Chuẩn bị một bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ không chỉ là lựa chọn mua thực phẩm tươi ngon, mà cách chế biến cũng quyết định lượng vitamin và chất khoáng tự nhiên vẫn được giữ lại.
Để bữa ăn của con luôn cân đối, đủ dinh dưỡng, phụ huynh có thể tham khảo một số cách kết hợp và chế biến thực phẩm dưới đây:
1. Kết hợp thực phẩm đảm bảo đủ 4 nhóm chất
Bữa ăn bổ sung của trẻ phải đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu: nhóm đường bột, nhóm cung cấp chất đạm, chất béo, vitamin và chất khoáng. Để bữa ăn đủ nhu cầu, cân đối các chất dinh dưỡng giúp cho trẻ phát triển tốt, cha mẹ cần lưu ý:
Tăng cường vitamin từ rau nhiều màu sắc: Mỗi màu sắc của rau củ đại diện cho các nhóm chất chống oxy hóa và vitamin khác nhau. Cha mẹ nên phối hợp nhiều loại rau củ trong cùng một bữa ăn, ví dụ như cà chua, cà rốt, xà lách, bí đỏ, bắp cải tím để cung cấp phong phú vitamin A, C, K và folate.
Bổ sung chất béo lành mạnh: Chất béo là môi trường hòa tan các vitamin quan trọng như A, D, E, K. Phụ huynh nên bổ sung thêm một lượng chất béo lành mạnh như dầu ô liu, dầu đậu nành hoặc sử dụng các loại hạt (hạt bí, hạt điều, óc chó) khi chế biến món ăn cho trẻ.
Đa dạng hóa thực đơn: Bên cạnh thịt gia cầm và thịt lợn, nên bổ sung tôm, cá biển, trứng và các loại đậu vào thực đơn giúp trẻ nhận đủ acid amin thiết yếu cho sự phát triển cơ bắp và hệ miễn dịch.
2. Kỹ thuật chế biến giữ dinh dưỡng tối ưu
Cha mẹ cần chú ý, ngoài việc lựa chọn thực phẩm tươi, nguyên chất, phương pháp nấu nướng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hàm lượng dinh dưỡng mà trẻ có thể hấp thụ.
Khi nấu nên ưu tiên phương pháp hấp và luộc với ít nước giúp duy trì tối đa lượng vitamin tan trong nước như vitamin C và nhóm B. Nên đun sôi nước rồi mới cho rau vào, nấu chín tới và tận dụng phần nước luộc làm canh để tránh lãng phí dưỡng chất.
Khi sơ chế cũng cần lưu ý không cắt thái rau củ quá nhỏ trước khi rửa để tránh thất thoát vitamin và khoáng chất hòa tan trong nước. Phụ huynh nên rửa sạch nguyên củ, nguyên lá trước khi thái nhỏ.
Cha mẹ nên chế biến đa dạng các món ăn và trình bày bắt mắt giúp trẻ ăn ngon hơn. Ảnh: Ngọc Châu.
Tránh nấu quá lâu hoặc hâm nóng nhiều lần. Nhiệt độ cao trong thời gian dài sẽ làm biến đổi tính chất và phân hủy phần lớn vitamin. Cha mẹ chỉ nên sơ chế một lượng thức ăn vừa đủ cho một bữa ăn của trẻ. Đơn giản hơn là kết hợp cùng các món ăn của gia đình để tránh việc chuẩn bị quá cầu kỳ.
3. Mẹo nhỏ giúp trẻ ăn ngon miệng và hấp thu tốt hơn
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cha mẹ nên bắt đầu quá trình ăn dặm cho trẻ bằng việc cho ăn từ loãng đến đặc, từ lượng ít đến nhiều để hệ thống tiêu hóa của con thích nghi tăng dần. Bữa ăn cần được tổ chức đúng giờ, cố định tại một phòng và không kéo dài quá 30 phút, đồng thời phụ huynh nên tránh cho trẻ ăn vặt trước giờ ăn ít nhất 1 giờ cũng như không để con vừa ăn vừa uống nước.
Cha mẹ nên thay đổi phương pháp chế biến món ăn linh hoạt. Nếu trẻ không thích ăn rau xanh, có thể chuyển sang làm các món salad kết hợp trái cây ngọt dịu như bơ, táo, hoặc xay rau củ để nấu cùng cháo.
Không nên sử dụng gia vị, muối và đường tinh luyện trong món ăn của trẻ nhỏ. Không nêm gia vị vào đồ ăn của trẻ cho đến khi trẻ được 1 tuổi. Thay vào đó, có thể dùng một số loại củ quả như bí đỏ, hành tây, củ cải tạo vị ngọt nhẹ nhàng cho nước dùng để kích thích vị giác của trẻ.
Để xây dựng thói quen tập trung và biến giờ ăn thành trải nghiệm vui vẻ, tuyệt đối không bế rong trẻ, không dùng ti vi, hoạt hình hay đồ chơi để thu hút sự chú ý của trẻ. Quan trọng hơn, không nên ép buộc trẻ ăn hết suất vì khi đói trẻ sẽ tự ăn và khi con không muốn tiếp tục thì nên dừng lại. Ngoài ra, trình bày món ăn phối hợp màu sắc rực rỡ giúp trẻ cảm thấy hào hứng hơn khi đến giờ ăn, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi.
