Không có luật cấm sử dụng tiếng nước ngoài khi sáng tác nhạc, càng không có biện pháp ngăn chặn những sản phẩm âm nhạc “nửa tây nửa ta” trên các sân khấu trẻ, thế nên hiện tượng tiếng Việt không được tôn trọng, thậm chí bị chà đạp trong âm nhạc ngày càng trở nên phổ biến.
Ham... thể hiện
Giới sáng tác nhạc chuyên nghiệp thừa nhận, viết nhạc bằng tiếng Việt rất khó, từ ngữ và thanh điệu tiếng Việt là một rào cản để có thể cho ra đời những tác phẩm âm nhạc chất lượng. Có lẽ đây là lý do mà "nhạc lai" có dịp nảy nở.
Gặp phải không ít chỉ trích từ dư luận về việc lạm dụng tiếng Anh trong các sáng tác nhưng nhạc sĩ P.U chưa bao giờ dừng lại, cô còn được "lọt top" những nhạc sĩ "chịu khó" pha tiếng Anh vào các sáng tác của mình như Búp bê happy, Merino icecream land... Chàng ca sĩ nổi danh một thời Ư.H.P. cũng tỏ ra không kém cạnh khi cho khán giả nghe điệp khúc nhắc đi nhắc lại “Baby! I love you” trong ca khúc Baby anh yêu em. Sau này, một ca khúc được khán giả trẻ ưa chuộng là Đường cong cũng gây ấn tượng bởi điệp khúc “Sexy lady” xen giữa những ca từ tiếng Việt...
Choáng váng hơn khi có những bài hát mà phần tiếng Anh chiếm một nửa so với tiếng Việt và được pha trộn một cách rất khó chịu kiểu như “Why it's me? Làm sao đây? Trước mắt tôi là... Tell me... Khi tất cả yêu thương sau lưng chỉ là dối trá. I can't suffer unpredictable things you did to me” (ca khúc Không cần thêm một ai nữa của Mr. Siro và Big Daddy).
Vì quá phản cảm với thái độ thiếu tôn trọng tiếng Việt của các nghệ sĩ nên không ít lần các nhà quản lý đã phải "huýt còi" cảnh báo. Điều này cho thấy các cơ quan chức năng đã bắt đầu mạnh tay trong việc xử phạt những hành vi sử dụng tiếng nước ngoài bừa bãi, ảnh hưởng tới việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
Dùng sao cho tinh tế
Tất nhiên, khi bị "hạn chế" như vậy, theo lẽ thường, các nghệ sĩ sẽ phản ứng dữ dội vì cho rằng những quy định quá nghiêm ngặt sẽ giết chết khả năng sáng tạo của họ. Trong khi đó, thị trường âm nhạc thế giới lại quá cởi mở. Gần gũi với khán giả Việt Nam có lẽ là Kpop, ngoài tiếng Hàn thì tiếng Anh cũng thường xuyên xuất hiện trong các sản phẩm âm nhạc của họ. Tuy vậy, hãy xem cách họ sử dụng tiếng Anh như thế nào để có được một sản phẩm âm nhạc chất lượng, chẳng những được nhiều khán giả Hàn nổi tiếng "khó tính" chấp nhận mà còn được khán giả quốc tế đánh giá cao. "Bí quyết" của họ chính là sử dụng tiếng Anh trong âm nhạc một cách vừa phải và tinh tế.
Trở lại nhạc Việt, không phải ca khúc nào có sử dụng tiếng Anh cũng bị chỉ trích, ví như ca khúc Dấu yêu do ca sĩ Trung Quân thể hiện, từng “quyến rũ” biết bao khán giả trẻ và không thể phủ nhận yếu tố khiến người ta “đắm đuối” ca khúc này lại nằm ở câu tiếng Anh “I love you...” được ngân lên ở điệp khúc.
Rõ ràng tiếng Anh không phải “chất liệu” chính trong các sáng tác âm nhạc của nghệ sĩ Việt nhưng có thể là thứ "gia vị" mới mẻ nếu người trong cuộc biết sử dụng nó đúng lúc đúng chỗ, điều quan trọng hơn cả là thái độ tôn trọng, bảo vệ và nâng niu tiếng Việt trong quá trình sáng tác, bởi âm nhạc cũng là một trong những sản phẩm nghệ thuật có sức lan tỏa mạnh. Trước khi nghĩ đến chuyện phục vụ khán giả quốc tế thì mong các nghệ sĩ hãy làm khán giả nhà hài lòng!
Khánh Chi
