1. Tác dụng chữa đau nhức xương khớp của cỏ xước?
Theo y học cổ truyền, cỏ xước là loại thảo mộc có vị đắng, chua, tính mát, không độc, quy vào hai kinh chính là Can và Thận. "Can chủ cân, Thận chủ cốt", các bệnh về gân xương đều liên quan mật thiết đến hai tạng này.
Cỏ xước có tác dụng:
Hoạt huyết, khu phong, tiêu viêm: Cỏ xước giúp máu lưu thông tốt hơn, phá vỡ sự trì trệ gây đau nhức (thông tắc) đồng thời loại bỏ các yếu tố "phong, hàn, thấp" (nguyên nhân gây đau nhức, tê mỏi khi trái gió trở trời) ra khỏi khớp. Bên cạnh đó, cỏ xước có tính mát giúp thanh nhiệt làm dịu các khớp đang sưng đỏ, nóng rát do viêm.
Mạnh gân cốt, bổ Can Thận: Củ (rễ) cỏ xước có tác dụng bổ Thận, mạnh gân xương rất tốt và giúp tạng Thận vững chắc, từ đó nuôi dưỡng tủy, làm cứng cáp xương khớp, phòng ngừa thoái hóa.
Lợi thấp, thông kinh lạc: Dẫn thuốc đi xuống phần thân dưới, rất hiệu quả với chứng đau thắt lưng, đau gối, tê bại chân.
Cỏ xước có tác dụng hoạt huyết, tiêu viêm... giúp giảm đau nhức xương khớp. Ảnh AI
2. Cách dùng cỏ xước và liều lượng phù hợp
Liều dùng khô trung bình từ 12-20g/ngày, có thể dùng đơn lẻ hoặc phối hợp với các vị khác. Cách dùng phổ biến và hiệu quả nhất là dạng sắc uống gồm:
Bài thuốc cơ bản: Cỏ xước 16g, rễ cỏ tranh 12g, cốt khí củ 12g. Các nguyên liệu sắc với 1 lít nước, còn khoảng 300ml, chia 2 lần uống trong ngày.
Bài thuốc chữa phong thấp: Cỏ xước 20g, phòng phong 10g, quế chi 8g, rễ đinh lăng 15g. Các nguyên liệu sắc uống giúp giảm tê mỏi khi gặp lạnh. Lưu ý, nếu khớp đang sưng nóng đỏ thì bỏ quế chi.
Viên hoàn (hoàn mềm hoặc hoàn cứng): Bài viên hoàn gồm bột cỏ xước 200g, bột cốt khí củ 150g, bột thỏ ty tử 100g, mật ong vừa đủ làm thành viên 8g. Các nguyên liệu trộn với với mật ong hoàn thành viên. Mật ong vừa là tá dược vừa có tác dụng hoãn hòa tính mát của thuốc. Viên hoàn giúp giải phóng thuốc chậm, thích hợp cho người bệnh mạn tính cần uống dài ngày, tiện lợi và dễ bảo quản.
Cách dùng và liều lượng: Mỗi lần uống 8 - 12g viên hoàn (tương đương 15 - 25 viên với viên hoàn cỡ hạt ngô/hạt đậu xanh thông thường), ngày uống 2 lần.
Cách uống là hòa với nước ấm, tốt nhất là nước muối loãng (nước muối dẫn thuốc vào kinh Thận), uống trước bữa ăn 1 giờ hoặc sau ăn 1 giờ.
Dạng cao (cao đặc, cao lỏng): Đây là dạng cô đặc từ quá trình sắc thuốc trong nhiều giờ, thường phối hợp nhiều vị để tăng tác dụng bổ Can Thận, mạnh gân cốt. Cách nấu phổ biến là dùng cỏ xước 300g, hà thủ ô đỏ 200g, tơ hồng xanh 150g, cốt khí củ 150g, ngưu tất 100g, sắc 3 lần, gộp dịch, cô thành cao đặc 300g, mỗi ngày dùng 15g cao này.
Uống dạng cao chia làm 2 lần sáng - chiều, lấy lượng cao vừa đủ hòa với khoảng 100ml nước ấm, khuấy tan hoàn toàn rồi uống. Nên uống sau bữa ăn 30 phút để tránh kích ứng dạ dày do tính mát của thuốc. Mỗi đợt dùng liên tục 2 - 3 tuần, nghỉ 1 tuần rồi có thể dùng tiếp.
Ngâm rượu (xoa bóp hoặc uống): Rượu xoa gồm cỏ xước tươi giã nát, ngâm rượu 40-45 độ dùng xoa bóp trực tiếp khi đau cấp, giúp giảm sưng nhanh. Rượu uống gồm cỏ xước khô 200g, rễ gai 100g, thiên niên kiện 100g ngâm 2 lít rượu tốt. Sau 20 ngày dùng được, mỗi bữa uống 1 chén nhỏ (15-20ml).
