Buôn lậu, gian lận thương mại gây bất ổn kinh tế

Công tác phòng chống các vi phạm gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế như buôn lậu, gian lận thương mại được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng để thực hiện việc ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy sản xuất phát triển. Tuy nhiên, báo cáo tổng hợp từ Ban chỉ đạo 127/TW cũng như từ các địa phương, các ngành hàng trọng điểm cho thấy, năm 2010, hoạt động buôn lậu qua biên giới, buôn bán hàng nhập lậu, sản xuất kinh doanh hàng giả, gian lận thương mại có xu hướng diễn biến phức tạp hơn.

Buôn lậu, gian lận thương mại vẫn nóng

Năm 2010 đã kiểm tra 470.147 vụ, xử lý 184.032 vụ vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, giảm 6,3%, với tổng số thu hơn 3.253 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước, trong đó xử phạt hành chính 854 tỷ đồng, phạt và truy thu thuế 1.707 tỷ đồng, trị giá hàng vi phạm 691 tỷ đồng.

Mặc dù số vụ vi phạm giảm nhưng quy mô, mức độ vi phạm lại gia tăng so với các năm trước, đặc biệt trên các tuyến trọng điểm, tuyến biên giới phía Bắc. Tại tuyến biên giới Tây Nam, thời điểm giáp Tết Nguyên đán hoạt động buôn lậu tăng mạnh với các mặt hàng đường, thuốc lá, rượu ngoại, động vật hoang dã... Chỉ đơn cử như mặt hàng xăng dầu, thời điểm giữa tháng 2, tại An Giang, trên các nhánh sông thuộc huyện An Phú không khó để thấy những chiếc vỏ lãi chất đầy can xăng dầu chạy ngược qua biên giới Campuchia. Nhiều ghe tàu chuyên chở hàng sang Phnom Penh thường ghé lại các bè xăng đong thêm vài chục can dầu rồi đem giấu kín dưới khoang. Mỗi chuyến, các chủ ghe đều “ôm” theo vài chục can 30 lít xăng dầu để kiếm lời. Tại khu vực cửa khẩu Khánh Bình, huyện An Phú, nhiều cây xăng luôn chất sẵn hàng đống can nhựa, khi chiều xuống chúng được bơm đầy xăng dầu, sau đó đưa xuống ghe vận chuyển qua cửa khẩu Chraythom. Huyện An Phú cách phía bạn chỉ một con sông và buôn lậu xăng dầu chủ yếu hoạt động về đêm nên các lực lượng chức năng rất khó kiểm soát. Một điểm nóng nữa là khu vực cửa khẩu Tịnh Biên. Sớm tối, tại các sà lan bán lẻ trên kênh Vĩnh Tế luôn đông người tập trung đến mua gom. Trên bờ, dân buôn liên tục chở can nhựa đến cây xăng mua rồi tập kết hàng đống dọc bờ kênh. Hàng chục vỏ lãi lần lượt thay nhau chất đầy can xăng dầu theo ngả kênh Tư Mèo vượt biên qua bên kia.

Tại khu vực phía Bắc, trọng điểm hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng hóa trái phép, nhập lậau tập trung chủ yếu ở các vùng giáp ranh, biên giới với các mặt hàng cấm, hàng có thuế suất cao như pháo, thuốc lá, rượu, bếp ga, vải may mặc, đồ chơi, phụ tùng ôtô, xe máy, điện tử…

Không chỉ dừng lại ở “nóng” về các vi phạm trong buôn lậu. Theo Ban chỉ đạo 127, các vi phạm về gian lận thương mại phổ biến vẫn là hành vi lợi dụng chính sách miễn giảm thuế đối với cư dân biên giới, các quy định chưa chặt chẽ trong việc quản lý hóa đơn, chứng từ hàng hóa để thu gom hàng hóa, hợp thức hóa hàng nhập lậu; lợi dụng kẽ hở của chính sách xuất nhập khẩu, chính sách ưu đãi cho các khu kinh tế cửa khẩu, khu kinh tế mở.

Hàng lậu và gian lận thương mại ảnh hưởng không nhỏ đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Quyết liệt xử lý góp phần ổn định kinh tế vĩ mô

Trước tình hình buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại vẫn diễn biến phức tạp, tại cuộc họp vừa được tổ chức mới đây, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu, trong bối cảnh hiện nay, phòng chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chủ trương, giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô của đất nước.

Phó Thủ tướng cũng chỉ ra một số tồn tại như cơ chế còn hổng, công tác dự báo cung - cầu thị trường, cung cấp thông tin, các chế tài kiểm tra, xử lý chưa đủ mạnh và có tính răn đe, năng lực, nhân lực nhiều nơi còn yếu, sự phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương. Vì thế, trong tháng 4/2011 tới, Ban chỉ đạo 127/TW rà soát, tập hợp toàn bộ các vấn đề vướng mắc trong quản lý để báo cáo Chính phủ xem xét, giải quyết, đặc biệt là xử lý các vấn đề về trong cơ chế, về đầu tư trang thiết bị, nhân lực cho các lực lượng. Ra quân xử lý một số vụ việc mang tính trọng điểm, nhất là những lĩnh vực nóng hiện nay như thuốc lá, xăng dầu…

Trọng Hoàng