Ca sĩ Việt thích hát tiếng Anh

Không chỉ đưa một số bài hát tiếng Anh vào album hay hát song ngữ Anh- Việt, trong năm qua, không hẹn mà gặp, có đến ba ca sĩ tung ra album hoàn toàn ca khúc tiếng Anh và album mở màn năm 2011 cũng bằng tiếng Anh. Dẫu chưa sản phẩm nào thành công về thị trường nhưng dường như việc này báo hiệu một trào lưu mới của nhạc Việt trong năm 2011.

Album đầu tiên có lẽ phải kể đến Music Of The Night - Live In Concert của ca sĩ Đức Tuấn gồm 16 ca khúc là những trích đoạn nhạc kịch nổi tiếng. Tiếp sau đó, The Unmake- up như một collection sau 10 năm ca hát của ca sĩ Đoan Trang với phần lời được viết mới bằng tiếng Anh dựa trên tinh thần của nội dung lời ca bằng tiếng Việt. Trong những ngày cuối năm 2010, ca sĩ Hà Anh Tuấn giới thiệu album Cock-tail với hình ảnh bìa là chú gà trống trên tay khá ấn tượng. Bảy ca khúc hoàn toàn bằng tiếng Anh được viết riêng cho Hà Anh Tuấn. Phương Nam Film vừa phát hành album Afterlife với tám ca khúc tiếng Anh do “quán quân” Bài hát Việt 2009 Nguyễn Xinh Xô sáng tác, hát và hoà âm, phối khí.

Ra album tiếng Anh trước hết đáp ứng nhu cầu của một bộ phận không nhỏ những người nghiền nhạc quốc tế. Khi mà trình độ ngoại ngữ của người nghe ngày càng cao so với trước đây thì việc nghe những bài hát nước ngoài cũng không còn trở nên xa lạ với đông đảo người yêu nhạc. Vào Youtube, thấy số lượng người truy cập để nghe các bài hát tiếng Anh do Uyên Linh “Idol” hát không thua kém như số người vào các ca khúc Việt. Chưa nói đến khá nhiều người nước ngoài hay du học sinh thích thú vào nghe và bình luận về giọng hát này. Khán giả cũng muốn nghe ca sĩ mình yêu thích hát nhạc nước ngoài, sau khi đã quá quen với các ca khúc tiếng Anh. Vì vậy, album tiếng Anh là “của lạ” có thể thu hút người nghe. Chưa kể một bộ phận người nước ngoài ở VN thích khám phá đời sống âm nhạc VN cũng có nhu cầu nghe ca sĩ VN hát tiếng Anh...

Về phía ca sĩ, hát tiếng Anh nếu không thể hiện được đẳng cấp thì ít ra cũng chứng tỏ ca sĩ có khả năng ngoại ngữ nhất định. Đây có thể là cánh cửa mở ra cho ca sĩ trên con đường hội nhập và tìm kiếm các cơ hội vươn ra quốc tế, dẫu rằng… khó khăn biết nhường nào. Ca sĩ Hà Anh Tuấn chia sẻ với báo giới, anh thực hiện dự án Cock-tail với mục đích tiếp cận một thế hệ nghe nhạc mới, giới thiệu âm nhạc của những người trẻ Việt Nam trong dòng chảy âm nhạc của thế giới, dù anh thừa nhận “không mang tham vọng “vượt biên giới”.

Tuy nhiên, để hát được một bài tiếng Anh đòi hỏi phải khổ luyện, chưa kể năng khiếu bẩm sinh về phát âm tiếng Anh chứ không phải cứ học là hát được, nhất là người đã quen hát tiếng Việt. “Cover” bài hát quốc tế nổi tiếng, hoặc những bản hit ca khúc Việt được dịch lời Anh thì còn dễ hơn khai phá các ca khúc mới như Hà Anh Tuấn hay Nguyễn Xinh Xô. Phải tự tin lắm họ mới ra album tiếng Anh. Ít ra họ đều du học và tiếng Anh là công cụ giao tiếp nên không còn xa lạ.

Điều dễ nhận thấy là phần đông ca sĩ VN hát tiếng Anh du dương nhưng không rõ lời hay phát âm không chuẩn, chưa nói đến việc nuốt âm hay nối âm, luyến láy cho cảm xúc. Hà Anh Tuấn, Đoan Trang… đều mắc những lỗi về phát âm. Đó là chưa kể có người hát còn “phô” khi ngân nga, nhấn nhá bằng tiếng Anh. Khi nghe Uyên Linh hát Take me to the river hay Tell him, không ít khán giả trầm trồ thán phục, vì cô hát tiếng Anh như một ca sĩ nước ngoài thực thụ. Thế mạnh của Uyên Linh mà ít ca sĩ VN có được là cô ngắt nghỉ hợp lý do cảm được tinh thần ca khúc và ca từ. Ngoại ngữ cũng là thế mạnh của cựu sinh viên ngoại giao này nên được cô phát huy khi xử lý ca khúc tiếng Anh. Theo nhạc sĩ Huy Tuấn, tiếng Anh là ngôn ngữ có nhiều ưu việt để hát, vì nó không có dấu nên việc nhấn nhá và luyến láy dễ hơn so với tiếng Việt. Không ít ca sĩ quốc tế thành công khi hát tiếng Anh dù không phải người sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ nhất.

“Về album tiếng Anh, tôi nghĩ ai có khả năng thì nên làm, còn sức bật của album đến đâu thì… chưa biết. Album tiếng Anh là trào lưu trong thời gian tới vì có nhiều sản phẩm ra mắt. Tôi có khả năng hát tiếng Anh nhưng thời điểm này tôi chưa nghĩ đến album tiếng Anh. Tôi nghĩ không phải cứ album tiếng Anh mới hội nhập quốc tế”. (Ca sĩ Tùng Dương)

Các album tiếng Anh hay bài hát tiếng Anh trong album đều do người Việt viết lời hay sáng tác. Việc này không tránh khỏi những bất cập trong diễn đạt, có thể không sai nhưng chưa hay hoặc chưa chính xác như người bản xứ sử dụng ngôn ngữ linh hoạt của họ. Viết bài hát bằng tiếng Anh không phải cứ học giỏi tiếng Anh hay sống ở nước ngoài là làm được. Vậy nên dù có ca sĩ “đặt hàng” nhạc sĩ Việt kiều thì những lỗi trong sử dụng ngôn ngữ nước ngoài vẫn lộ ra mà một nhà phê bình âm nhạc nước ngoài vừa chỉ ra rất rõ trên báo chí. Chưa kể việc ngôn ngữ có phần không trong sáng nếu dịch ra tiếng Việt ở một số bài hát tiếng Anh của ca sĩ Việt mà nếu kiểm duyệt kỹ hay viết lời bằng tiếng Việt thì bài hát có những ca từ ấy rất dễ bị loại. Liệu khi cấp phép phổ biến ca khúc tiếng Anh có kèm bản tiếng Việt để đối chiếu và người đối chiếu có giỏi tiếng Anh để biết bản dịch có sát nghĩa với ca khúc tiếng Anh hay không?

Nhiều ca sĩ hứa hẹn tung ra album tiếng Anh nhưng vài năm rồi vẫn chưa thấy đâu. Chắc chắn album tiếng Anh là trào lưu đang hút nhiều ca sĩ Việt trên con đường khẳng định đẳng cấp. Tuy nhiên, đẳng cấp thật hay không ở chất lượng album, nhất là ở khả năng hát tiếng Anh chứ không phải cứ “tiếng Anh” là xứng bậc… anh! Những người nghe album tiếng Anh thường có trình độ thưởng thức âm nhạc nhất định nên để vừa tai họ là điều không dễ.                                                                                   

  Mai Chi