`Hình minh họa tạo bởi AI.
Sau vài ngày mắc cúm A, nhiều người cao tuổi đã giảm sốt, bớt ho nhưng sức khỏe chưa trở lại bình thường. Có người ăn uống kém, chỉ đi vài bước đã mệt, thậm chí phải nhờ người thân dìu đỡ. Những biểu hiện này đôi khi bị xem là chuyện thường gặp ở tuổi già, trong khi đây có thể là dấu hiệu cơ thể chưa hồi phục hoặc đang xuất hiện biến chứng cần được phát hiện sớm.
1. Vì sao người cao tuổi hết sốt vẫn mệt mỏi, yếu sức?
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, với các triệu chứng thường gặp như sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ và mệt mỏi. Phần lớn người mắc cúm cải thiện trong vài ngày đến dưới hai tuần, nhưng ở người cao tuổi, quá trình hồi phục có thể kéo dài hơn.
Khi mắc bệnh, tình trạng sốt, chán ăn, mất nước và phải nằm nghỉ nhiều ngày khiến cơ thể suy giảm thể lực. Người cao tuổi vốn có khối lượng cơ và khả năng vận động hạn chế hơn người trẻ nên dễ cảm thấy yếu sức, chóng mặt khi đứng dậy hoặc khó thực hiện những công việc thường ngày.
Đặc biệt, với người có bệnh nền như đái tháo đường, suy tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc suy thận, cúm A có thể khiến tình trạng sức khỏe trở nên phức tạp hơn. Những thay đổi về lượng đường trong máu, huyết áp, chức năng hô hấp hoặc tình trạng mất nước cũng có thể góp phần gây mệt mỏi.
Một số trường hợp sau khi hết sốt vẫn còn ho, ăn kém hoặc ngủ không ngon. Đây có thể là biểu hiện trong quá trình hồi phục. Tuy nhiên, nếu người bệnh ngày càng yếu, không thể tự đi lại hoặc sinh hoạt như trước, gia đình không nên mặc nhiên cho rằng nguyên nhân chỉ là do tuổi tác.
Đáng lưu ý, tình trạng suy giảm khả năng vận động sau đợt nhiễm trùng cấp tính có thể ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống của người cao tuổi. Những người vốn đã yếu, ít vận động hoặc từng phải nhập viện cần được quan tâm nhiều hơn để tránh suy giảm thể lực kéo dài.
2. Những dấu hiệu sau cúm A gia đình không nên bỏ qua
Khi chăm sóc người cao tuổi vừa mắc cúm A, ngoài việc đo nhiệt độ và theo dõi cơn ho, gia đình cần chú ý đến khả năng ăn uống, đi lại, giao tiếp và mức độ tỉnh táo của người bệnh.
Nếu trước khi mắc cúm, người bệnh vẫn có thể tự đứng dậy, đi lại trong nhà nhưng sau khi hết sốt lại thường xuyên phải bám vào tường, cần người dìu hoặc không thể tự bước đi, đây là thay đổi đáng chú ý.
Tình trạng ăn uống giảm nhiều, uống ít nước, tiểu ít hoặc chóng mặt khi thay đổi tư thế cũng cần được theo dõi. Người lớn tuổi có thể không cảm nhận rõ cơn khát, trong khi mất nước khiến cơ thể thêm mệt mỏi và tăng nguy cơ té ngã.
Đặc biệt, gia đình phải nhận biết những dấu hiệu nguy hiểm như khó thở, đau hoặc tức ngực kéo dài, lú lẫn, khó đánh thức, không đi tiểu, yếu sức nghiêm trọng hoặc đứng không vững. Trường hợp người bệnh đã giảm sốt, bớt ho nhưng sau đó sốt trở lại, ho nặng hơn cũng cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Những biểu hiện này có thể liên quan đến biến chứng hô hấp, tình trạng mất nước nghiêm trọng hoặc bệnh nền diễn biến xấu. Nếu đột ngột yếu một bên cơ thể, méo miệng hay nói khó, phải nghĩ đến nguy cơ đột quỵ và gọi cấp cứu ngay, không quy triệu chứng cho cúm A.
Việc phát hiện sớm đặc biệt quan trọng ở người từ 65 tuổi trở lên, nhóm có nguy cơ nhập viện và gặp biến chứng nặng do cúm cao hơn.
3. Cách chăm sóc giúp người cao tuổi phục hồi nhanh
Với người đã qua giai đoạn cấp tính, không có dấu hiệu nguy hiểm và sức khỏe đang cải thiện, việc nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đủ chất và vận động phù hợp có vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi.
Gia đình nên chuẩn bị các bữa ăn dễ tiêu, bảo đảm dinh dưỡng, nhất là thực phẩm cung cấp chất đạm như thịt, cá, trứng hoặc sữa phù hợp với tình trạng sức khỏe. Không nên ép người bệnh ăn quá nhiều trong một bữa mà có thể chia nhỏ để dễ tiếp nhận.
Người bệnh cũng cần uống đủ nước theo nhu cầu và hướng dẫn của bác sĩ. Riêng người mắc suy tim, suy thận hoặc đang phải hạn chế dịch cần tuân thủ lượng nước được chỉ định, không tự ý uống thật nhiều để bù sức.
Khi hết sốt, tỉnh táo và không còn khó thở, người bệnh có thể bắt đầu vận động nhẹ tùy khả năng, chẳng hạn ngồi dậy, đứng lên và đi lại quãng ngắn với sự hỗ trợ của người thân. Không nên cố gắng tập luyện khi còn chóng mặt, đau ngực hoặc mệt nhiều. Người có nguy cơ té ngã cần được đánh giá trước khi tăng mức vận động.
Bên cạnh đó, việc theo dõi huyết áp, đường huyết và sử dụng thuốc điều trị bệnh nền đúng chỉ định rất cần thiết. Không tự ý mua kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc bổ với mong muốn nhanh lấy lại sức.
Nếu tình trạng mệt mỏi không cải thiện, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc xuất hiện triệu chứng mới, người bệnh nên được bác sĩ thăm khám để tìm nguyên nhân.
Đối với người cao tuổi, hết sốt mới chỉ là một dấu hiệu bệnh đang cải thiện, chưa đồng nghĩa sức khỏe đã hồi phục hoàn toàn. Theo dõi sát những thay đổi trong sinh hoạt và vận động sẽ giúp gia đình nhận biết sớm bất thường, tránh bỏ lỡ thời điểm điều trị cần thiết.
