Các thực phẩm giàu vitamin A tốt nhất cho sự phát triển của trẻ

Trẻ em bị thiếu hụt vitamin A, dù chỉ ở mức độ nhẹ hay trung bình đều có hệ miễn dịch yếu hơn những trẻ được nhận đủ vitamin A. Hậu quả là trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng và khi mắc bệnh thì diễn biến thường nặng hơn.

Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, để đảm bảo đủ nhu cầu dinh dưỡng cần thiết, cha mẹ cần chú trọng đến chế độ dinh dưỡng dài hạn. Hãy làm phong phú bữa ăn của trẻ bằng các thực phẩm giàu vitamin A như gan động vật, lòng đỏ trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa, các loại rau củ quả có màu vàng, cam, đỏ (cà rốt, bí đỏ, đu đủ, xoài) và các loại rau có màu xanh đậm (rau ngót, rau muống, cải bó xôi).

Theo khuyến cáo từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, bổ sung vitamin A qua nguồn thực phẩm tự nhiên là con đường an toàn, bền vững nhất giúp trẻ phòng ngừa các bệnh lý về mắt và giảm tần suất nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa. Nguồn dinh dưỡng này hiện diện dưới hai dạng chính: vitamin A dạng hoạt động (retinol) từ động vật và tiền chất vitamin A (beta-carotene) từ thực vật.

Vitamin A là một chất dinh dưỡng thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được mà phải bổ sung thông qua chế độ ăn uống hằng ngày. Cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu vitamin A của trẻ là thông qua nhiều loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Sự kết hợp cân bằng nhiều loại thực phẩm sẽ giúp đảm bảo trẻ nhận được các dưỡng chất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh.

Ngoài việc cho trẻ đi uống vitamin A liều cao định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, cha mẹ nên cung cấp vitamin A hàng ngày bằng các loại thực phẩm quen thuộc dưới đây.

1. Nguồn vitamin A dạng hoạt động từ động vật

Sữa mẹ là nguồn vitamin A tự nhiên và dễ dung nạp nhất đối với trẻ dưới 2 tuổi. Hàm lượng vitamin A trong sữa mẹ, đặc biệt là sữa non, đáp ứng nhu cầu sinh học của trẻ trong 6 tháng đầu đời và tạo miễn dịch vững chắc trước khi trẻ làm quen với các thức ăn khác.

Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, cha mẹ nên chú ý một số nguồn cung cấp vitamin A dạng hoạt tính dồi dào nhất từ thực phẩm có nguồn gốc động vật, ví dụ như:

Gan động vật đặc biệt giàu vitamin A - chỉ một lượng nhỏ đã chứa lượng vitamin A vượt xa mức khuyến nghị hàng ngày cho trẻ em. 

Các loại cá béo như cá hồi và cá thu, cùng với lòng đỏ trứng, cũng cung cấp nguồn vitamin A ổn định ở dạng mà cơ thể dễ dàng hấp thụ. 

Lòng đỏ trứng gà cũng là lựa chọn quen thuộc và dễ chế biến cho hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ. Bên cạnh nguồn vitamin A dồi dào, lòng đỏ trứng còn mang lại lượng chất béo, protein sinh học cao và lutein, hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng và nuôi dưỡng các tế bào thị giác.

Vì gan không phải là thực phẩm hàng ngày của hầu hết trẻ em nên cha mẹ có thể bổ sung trứng hoặc cá vào thực đơn trong tuần có thể giúp hỗ trợ lượng vitamin A cần thiết cho cơ thể trẻ.

Ngoài ra, các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai và bơ động vật cung cấp lượng vitamin A dạng tự nhiên ổn định. Nhóm thực phẩm này phù hợp cho các bữa phụ, vừa bổ sung năng lượng vừa hỗ trợ duy trì cấu trúc xương và niêm mạc của trẻ.

2. Nguồn tiền chất vitamin A (beta-carotene) từ thực vật

Các loại củ quả có màu vàng và cam đậm như cà rốt, bí đỏ, khoai lang vàng là nguồn cung cấp carotenoid dồi dào. Beta-carotene là chất tạo nên sắc tố cam trong trái cây và rau quả. Khi vào ruột non, beta-carotene trong các loại củ này sẽ được enzym chuyển hóa thành vitamin A theo nhu cầu thực tế của cơ thể, giúp tránh được nguy cơ tích tụ quá liều.

Trái cây màu đỏ cam như đu đủ, xoài chín, dưa hấu, gấc cũng mang hàm lượng tiền chất vitamin A rất cao. Thịt gấc đỏ chứa nồng độ lycopene và beta-carotene đậm đặc, thường được dùng để quấy bột, nấu xôi hoặc làm dầu gấc tự nhiên bổ sung trực tiếp vào bữa ăn của trẻ.

Bên cạnh củ quả có màu nổi bật, các loại rau có lá màu xanh đậm như rau ngót, rau dền đỏ, cải bó xôi và bông cải xanh cũng chứa lượng lớn provitamin A. Nhóm rau này cung cấp thêm chất xơ tự nhiên và sắt non-heme, hỗ trợ nhu động ruột và tăng cường chuyển hóa dưỡng chất.

3. Nguyên tắc chế biến giúp trẻ hấp thu tối đa vitamin A

Vitamin A và beta-carotene đều là các hợp chất hòa tan trong chất béo, không tan trong nước. Vì vậy, mỗi bữa ăn dặm của trẻ bắt buộc phải có từ 1 - 2 thìa cà phê dầu ăn dinh dưỡng hoặc mỡ động vật sạch để làm dung môi hòa tan, giúp ruột hấp thu vi chất tốt hơn.

Quá trình sơ chế và đun nấu các loại rau củ giàu beta-carotene chỉ nên thực hiện vừa chín tới, đậy kín nắp vung để hạn chế sự oxy hóa và phân hủy vi chất dưới nhiệt độ cao. Đồng thời, phụ huynh cần đa dạng hóa thực đơn xen kẽ giữa nguồn gốc động vật và thực vật, tránh lạm dụng một loại củ quả màu cam kéo dài liên tục để không gây hiện tượng vàng da lành tính do dư thừa carotene.

5 thực phẩm giàu vitamin A giúp sáng mắt và tăng đề kháng

SKĐS - Vitamin A là một chất dinh dưỡng thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được mà phải bổ sung thông qua chế độ ăn uống hằng ngày. Tham khảo một số loại thực phẩm giàu vitamin A giúp sáng mắt và tăng đề kháng.