Trước nguy cơ ô nhiễm từ chất thải y tế, nhiều bệnh viện đã xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường, phân công trách nhiệm cụ thể và tăng cường giám sát hệ thống xử lý chất thải nhằm bảo vệ sức khỏe người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng.
Chủ động phòng ngừa, hạn chế nguy cơ ô nhiễm
Trong hoạt động khám, chữa bệnh, chất thải rắn, nước thải và các loại chất thải nguy hại phát sinh thường xuyên, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nếu không được phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý đúng quy định. Sự cố có thể xảy ra do hỏng hóc thiết bị, mất điện, quá tải hệ thống xử lý, sai sót trong vận hành hoặc các yếu tố khách quan như mưa lớn, ngập lụt, thiên tai.
Đặc biệt, chất thải y tế có thể chứa hóa chất nguy hiểm và tác nhân gây bệnh. Nếu không được kiểm soát kịp thời, sự cố có thể ảnh hưởng đến môi trường đất, nước, không khí, đe dọa sức khỏe con người và an toàn cộng đồng.
Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ diễn tập ứng phó với sự cố môi trường. Ảnh: BVCC
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đặt ra trách nhiệm phòng ngừa, chuẩn bị phương án và tổ chức ứng phó sự cố môi trường. Vì vậy, xây dựng kế hoạch ứng phó chất thải không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn giúp các cơ sở y tế nhận diện nguy cơ, chuẩn bị nhân lực, phương tiện, vật tư và quy trình xử lý phù hợp.
Tại Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM), kế hoạch ứng phó tập trung phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm từ hệ thống xử lý nước thải, bao gồm rò rỉ, tràn đổ, sự cố thiết bị, mất điện và quá tải. Bệnh viện hướng tới duy trì hoạt động xử lý nước thải an toàn, liên tục, đáp ứng quy chuẩn môi trường, đồng thời thiết lập quy trình cảnh báo và xử lý kịp thời khi sự cố xảy ra.
Các biện pháp dự phòng, kiểm tra định kỳ và phân công trách nhiệm giữa các bộ phận được chú trọng nhằm nâng cao năng lực giám sát, hạn chế phát tán chất ô nhiễm và bảo vệ người bệnh, nhân viên y tế.
Phân công rõ trách nhiệm, sẵn sàng ứng phó
Tại Bệnh viện C Đà Nẵng, kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường do chất thải y tế năm 2025 được xây dựng nhằm thống nhất quy trình chuyên môn, nâng cao khả năng xử lý tình huống khẩn cấp và ý thức tuân thủ của nhân viên. Bệnh viện xác định phòng ngừa, ứng phó sự cố là nhiệm vụ thường xuyên, góp phần xây dựng môi trường khám, chữa bệnh an toàn.
Theo đó, Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn chịu trách nhiệm xây dựng quy trình xử lý sự cố rò rỉ, rơi vãi chất thải; tổ chức tập huấn, diễn tập và giám sát việc phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải. Phòng Vật tư thiết bị y tế thực hiện bảo trì hệ thống xử lý nước thải, bảo đảm đủ dụng cụ lưu chứa và phương tiện thu gom. Phòng Hành chính quản trị kiểm tra hệ thống thoát nước, xây dựng kế hoạch ứng phó và tổ chức tập huấn phòng cháy, chữa cháy. Phòng Kế toán tài chính dự trù kinh phí, trong khi Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến phụ trách đào tạo, truyền thông cho cán bộ, nhân viên y tế hằng năm.
Tương tự, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) đặt mục tiêu ngăn ngừa ô nhiễm từ hệ thống xử lý nước thải, bảo đảm vận hành an toàn và hạn chế nguy cơ phát tán tác nhân gây bệnh. Bệnh viện xác định nguyên tắc ứng phó là chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện, nguồn lực dự phòng và phương án phối hợp; thực hiện theo phương châm "bốn tại chỗ", "ba sẵn sàng".
Khi xảy ra sự cố, các bộ phận liên quan cần nhanh chóng xác định vị trí, hạng mục, nguyên nhân và mức độ phát tán chất ô nhiễm; đồng thời triển khai biện pháp bảo đảm an toàn cho con người, tài sản, sinh vật và môi trường.
Việc chủ động xây dựng kế hoạch, duy trì kiểm tra và nâng cao năng lực ứng phó sẽ góp phần giúp các bệnh viện hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố, kiểm soát rủi ro chất thải và bảo đảm an toàn môi trường trong hoạt động khám, chữa bệnh.
