Bước tiến trong khoa học “trồng người”

Một thí nghiệm tạo ra trứng từ tế bào gốc (tế bào tiền thân trong buồng trứng ở người) có thể là một tín hiệu vui đối với những phụ nữ đang khao khát có con. Đối với người phụ nữ có số lượng trứng hạn chế thì nguồn cung lại có thể bổ sung thêm nhờ tế bào tiền thân (tế bào gốc) trong buồng trứng.

Giờ đây, ước mơ làm mẹ sẽ trở nên dễ dàng hơn với người phụ nữ nếu số lượng trứng có thể được sinh ra vô tận.

Jonathan Tilly - Giám đốc Trung tâm Sinh học Sinh sản Venter tại Bệnh viện đa khoa Massachusetts, Hoa Kỳ, người dẫn đầu công trình nghiên cứu cho biết: “Khi phụ nữ đến tuổi trưởng thành, họ sẽ sử dụng những trứng ở trên và buồng trứng sẽ ngừng hoạt động khi họ bước vào thời kỳ mãn kinh”. 8 năm về trước, Tilly đã từng thách thức học thuyết truyền thống này khi đưa ra giả thuyết rằng những loài động vật có vú tiếp tục sản sinh ra các tế bào tạo thành trứng khi bước vào thời kỳ trưởng thành thay vì chỉ có duy nhất số lượng trứng dự trữ từ khi ra đời. Giả thuyết của ông đã gây ra một cơn bão tranh cãi. Tuy nhiên, Tilly cho biết, với công trình nghiên cứu mới không chỉ khẳng định ý kiến gây tranh cãi của ông mà còn tiến xa hơn. Trong đó, đội ngũ của ông tách các tế bào gốc sản sinh ra trứng trong buồng trứng ở người và sau đó cấy chúng vào noãn bào đang sinh trưởng.

Dựa trên một kỳ tích của các nhà khoa học Trung Quốc trong nhóm nghiên cứu, họ xác định các tế bào gốc noãn bào bằng cách sử dụng kháng thể để tận dụng một loại protein trên cạnh của những tế bào này. Đội ngũ các nhà nghiên cứu nhuộm các tế bào gốc này với một loại protein màu xanh lá cây huỳnh quang, một thủ thuật thông thường giúp tìm ra điều gì thực sự xảy ra trong các thí nghiệm trong phòng lab.

Các tế bào này được cấy vào mô buồng trứng ở người đã được sinh thiết và sau đó đem cấy dưới da của chuột. Trong vòng 14 ngày, công việc cấy ghép này đã tạo ra các mầm noãn bào mới. Một vài trứng phát sáng với phần được nhuộm lưu huỳnh, chứng tỏ rằng chúng được sinh ra từ các tế bào gốc. Nhưng một số khác thì không, chứng tỏ rằng chúng đã có sẵn trong mô từ trước khi cấy ghép.

Sẽ cần thêm nghiên cứu để thử nghiệm khả năng có thể sống sót của các trứng này và hiện giờ chúng ta vẫn chưa biết về các loại hormon hay các cơ chế mà theo đó noãn bào sẽ được sinh ra từ tế bào gốc. Tuy nhiên, tác động từ công trình này sẽ còn tiến xa hơn nữa.

Noãn bào sinh trưởng từ tế bào gốc được nhuộm huỳnh quang.

“Nếu tôi có thể hướng dẫn quy trình này một cách đúng đắn, tôi nghĩ nó sẽ mở ra cơ hội một ngày nào đó trong tương lai, chúng ta có thể tiến tới đạt được số lượng trứng không có giới hạn cho con người”, Tilly cho biết trong một đoạn video được phát hành cho báo giới.

“Một người phụ nữ có thể bước vào, sinh thiết một mẫu nhỏ từ buồng trứng của cô cho chúng tôi để lấy những tế bào này. Một khi chúng ta lấy được những tế bào này ra, chúng ta có thể lấy ra đến 100 tế bào và làm thành 1 triệu trứng”.

Theo một thông cáo báo chí do Bệnh viện đa khoa Massachusetts đưa ra, đội ngũ của Tilly đã đang khám phá ý tưởng kho ngân hàng nơi các tế bào gốc noãn bào có thể được làm đông lạnh và lưu trữ, sau đó được lấy ra khi một người phụ nữ muốn có con.

Trứng ở người cực kỳ tinh tế và sẽ dễ bị hư hại khi đông lạnh và tan băng, nhưng nguy cơ này sẽ không xảy ra đối với các tế bào trứng làm ra nó.

Công trình nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng khoảng 1/10 phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có nguy cơ bị lão hóa buồng trứng trước tuổi. Nghiên cứu này mở ra một chân trời mới giúp phụ nữ có thể dễ dàng có con hơn trong bối cảnh xã hội: phụ nữ ngày càng kết hôn và trở thành mẹ muộn hơn.

BẢO LINH (Theo AFP)