Cúng Rằm tháng Giêng (tức 15/1 âm lịch) là ngày lễ quan trọng trong năm theo phong tục của người Việt. Vào ngày này, các gia đình thường chuẩn bị lễ vật, mâm cúng dâng lên trời Phật, tổ tiên để cầu cả năm sung túc, đủ đầy, sức khỏe.
Ý nghĩa của việc cúng Rằm tháng Giêng
Ngày Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu là ngày trăng tròn đầu tiên của một năm. Đây là một trong những lễ tiết quan trọng trong năm nên dân gian ta có câu: "Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng".
Vào ngày này người Việt Nam thường cúng Rằm tháng Giêng tại nhà hoặc đi lễ Chùa để cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với bản thân và gia đình mình.
Nên cúng Rằm tháng Giêng 2026 vào lúc nào?
Thông thường lễ cúng Rằm tháng Giêng được các gia đình tiến hành vào chính Rằm, tức ngày 15 tháng Giêng âm lịch, bởi theo tục xưa truyền lại, đây là thời điểm tốt nhất để thực hiện các nghi thức thờ cúng.
Ngày 15 âm lịch là thời điểm trăng sáng nhất đầu năm, Đức Phật sẽ giáng lâm, phù hộ độ trì cho chúng sinh. Chỉ cần gia chủ thực hiện thành tâm thì ắt đạt được nhiều điều như ý muốn, cả năm gia đình bình an, may mắn.
Tuy nhiên, như vậy không có nghĩa phải bắt buộc phải thực hiện cúng Rằm tháng Giêng vào ngày 15 âm lịch do không phải gia đình nào cũng có điều kiện thuận lợi để tiến hành việc này.
Theo phong tục của người Việt, vào ngày Rằm tháng Giêng, các gia đình thường làm mâm cỗ cúng dâng lên tổ tiên, ông bà.
Trong năm nay, nếu bận rộn không thể thực hiện vào giờ Ngọ, gia chủ cũng có thể chọn giờ hoàng đạo trong ngày hôm đó để tiến hành cúng Rằm tháng Giêng 2026. Sau khi đã chọn được khung giờ đẹp phù hợp, gia chủ cần chủ bị lễ vật, mâm cúng và văn khấn Rằm tháng Giêng cúng Phật, gia tiên, trong nhà và ngoài trời đầy đủ.
Nên cúng Rằm tháng Giêng ở đâu?
Cúng Rằm tháng Giêng như thế nào cho đúng? Người Việt thường rất coi trọng lễ cúng này, vì vậy mà việc cúng lễ cũng trang trọng hơn những dịp cúng rằm khác trong năm. Đa phần mọi người thường làm lễ mặn để cúng gia tiên và lễ ngọt hay lễ chay để cúng Phật.
Ngày nay, bên cạnh việc làm lễ mặn cúng Rằm tháng Giêng ở nhà, một số hộ gia đình còn chuẩn bị lễ ngọt lên chùa dâng lên Phật. Tuy địa điểm cúng rằm có thể khác nhau nhưng mục đích chung vẫn là cầu bình an và sức khỏe cho gia đình, con cháu ngoan ngoãn, công việc ổn định, học hành tấn tới.
Như vậy, mọi người có thể làm lễ cúng Rằm tháng Giêng ở nhà, nếu nhà thờ Phật thì làm lễ dâng Phật, ngoài ra, việc dâng lễ lên chùa có thể thực hiện hoặc không chứ không bắt buộc, điều này còn phụ thuộc vào kinh tế của từng hộ gia đình.
Tuy nhiên, việc thờ cúng ở nhà lại nảy sinh một câu hỏi, đó là ta nên thực hiện lễ cúng Rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời, hay nên tiến hành đồng thời ở cả hai nơi?
Theo ý kiến của chuyên gia, việc cúng rằm nên tiến hành ở cả trong nhà và ngoài trời để tỏ lòng thành kính với Thần Phật, gia tiên, những người có công với đất nước, thể hiện lòng tưởng nhớ và đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn.
Vì thế, ngoài mâm lễ cúng gia tiên trong nhà, các gia đình có thể làm một mâm cỗ cúng ngoài trời đơn giản hơn để cảm ơn trời đất, thần linh, đức phật...
Lưu ý cần biết khi cúng Rằm tháng Giêng 2026
Sau khi biết cúng Rằm tháng Giêng 2026 như thế nào cho đúng, gia chủ cần lưu ý những điều sau đây để nghi lễ được diễn ra trang nghiêm nhất.
Những điều kiêng kỵ cần phải tránh khi cúng Rằm tháng Giêng
Trong ngày Rằm tháng Giêng, thời điểm giao hòa giữa trời đất và con người, vì vậy, bên cạnh việc chọn giờ đẹp cúng Rằm tháng Giêng gia chủ cũng cần đặc biệt lưu ý những điều kiêng kỵ tuyệt đối tránh để không vô tình làm hao tổn tài lộc, giảm phúc khí và ảnh hưởng đến sự bình an của gia đình.
- Không dùng đồ giả: Tuyệt đối không dùng hoa nhựa, quả chất liệu nhựa hay thực phẩm mô hình. Điều này thể hiện sự thiếu thành kính và làm giảm sự linh ứng.
- Vị trí đặt lễ: Mâm cúng Phật phải đặt ở vị trí cao nhất, sau đó mới đến mâm cúng Thần linh và gia tiên.
- Tâm thế người cúng: Tránh nóng giận, cãi vã trong ngày này. Người thắp hương phải là chủ gia đình hoặc người có tâm tính điềm đạm.
Cách hóa vàng sau khi cúng Rằm tháng Giêng 2026
Vàng mã nên được đốt sau khi tuần nhang thứ nhất đã tàn. Khi hóa vàng, cần hóa từ từ, không dùng vật nhọn chọc nát tiền vàng để tránh làm mất đi sự nguyên vẹn của phẩm vật dâng lên.
Sau khi lễ hoàn tất, gia chủ nên hạ lộc để các thành viên trong gia đình cùng thụ hưởng, mang ý nghĩa chia sẻ phúc đức và sự may mắn.
Cúng Phật và cúng gia tiên có cần khác giờ nhau không?
Thực tế, bạn có thể cúng Phật và gia tiên trong cùng một khung giờ đẹp đã chọn. Tuy nhiên, thứ tự thắp hương bắt buộc là cúng Phật trước, sau đó đến Thần linh và cuối cùng là gia tiên. Nếu có ban thờ tách biệt, hãy hoàn thành lễ cúng ở ban cao nhất trước.
Ngoài cúng Rằm tháng Giêng nên làm gì khác trong ngày 15 tháng 1 âm lịch?
Trong ngày 14 hoặc 15 của Rằm tháng Giêng, người dân thường sẽ lên chùa lễ Phật để cầu mong bình an, gia tăng phúc thọ.
Ngoài ra, Rằm tháng Giêng còn là dịp để mọi người làm việc thiện, phóng sinh, thả đèn hoa đăng, dọn dẹp bàn thờ gia tiên,...
(*) Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
