Cách nào gỡ khó cho xiếc Việt?

Suckhoedoisong.vn - Mặc dù tai nạn rình rập nhưng nghệ sĩ xiếc Việt vẫn cháy hết mình trên sân khấu, hòa vào dòng chảy nghệ thuật nước nhà.

Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khác nhau cùng với sự bùng nổ của các loại hình văn hóa, giải trí khiến nghệ thuật xiếc chưa phát triển như kỳ vọng. Cần gỡ khó cho xiếc Việt là điều giới làm nghề cũng như khán giả yêu mến xiếc mong mỏi bấy lâu nay.

Nghề nguy hiểm, đãi ngộ thấp

Có thể nói, xiếc là một trong những bộ môn nghệ thuật có tính đặc thù và cũng rất đặc biệt. Trong đó, nghệ sĩ biểu diễn xiếc phải tiêu tốn thời gian, công sức luyện tập, thậm chí chấn thương, tai nạn luôn rình rập trên sàn tập cũng như sân khấu nếu xảy ra sai sót hoặc bất cẩn. Để có thể đem đến cho khán giả những tiết mục nhào lộn, tung hứng, đu dây trên cao, “chơi” với lửa... hoặc thuần hóa các loài thú (khỉ, chó, trăn, ngựa...) làm trò; nghệ sĩ xiếc phải có năng khiếu sẵn có và được đào tạo trong nhà trường nhiều năm với sự khổ luyện bằng mồ hôi, nước mắt.

NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam thẳng thắn cho biết, đã theo nghiệp xiếc thì đồng nghĩa phải chấp nhận sự rủi ro, thậm chí là cả tử vong vì nghề. Anh em “hoàng tử xiếc” Quốc Cơ - Quốc Nghiệp với màn chồng đầu giành Huy chương Vàng ở các Liên hoan Xiếc trong nước cũng như quốc tế, đặc biệt lập kỷ lục Guiness khi biểu diễn tại Tây Ban Nha, Italia cũng khẳng định, nghề xiếc là nghề nguy hiểm bởi mức độ bị chấn thương (thậm chí mất mạng) do tai nạn trong lúc biểu diễn hoặc tập luyện là rất cao dù nghệ sĩ có tài năng lẫn kinh nghiệm đến mấy. Quốc Cơ - Quốc Nghiệp bỏ ra 8 năm hoàn thành tiết mục chồng đầu và sức mạnh đôi tay, cũng ngần ấy năm hai người vật lộn với những cú ngã, chấn thương nghiêm trọng. Có lần, Quốc Cơ - Quốc Nghiệp trong lúc tập luyện đã trượt ngã, đầu va đập mạnh vào bàn cứng khiến xương cổ gần như đôn lại, rút vào trong.

Trên thực tế, không ít nghệ sĩ xiếc Việt gặp tai nạn trong lúc biểu diễn cũng như luyện tập, qua đó là nỗi ám ảnh của giới làm nghề. Điển hình như tai nạn của nghệ sĩ xiếc Trần Ngọc Mỹ Hạnh, Lê Văn Tài, Lan Hương, Bùi Nhị Linh, Ngô Tuyết Hoàn, Dương Lệ Quyên... NSƯT Kim Hạnh gắn liền tên tuổi với tiết mục đu cánh diều đã bị ngã gãy tay khi đang cố gắng tập động tác mạo hiểm hơn trên không. Trong khi đó, NSƯT Ngô Tuyết Hoàn gặp tai nạn trong quá trình tập luyện dẫn đến bị liệt nửa người, trở thành tàn phế, phải ngồi trên xe lăn. Vợ chồng nghệ sĩ xiếc Bùi Thế Anh - Phan Thị Khánh Chi cũng gặp tai nạn trong lúc diễn xiếc ở Huế, Ma Cao (Trung Quốc). Sau những cú ngã từ các màn biểu diễn trên không khiến nghệ sĩ Khánh Chi bị chấn thương cột sống, trong khi đó nghệ sĩ Bùi Thế Anh cổ bị gai vôi 4 đốt, lưng thì thoát vị đĩa đệm...

Mặc dù vất vả vì khổ luyện, nguy hiểm luôn rình rập, đối diện với chấn thương thường xuyên..., nghệ sĩ xiếc ở nước ta còn đối mặt với khó khăn khi chưa có chế độ đãi ngộ hợp lý. Theo chia sẻ của nhiều nghệ sĩ xiếc, lương thưởng của các nghệ sĩ, nhất là các đoàn công lập vẫn thực hiện theo quy định của Nhà nước. Các chế độ đãi ngộ lẫn chính sách ưu đãi vẫn chưa tương xứng với tính chất nghề nghiệp, qua đó ảnh hưởng đến thu nhập từ việc biểu diễn ít ỏi không đủ trang trải cho cuộc sống và gia đình nên nhiều nghệ sĩ, diễn viên xiếc đã phải chia tay với nghề.

Tiết mục biểu diễn phục vụ khán giả của các nghệ sĩ tại Rạp Xiếc Trung ương. (Ảnh minh họa).

Tiết mục biểu diễn phục vụ khán giả của các nghệ sĩ tại Rạp Xiếc Trung ương. (Ảnh minh họa).

Gỡ khó bằng cách nào?

Theo NSND Tâm Chính - Chủ tịch Liên chi hội Xiếc Việt Nam, để nghệ sĩ xiếc sống được với nghề và giúp môn nghệ thuật này phát triển như kỳ vọng, trước hết Nhà nước cần có chế độ đãi ngộ riêng cho những người làm nghề, nhất là khi những nghệ sĩ xiếc gặp tai nạn khi đang tập luyện, biểu diễn. “Cần phải có chế độ bảo hiểm đặc biệt cho cả người bị tai nạn tàn phế cho đến người bị tử nạn. Mặt khác, cũng cần nghiên cứu sao để có những chế độ lương bổng đặc cách cho những nghề đặc biệt nguy hiểm như xiếc, nếu không sẽ khó có ai có thể gắn bó với nghiệp xiếc khi mà sự sống, tai nạn luôn kề cận” - NSND Tâm Chính chia sẻ.

Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng cho rằng, các đơn vị nghệ thuật xiếc nếu muốn hút khán giả thì cần đầu tư về cơ sở vật chất (rạp biểu diễn, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng...), tạo ra các tiết mục xiếc có sức sáng tạo, tránh sự đơn điệu không tạo được sức hút với người xem. Đặc biệt, cần chú trọng trong khâu tuyển sinh và đào tạo diễn viên xiếc trong nhà trường để có được thế hệ nghệ sĩ trẻ tài năng gìn giữ, phát triển nghệ thuật xiếc trong thời đại mới.

Mặt khác, cần tạo ra các sân chơi cho giới nghệ sĩ trẻ để “đãi cát tìm vàng” cho bộ môn nghệ thuật này. Đáng mừng, sau 12 năm gián đoạn, “Cuộc thi Tài năng Diễn viên Xiếc toàn quốc 2018” (từ 4-10/12 tại Hà Nội) đã được tổ chức trở lại. Ở sân chơi này, các nghệ sĩ trẻ đến từ các đơn vị nghệ thuật xiếc trên cả nước như Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Phương Nam, Trường trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội... sẽ có cơ hội biểu diễn các tiết mục đặc sắc để phục vụ nhân dân, đồng thời giúp các tài năng trẻ thêm yêu nghề, trau dồi, học hỏi kinh nghiệm và quảng bá nghệ thuật xiếc Việt đến khán giả trong nước và quốc tế.

Quỳnh Hoa

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Cách nào gỡ khó cho xiếc Việt?

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT