chính vì những ảnh hưởng này mà không ít thanh thiếu niên hiện nay hễ bước ra đường là lận theo dao, mã tấu, tuýp sắt... để sẵn sàng “xử lý” và sẵn sàng ra tay rất tàn độc. Là người nghiên cứu nhiều năm về tội phạm, Thượng tá, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm - Học viện Cảnh sát nhân dân cho biết, trong các vụ án giết người có tính chất dã man, nguyên nhân một phần xuất phát từ sự gia tăng của yếu tố bạo lực trong xã hội và tiêu cực từ gia đình. Đa số các vụ con giết cha, anh em giết hại lẫn nhau là do ảnh hưởng của bạo lực gia đình hoặc một trong những người đó có lối sống thiếu lành mạnh, đặc biệt là ở nhóm đối tượng thanh niên đã chứng kiến hành vi phạm tội và bạo lực trong gia đình. Đặc biệt, những mâu thuẫn nhỏ xảy ra trong cuộc sống hàng ngày được tích tụ lâu trong người, với những đối tượng có tính côn đồ, khi có thêm một giọt nước làm tràn ly là sẵn sàng xuống tay giết người mà không ghê tay.
Liên quan đến vấn đề này, TS. Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm Dư luận xã hội - Viện Xã hội học cho rằng, cần tạo bộ “ứng xử cộng đồng” để mỗi người có thể vận dụng ứng xử khi gặp các tình huống, nhất là trong lúc bị kích động. Ở môi trường gia đình, cần giáo dục cho người trẻ những bài học yêu thương, biết quan tâm, chăm sóc người khác và ý thức về trách nhiệm với hành động của mình. Người lớn cũng cần là tấm gương tốt cho con cháu trong nhà, nếu làm điều xấu, điều ác sẽ bị xã hội tẩy trừ, cuộc sống không thừa nhận... thì mọi người sẽ ý thức và sống tốt hơn.
Tuấn Phong
