Bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm nhưng thường tăng cao vào tháng 9, tháng 10. Ở trường mầm non, trẻ ăn, ngủ, chơi cùng nhau cả ngày, dùng chung đồ chơi, bàn ghế. Chỉ cần một trẻ mắc bệnh, virus có thể nhanh chóng lây sang các bạn trong lớp.
Bệnh tay chân miệng lây qua đường nào?
Bệnh tay chân miệng do nhóm virus đường ruột (enterovirus) gây ra. Virus lây qua tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết đường hô hấp, dịch từ các nốt phỏng nước và phân của người bệnh. Trẻ chạm tay vào đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa dính virus rồi đưa tay lên miệng là có thể bị nhiễm.
Thời gian ủ bệnh thường từ 3 - 7 ngày. Người bệnh có thể lây cho người khác từ 2–3 ngày trước khi xuất hiện triệu chứng và trong suốt thời gian bị bệnh. Ở trẻ nhỏ, virus còn được đào thải qua phân trong nhiều tuần sau khi khỏi bệnh. Vì vậy, vệ sinh môi trường lớp học và rửa tay cần duy trì thường xuyên, không chỉ khi có ca bệnh.
Vệ sinh đồ chơi, bàn ghế hằng ngày giúp hạn chế bệnh tay chân miệng lây lan trong lớp học. Ảnh minh họa
Vì sao cần dùng dung dịch chứa clo?
Virus gây bệnh tay chân miệng có khả năng chống chịu tốt với cồn. Dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn kém hiệu quả với loại virus này so với nước và xà phòng. Với bề mặt và đồ chơi, ngành y tế khuyến cáo dùng hóa chất có clo hoạt tính như Cloramin B hoặc nước Javen để khử khuẩn.
Dung dịch cần được pha đúng nồng độ theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Pha quá loãng không đủ diệt virus, pha quá đặc gây kích ứng da, đường hô hấp của trẻ và người lau dọn.
Cách vệ sinh đồ chơi, dụng cụ học tập
Thu gom và làm sạch: Gom đồ chơi, dụng cụ học tập của trẻ, rửa bằng nước sạch và xà phòng để loại bỏ bụi bẩn, nước bọt bám trên bề mặt.
Khử khuẩn: Ngâm hoặc lau đồ chơi bằng dung dịch khử khuẩn chứa clo đã pha đúng nồng độ, để đủ thời gian theo hướng dẫn.
Rửa lại và làm khô: Rửa lại đồ chơi bằng nước sạch để loại bỏ hóa chất còn sót, sau đó phơi nắng hoặc để khô tự nhiên trước khi cho trẻ dùng.
Đồ chơi vải, thú bông khó khử khuẩn nên cần giặt sạch thường xuyên, phơi nắng. Trong mùa dịch, nên hạn chế cho trẻ chơi loại đồ chơi này. Đồ chơi trẻ hay cho vào miệng cần được rửa sạch sau mỗi lần dùng.
Vệ sinh bàn ghế, sàn nhà và các bề mặt
Lau sạch hằng ngày các bề mặt trẻ thường xuyên chạm vào: Bàn ghế, giá đồ chơi; tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, công tắc điện; vòi nước, bồn rửa tay; sàn lớp học, nơi trẻ ngồi chơi, nằm ngủ.
Thực hiện theo thứ tự: Lau sạch bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường trước, sau đó khử khuẩn định kỳ bằng dung dịch chứa clo. Khi có ca bệnh trong lớp, cần tăng tần suất khử khuẩn theo hướng dẫn của y tế địa phương.
Nhà vệ sinh, khu vực thay tã cần được làm sạch và khử khuẩn nhiều lần trong ngày. Khi trẻ nôn hoặc đi ngoài ra sàn, cần làm sạch và khử khuẩn ngay, không để đến cuối ngày. Người lau dọn nên đeo găng tay và rửa tay bằng xà phòng sau khi làm xong.
Chăn, gối, chiếu, khăn mặt của trẻ cần dùng riêng, giặt sạch, phơi nắng thường xuyên. Mỗi trẻ nên có cốc uống nước và khăn lau tay riêng. Lớp học cần được mở cửa thông thoáng, đủ ánh sáng.
Vệ sinh đồ chơi, bàn ghế chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp với rửa tay. Trẻ, giáo viên và người chăm sóc trẻ cần rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã cho trẻ và sau khi chơi. Không để trẻ mút tay hoặc ngậm đồ chơi. Không dùng chung cốc, bát, thìa.
Xư lý khi trong lớp có trẻ mắc bệnh
Khi trẻ có biểu hiện sốt, nổi phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối hoặc loét miệng, nhà trường cần báo ngay cho gia đình để đưa trẻ đi khám. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học ở nhà, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác. Thời gian nghỉ thường khoảng 10 ngày kể từ khi khởi phát, cho đến khi hết loét miệng và phỏng nước.
Lớp có ca bệnh cần được vệ sinh, khử khuẩn toàn bộ đồ chơi, bàn ghế, sàn nhà. Giáo viên cần theo dõi sức khỏe các trẻ khác hằng ngày. Quần áo, tã lót của trẻ bệnh nên được ngâm dung dịch khử khuẩn hoặc luộc sôi trước khi giặt.
Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ mắc tay chân miệng có một trong các dấu hiệu sau: sốt cao khó hạ; giật mình, quấy khóc liên tục; li bì, run tay chân, đi loạng choạng; nôn nhiều; thở nhanh, thở bất thường. Đây là những dấu hiệu bệnh có thể chuyển nặng, cần được điều trị kịp thời.
