Bước ngoặt trong chính sách tiền tệ Trung Quốc

Trong chuyến thăm Trung Quốc vừa qua của Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda, lãnh đạo hai bên đã ký thỏa thuận tăng cường sử dụng đồng nhân dân tệ trong giao thương giữa hai nước.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản. Kim ngạch buôn bán hai chiều đạt mức 26,5 nghìn tỉ yên (340 tỉ USD) trong năm 2010 so với chỉ 9,2 nghìn tỉ yên 10 năm trước. Hiện giờ, Trung Quốc và Nhật Bản cũng đang là những nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba trên thế giới. Tính đến tháng 11 năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản sang Trung Quốc là 10,8 nghìn tỉ yên và nhập khẩu là 12 nghìn tỉ yên, khoảng 60% các giao dịch này được thực hiện bằng đồng USD, theo thông tin từ Bộ Tài chính Nhật Bản.

Nhìn lại quá trình đồng nhân dân tệ vượt ranh giới Trung Hoa lục địa. Vào tháng giêng năm 2004, tức 6 năm sau khi Hồng Kông được trao trả cho Trung Quốc, đồng nhân dân tệ mới chính thức được cho phép sử dụng ở đặc khu hành chính này để tạo thuận lợi cho việc phát triển du lịch với Hoa Lục. Đến tháng 7/2009, hai bên mới chính thức ký thỏa thuận về việc sử dụng đồng nhân dân tệ trong trao đổi thương mại. Kết quả là, lúc trước, trữ lượng nhân dân tệ trong các ngân hàng Hồng Kông chỉ khoảng 12,1 tỷ, thì đến năm 2010, con số này leo lên đến 609 tỷ. Tổng trị giá các hợp đồng giao dịch bằng nhân dân tệ tại Hồng Kông hiện tại ước tính là 1.500 tỷ. Năm ngoái, một vài công ty nước ngoài lần đầu tiên đã cho phát hành trái phiếu bằng loại tiền này.

Tiếp theo quá trình quốc tế hóa chính là thỏa thuận Trung-Nhật. Một chuyên gia cho rằng, thỏa thuận Nhật-Trung đánh dấu một giai đoạn phát triển mới rất quan trọng trong chính sách tiền tệ của Trung Quốc. Đây là lần đầu tiên đồng tiền Trung Quốc được đưa vào một thỏa thuận chính thức trong giao dịch giữa hai nước. Hiện tại, Trung Quốc đã trở thành đệ nhị cường quốc kinh tế, vì thế, nước này tất nhiên không thể bất chấp mãi quy luật cuộc chơi. Nước này biết vậy nên đã toan kéo dài thời gian kiểm soát tiền tệ càng lâu càng tốt. Trong giai đoạn đó, Bắc Kinh liên tiếp nhiều lần thử nghiệm đồng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế. Kinh tế châu Á ngày càng nặng ký trên thế giới, Trung Quốc vì thế đã bắt đầu hướng về những vùng lân cận như Hồng Kông và khối Asean. Chiến lược tiền tệ của Trung Quốc đã mang lại kết quả tích cực. Năm 2010, 8% giao dịch thương mại trên thế giới được thực hiện bằng đồng nhân dân tệ, trong khi năm 2009 chỉ có 1%.

Việc Nhật Bản cam kết sẽ mua trái phiếu Trung Quốc sẽ giúp tăng cường uy tín của đồng nhân dân tệ. Bắc Kinh đã quá chán ngán với sức ép của Mỹ và châu Âu về việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Vì thế, thỏa thuận giao dịch không cần đô-la Mỹ lần này giữa nền kinh tế thứ hai và thứ ba thế giới là một thắng lợi chính trị to lớn của Bắc Kinh.   

Hương Trà