Cách nhận biết và ứng phó với sạt lở đất

Sáng 14/11, trên quốc lộ 4D hướng đi xã Mường Khương, đất đá từ núi cao hơn 20 m bất ngờ sạt xuống, hất cô giáo đi xe máy sang làn ngược chiều.

Tai nạn xảy ra lúc 6h24, nạn nhân là cô Nguyễn Thị Hoàng Yến, giáo viên Trường Tiểu học Tả Gia Khâu. Chạy xe máy qua khúc cua khuất tầm nhìn, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực, cô Yến không phát hiện được từ sớm đất đá đang dịch chuyển. Chỉ tới khi cách vị trí sạt khoảng 20 m, cô mới biết và đánh lái tránh, nhưng vẫn bị hất văng vào taluy, gây thương tích nhẹ.

Thời điểm sạt lở, khu vực này không mưa. Tuy nhiên mấy ngày trước, Lào Cai cũng như các tỉnh miền Bắc có mưa do không khí lạnh kết hợp gió đông. Tại hiện trường, đất đá phủ kín mặt đường rộng khoảng 7 m. Nhiều tảng đá nặng hàng chục tấn nằm ngổn ngang, gây cản trở giao thông.

Quốc lộ 4D dài khoảng 194 km, nối Pa So (Lai Châu) với cửa khẩu Sín Tẻn, Mường Khương (Lào Cai). Tuyến đường bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi, nhiều đoạn men theo sườn núi, một bên là núi cao, một bên là vực sâu. Có nhiều đoạn dốc dài, khúc cua quanh co, tầm nhìn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt đất đá.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sạt lở đất là hiện tượng khối lượng đất, đá, cát, bùn và các vật liệu khác trên sườn dốc bị trượt, sụp đổ hoặc chảy xuống phía dưới do tác động của trọng lực và các yếu tố kích thích như mưa lớn, lũ lụt.

Nguyên nhân của sạt lở đất là do mưa lớn kéo dài hoặc mưa cường độ lớn trong nhiều giờ; Các hoạt động của con người như khai thác gỗ, phá rừng và khai thác khoáng sản không kiểm soát; lấn chiếm dòng chảy; Tác động do rung chấn từ động đất.

Dấu hiệu nhận biết sạt lở đất là mưa dài ngày hoặc mưa lớn tập trung trong nhiều giờ; Xuất hiện vết nứt trên tường nhà, tường bao, đồ vật trong nhà có hiện tượng rung, dịch chuyển; xuất hiện vết nứt, hố sụt trên mặt đất ở sân, vườn, lối đi; 

Xuất hiện vết nứt, khối trượt ở bề mặt sườn đồi, mái dốc, bờ sông, suối; Hàng rào, cọc xung quanh mái dốc bị đổ nghiêng, lớp đất bề mặt bị xói, rửa trôi; Xuất hiện vết rò rỉ nước mang theo bùn đất trên sườn đồi, mái dốc; mặt đất xuất hiện bùn lầy sũng nước; Mặt đất phồng lên, cây cối bị nghiêng, rung chuyển, gãy đổ; Nghe thấy tiếng nổ, âm thanh lạ phát ra từ trong lòng đất; tiếng rơi của đất đá, âm thanh tăng dần; Động vật tháo chạy và phát ra tiếng kêu bất thường.

Sạt lở đất có thể xảy ra tại khu vực đồi núi, ven sông suối, đặc biệt trong thời gian mưa lớn kéo dài. Việc nhận biết nguy cơ và thực hiện đúng các biện pháp phòng tránh là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản.

Những việc không nên làm:

Không xây dựng nhà ở, công trình tại khu vực có nguy cơ sạt lở như sườn dốc, ven suối, khu vực từng xảy ra lũ quét, sạt trượt.

Không đào khoét đồi núi tạo vách đứng, không đổ thải vật liệu lên sườn dốc.

Không đi qua khu vực có dấu hiệu sạt lở hoặc đang xảy ra sạt trượt, đặc biệt khi trời mưa hoặc ban đêm.

Không hiếu kỳ tụ tập, quay phim, chụp ảnh gần khu vực sạt lở.

Không chặt phá rừng, khai thác khoáng sản trái phép hoặc làm suy yếu kết cấu đất.

Những việc nên làm:

Theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo sạt lở từ cơ quan chức năng.

Quan sát các dấu hiệu bất thường như nứt đất, cây nghiêng, nước rỉ ra từ sườn dốc… để kịp thời cảnh báo.

Di chuyển nhanh ra khỏi khu vực nguy hiểm khi có dấu hiệu sạt lở; thông báo cho chính quyền và người xung quanh.

Chuẩn bị sẵn phương án sơ tán, xác định nơi an toàn và tuyến đường di chuyển phù hợp.

Dự trữ nhu yếu phẩm, vật dụng thiết yếu; lưu số điện thoại cứu hộ để sử dụng khi cần.

Tham gia các buổi tập huấn, diễn tập và nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng tránh sạt lở đất.

Trồng cây, bảo vệ rừng nhằm giảm nguy cơ sạt lở lâu dài.

6 tỉnh thành Trung Bộ đối mặt với nguy cơ lũ quét, sạt lở đất

SKĐS - Khu vực từ TP. Huế đến Khánh Hòa có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to khiến đất bão hòa, nhiều khu vực nguy cơ sạt lở.