Những năm gần đây, đau vai gáy không còn là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi hay người lao động nặng. Tại các văn phòng, ngày càng nhiều người trẻ than phiền về tình trạng cổ cứng, mỏi vai, đau vùng gáy, thậm chí đau lan lên đầu hoặc xuống cánh tay sau nhiều giờ làm việc.
Điều đáng nói là nhiều người chỉ mới ngoài 20 hoặc đầu 30 tuổi nhưng đã xuất hiện các dấu hiệu rối loạn cơ xương khớp do thói quen sinh hoạt và làm việc thiếu khoa học.
Theo các chuyên gia phục hồi chức năng và cơ xương khớp, sự thay đổi của môi trường làm việc hiện đại chính là nguyên nhân khiến tình trạng này gia tăng nhanh. Công việc gắn liền với máy tính, điện thoại, áp lực tiến độ và ít vận động khiến nhóm cơ cổ – vai – gáy liên tục bị quá tải.
Nhân viên văn phòng trẻ làm việc nhiều giờ trước máy tính là nhóm có nguy cơ đau vai gáy ngày càng cao.
Người trẻ đang "dính" bệnh văn phòng sớm hơn
Trước đây, đau vai gáy thường liên quan đến quá trình thoái hóa tự nhiên ở tuổi trung niên. Tuy nhiên hiện nay, người trẻ cũng trở thành nhóm có nguy cơ cao vì thời gian ngồi làm việc kéo dài.
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là tư thế sai. Khi làm việc trước máy tính, nhiều người có thói quen cúi đầu về phía trước, rướn cổ, ngồi lệch vai hoặc gù lưng. Tư thế này khiến cột sống cổ chịu áp lực lớn hơn bình thường, làm các nhóm cơ vùng cổ và vai phải co kéo liên tục để giữ đầu. Theo thời gian, cơ bị căng cứng và xuất hiện đau mỏi kéo dài.
Các nghiên cứu về cơ học cột sống cho thấy chỉ cần đầu cúi về trước vài centimet, áp lực đè lên cột sống cổ đã tăng đáng kể. Điều này lý giải vì sao nhiều người trẻ dù không lao động nặng vẫn đau vai gáy triền miên.
Không chỉ máy tính, điện thoại thông minh cũng góp phần khiến tình trạng nghiêm trọng hơn. Thói quen cúi đầu xem điện thoại nhiều giờ mỗi ngày tạo nên tình trạng "text neck" – hội chứng cổ cúi thường gặp ở người trẻ hiện đại.
Mùa nóng khiến triệu chứng dễ nặng hơn
Thời tiết nóng bức và việc sử dụng điều hòa liên tục cũng là yếu tố khiến đau vai gáy bùng phát mạnh hơn trong mùa hè.
Nhiều dân văn phòng ngồi trong môi trường điều hòa lạnh suốt nhiều giờ, trong khi nhiệt độ ngoài trời lại quá cao. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn khiến mạch máu và cơ vùng cổ vai dễ co cứng, giảm tuần hoàn máu, từ đó gây đau nhức và khó chịu.
Ngoài ra, mùa nóng cũng khiến cơ thể dễ mất nước. Khi thiếu nước, cơ bắp dễ mỏi và co cứng hơn bình thường, làm triệu chứng đau tăng rõ sau một ngày làm việc.
Không ít người còn có thói quen để quạt hoặc luồng điều hòa thổi trực tiếp vào vùng cổ gáy. Đây là yếu tố khiến vùng cơ bị lạnh kéo dài, gây co cứng cơ và đau âm ỉ.
Stress và thiếu vận động là thủ phạm
Bên cạnh tư thế, áp lực công việc cũng là nguyên nhân quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Khi stress kéo dài, cơ thể sẽ tăng trương lực cơ tự nhiên, đặc biệt ở vùng cổ và vai. Điều này khiến các nhóm cơ luôn trong trạng thái căng, dễ đau và mỏi hơn.
Trong khi đó, phần lớn dân văn phòng hiện nay gần như ngồi liên tục từ sáng đến tối. Việc ít vận động làm giảm lưu thông máu đến cơ, khiến cơ thiếu oxy và dễ tích tụ mệt mỏi.
Nhiều người còn bỏ qua thời gian nghỉ giữa giờ, làm việc liên tục nhiều tiếng trước màn hình. Chính thói quen này khiến đau vai gáy xuất hiện ngày càng sớm và tái phát thường xuyên.
Điều chỉnh tư thế ngồi và vận động giữa giờ giúp giảm áp lực lên cột sống cổ hiệu quả.
Khi nào cần đi khám?
Đa số trường hợp đau vai gáy ở người trẻ liên quan đến căng cơ và rối loạn tư thế. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh nên đi khám sớm.
Các dấu hiệu cần chú ý gồm:
- Đau kéo dài nhiều ngày không giảm.
- Đau lan xuống cánh tay hoặc bàn tay.
- Tê bì, yếu tay.
- Chóng mặt, đau đầu thường xuyên.
- Khó quay cổ hoặc cứng cổ kéo dài.
- Đau ảnh hưởng giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.
Các chuyên gia cảnh báo nếu chủ quan, đau vai gáy kéo dài có thể dẫn đến thoái hóa cột sống cổ sớm, chèn ép dây thần kinh hoặc rối loạn giấc ngủ mạn tính.
Làm gì để giảm đau vai gáy ở dân văn phòng?
Các bác sĩ khuyến cáo người làm việc văn phòng nên thay đổi thói quen sinh hoạt càng sớm càng tốt để bảo vệ cột sống cổ.
Điều quan trọng nhất là chỉnh lại tư thế làm việc. Màn hình nên đặt ngang tầm mắt, khoảng cách từ mắt đến màn hình khoảng 50–70 cm. Ghế cần có điểm tựa lưng tốt, vai thả lỏng và bàn chân đặt vững trên sàn.
Ngoài ra, nên đứng dậy vận động sau mỗi 45–60 phút làm việc. Chỉ vài phút xoay cổ, kéo giãn vai hoặc đi lại nhẹ cũng giúp giảm đáng kể áp lực lên cột sống.
Người trẻ cũng cần hạn chế cúi đầu dùng điện thoại quá lâu, đồng thời duy trì tập luyện thể thao đều đặn để tăng sức mạnh cơ lưng và cơ cổ.
Trong mùa nóng, không nên để điều hòa hoặc quạt thổi trực tiếp vào gáy. Cần uống đủ nước và ngủ đúng tư thế để cơ vùng cổ vai được thư giãn tốt hơn.
Các chuyên gia cho rằng đau vai gáy ở người trẻ hoàn toàn có thể cải thiện nếu phát hiện sớm và thay đổi lối sống kịp thời. Điều đáng lo ngại nhất không phải cơn đau xuất hiện, mà là việc nhiều người xem đó là chuyện bình thường và âm thầm chịu đựng suốt nhiều năm.
