Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, một sao chổi chu kỳ dài cực hiếm đang bừng sáng nhanh chóng trên bầu trời phía Đông trước bình minh. Hãy lưu lại ngay những mốc thời gian quan trọng và mẹo cần biết để có thể tìm thấy vị khách cổ xưa này trước khi nó tạm biệt chúng ta và chỉ quay trở lại sau 170.000 năm nữa.
Theo đó, một sao chổi chu kỳ dài cực hiếm đang âm thầm sáng lên trên bầu trời phía Đông - và bạn chỉ có vài ngày để nhìn thấy nó trước khi nó biến mất trong ánh bình minh. Đây không chỉ là quan sát thiên văn, mà là cuộc "chạy đua với thời gian" đúng nghĩa.
Một sao chổi chu kỳ dài cực hiếm đang âm thầm sáng lên trên bầu trời phía Đông
Khoảng thời gian tốt nhất để tìm thấy sao chổi C/2025 R3 (Pan-STARRS) là từ 4h30 đến 5h30 sáng, tức khoảng 90 phút trước khi Mặt Trời mọc. Đây là "cửa sổ vàng" khi bầu trời vẫn đủ tối nhưng sao chổi đã nhô lên khỏi chân trời phía Đông.
Từ ngày 10 đến 20/4 là giai đoạn lý tưởng nhất, trong đó 18/4 được xem là đẹp nhất khi Trăng mới sẽ đem đến cho bạn một bầu trời tối lý tưởng, còn 19/4 là thời điểm sao chổi đạt độ sáng cực đại (có thể khoảng +3) nhưng lại rất khó quan sát vì nằm quá gần Mặt Trời và bị ánh bình minh lấn át. Sau mốc này, sao chổi sẽ nhanh chóng biến mất khỏi bầu trời Bắc Bán Cầu, đồng nghĩa với việc bạn gần như không còn cơ hội thứ hai.
Để tìm đúng vị trí của sao chổi, hãy nhìn về hướng Đông và sử dụng Great Square of Pegasus, một nhóm sao có hình tứ giác gần vuông nổi bật của chòm sao Pegasus (Phi Mã) làm mốc. Trong khoảng từ ngày 13 đến 19/4, sao chổi sẽ di chuyển dọc theo cạnh dưới của hình vuông này, bắt đầu từ gần ngôi sao Markab và tiến dần về phía Algenib. Tuy nhiên, do nó nằm rất thấp gần đường chân trời, chỉ cao khoảng 5 đến 15 độ, bạn cần một vị trí quan sát thật thoáng, không bị che bởi nhà cao tầng hoặc cây cối. Khi nhìn qua ống nhòm 10x50 - công cụ được cho là tối ưu nhất - bạn sẽ không thấy một "ngôi sao sáng rực" mà là một đốm mờ, hơi loang, giống như một đám mây nhỏ đứng yên giữa các vì sao. Đó chính là sao chổi.
HAS cho biết, nếu muốn chụp lại khoảnh khắc hiếm hoi này, hãy chuẩn bị máy ảnh gắn tripod với ống kính tiêu cự từ 200 - 400mm, ISO trong khoảng 1600 – 6400 và phơi sáng ngắn từ 1 - 5 giây. Đừng quên chụp ở định dạng RAW vì chi tiết của sao chổi thường chỉ hiện rõ sau khi xử lý ảnh. Quan trọng hơn hết, hãy chuẩn bị từ tối hôm trước: kiểm tra thời tiết, xác định vị trí bằng ứng dụng như Stellarium hoặc Sky Tonight, và đặt báo thức sớm - vì chỉ cần chậm vài phút, ánh sáng bình minh có thể khiến bạn bỏ lỡ hoàn toàn mục tiêu.
Đây là một trong những sao chổi chu kỳ dài hiếm gặp, có thể mất tới 170.000 năm mới quay lại. Điều đó có nghĩa là khoảnh khắc bạn nhìn thấy nó - nếu thành công - là duy nhất trong đời. Nếu có một buổi sáng trời quang trong tuần tới, hãy thử một lần bước ra ngoài trước bình minh và hướng mắt về phía Đông - biết đâu bạn sẽ bắt gặp "vị khách cổ xưa" đang lặng lẽ đi ngang qua bầu trời của chúng ta.
