Trên các lĩnh vực kinh tế, sau Tết Nguyên đán, rất nhiều ngành nghề khai xuân vui vẻ, có lẽ chỉ với nhà đầu tư chứng khoán là khai xuân... buồn. Thực ra thì đã hơn nửa năm của 2008, thị trường này bị trồi sụt liên tục bởi tác động của lạm phát, cùng cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và người ta hy vọng bước sang năm 2009, sẽ “xanh” hơn. Song vận đen vẫn chưa rời bỏ nhiều nhà đầu tư. Chứng khoán khai xuân hơi muộn, tận mùng 8 Tết (tức ngày 2/2/2009) mới có phiên mở hàng. Rồi các phiên tiếp theo cũng giảm điểm. Các sàn vắng teo, không khí giao dịch tẻ nhạt.
Điều làm nhiều nhà đầu tư phấp phỏng lo âu đã trở thành hiện thực, ngưỡng hỗ trợ đã bị xuyên thủng, tức 300 điểm của VN-Index bị phá vỡ ngay từ phiên giao dịch đầu tiên của năm nay. Chỉ số này đã không thể cưỡng được đà giảm điểm dần từ đầu đến hết phiên, lúc đóng cửa giảm 5,69 điểm, giảm 1,88%, chỉ còn 297,52 điểm. Chỉ số HASTC-Index cùng ngày cũng suy giảm 1,29%, còn 98,64 điểm. Khoảng cách với 300 điểm đối với VN-Index và 100 điểm đối với HASTC-Index tiếp tục được nới rộng thêm, lùi trong phiên giao dịch tiếp theo vào ngày thứ ba, mùng 3/2 vừa qua. Mức giảm điểm cuối cùng của phiên gần đây lên đến 4,2%, đóng cửa ở 94,5 điểm với 4,14 điểm đội nón ra đi. Tâm lý nhà đầu tư dường như vẫn bị “ám” bởi mức lạm phát, rồi thiểu phát của thị trường trong nước những ngày trước và sau Tết Nguyên đán, cùng với việc nhìn nhận bức tranh kinh tế vĩ mô dẫu Chính phủ đã có những giải pháp cấp bách về kích cầu đầu tư, song vẫn chưa mấy sáng sủa. Lúc này đồng hành với nỗi rối bời của nhà đầu tư là sự hoang mang lo lắng của các doanh nghiệp chứng khoán. Thị trường chứng khoán nước ta đi vào hoạt động chưa được bao lâu mà đã “nở rộ” việc ra đời các công ty chứng khoán, bởi vậy nhiều công ty còn non yếu cả về vốn và nghiệp vụ. Trong số gần 100 công ty chứng khoán đang hoạt động thì theo Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán, có tới 75% công ty rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng. Theo diễn biến giao dịch từ đầu năm đến nay, với tổng giá trị giao dịch trên 2 sàn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, bình quân mỗi phiên chưa đầy 300 tỷ đồng, thì doanh thu môi giới là rất thấp, chưa đủ để bù đắp cho các công ty chứng khoán. Theo ông Nguyễn Thanh Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán, lượng giao dịch giảm tới 2/3 so với trước đây, sẽ khiến nhiều công ty hoặc là phải sáp nhập vào công ty lớn hoặc bị phá sản. Mới đây đã có một công ty chứng khoán ở Hà Nội là Phương Anh công khai lên báo, đài việc muốn được sáp nhập vào một công ty “đàn anh” nào đó để khỏi bị phá sản. Đây là động thái chưa từng có kể từ khi sàn giao dịch chứng khoán ở nước ta đi vào hoạt động. Để tồn tại được trong tình hình hiện nay, các công ty chứng khoán đều nghĩ đến việc sắp xếp lại, thu gọn bộ máy hoạt động, cắt giảm nhân sự... Tuy nhiên các chuyên gia đều cho rằng, muốn giảm gánh nặng chi phí, còn cần sự trợ giúp từ chính sách quản lý của Nhà nước. Theo ông Vũ Bằng, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán (UBCK) Nhà nước, động thái trợ giúp đầu tiên đã được ban hành vào cuối năm ngoái, là hoãn việc đóng thuế thu nhập cho nhà đầu tư chứng khoán, bên cạnh đó, UBCK đã trình Bộ Tài chính ban hành quy chế về quỹ đầu tư, quy chế về phát hành theo hướng nâng cao chất lượng hàng hoá và chất lượng các thành viên tham gia thị trường; tham mưu cho việc sửa Luật Chứng khoán để trình Quốc hội vào cuối nhiệm kỳ khoá này. Về dài hạn, UBCK Nhà nước tiếp tục tái cấu trúc thị trường, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hệ thống công nghệ và đào tạo nhân lực để khi thị trường phục hồi sẽ hoạt động tốt hơn. Rõ ràng, thị trường chứng khoán nước ta vừa khai xuân buồn, nhưng có nhiều cơ sở để cho các nhà đầu tư cùng các công ty chứng khoán nhìn về phía trước không nản chí!
Phạm Quang