Với mục tiêu lấy người dân làm trung tâm và coi rác thải là tài nguyên, chính sách đang tạo đà quan trọng hướng tới các cột mốc môi trường bền vững đến năm 2030.
Từ phong trào tự phát đến thói quen cộng đồng và mục tiêu bứt phá 2030
Trước đây, nhiều mô hình bảo vệ môi trường như "Ngày Chủ nhật xanh", "Khu dân cư tự quản" hay "Đường hoa, đường cây xanh" đã lan tỏa tích cực tại các địa phương nhưng vẫn mang tính thời điểm, phạm vi hẹp. Nghị quyết 394/NQ-CP ra đời nhằm giải quyết triệt để hạn chế này, đặt mục tiêu biến việc giữ gìn vệ sinh môi trường thành thói quen và nếp sống văn minh thường nhật của mỗi người dân.
Một con đường cây xanh ở xã Thuận An, Hà Nội ( ảnh N.H)
Chính phủ xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, vừa cấp bách vừa lâu dài, gắn chặt với trách nhiệm của cấp ủy đảng, chính quyền, doanh nghiệp và từng hộ gia đình. Trong đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức đoàn thể (Thanh niên, Phụ nữ, Cựu chiến binh, Nông dân, Công đoàn) đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức, hướng dẫn và giám sát cộng đồng thực hiện.
Nghị quyết 394/NQ-CP đề ra lộ trình cụ thể nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống trên toàn quốc đến năm 2030:
- 100% phường, xã duy trì tổng vệ sinh công cộng cuối tuần;
- 100% chính quyền địa phương tổ chức phân loại rác tại nguồn và chấm dứt tình trạng đốt, đổ rác sai quy định.
- 100% khu dân cư đưa quy định bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước.
- 95% rác thải sinh hoạt đô thị và 90% rác thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, xử lý; giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp xuống dưới 50%.
- Xóa bỏ hoàn toàn các "điểm đen" ô nhiễm và đóng cửa, cải tạo 100% bãi rác tự phát.
Đặc biệt, Nghị quyết quán triệt nguyên tắc coi rác thải là tài nguyên, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải theo vòng đời sản phẩm. Việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, công nghệ cao và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ chính là chìa khóa để hoàn thành các chỉ tiêu chiến lược này.
Điểm sáng y tế từ phong trào xây dựng cơ sở y tế Xanh - Sạch - Đẹp
Hệ thống y tế cơ sở là nơi tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên nhất với Nhân dân đóng vai trò vô cùng then chốt. Việc lồng ghép các yêu cầu của Nghị quyết vào phong trào xây dựng "Cơ sở y tế Xanh - Sạch - Đẹp" không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà còn tạo niềm tin vững chắc cho người bệnh.
Do đó, việc phân loại và quản lý chất thải y tế được triển khai thực hiện nghiêm ngặt. Ngay từ các trạm y tế xã, phường và trung tâm y tế huyện, công tác phân loại rác thải sinh hoạt, rác thải tái chế và chất thải y tế nguy hại được thực hiện bài bản tại nguồn. Việc đầu tư đồng bộ các thùng rác có mã màu quy chuẩn, trạm lưu giữ đạt kỹ thuật bảo vệ môi trường giúp ngăn ngừa triệt để nguy cơ lây nhiễm chéo và ô nhiễm thứ cấp ra cộng đồng.
Cùng với việc thu gom và phân loại rác thải ngay từ nguồn việc xây dựng một không gian xanh trong bệnh viện góp phần nâng cao trải nghiệm người bệnh, giúp người bệnh có tâm thế thoải mái mỗi khi đến viện. Nhờ sự vào cuộc của đội ngũ y bác sĩ và lực lượng đoàn viên, các khuôn viên y tế cơ sở được phủ xanh bởi hệ thống cây cảnh, thảm cỏ và bồn hoa. Thiết kế mở, tận dụng ánh sáng tự nhiên, hành lang thông thoáng kết hợp với công tác vệ sinh công nghiệp thường xuyên đã biến nhiều trạm y tế thành những "bệnh viện công viên", giúp giảm căng thẳng cho bệnh nhân và người nhà.
Không gian xanh mát tại BV Thống nhất (ảnh BVCC)
Các cơ sở y tế cũng là những đơn vị gương mẫu tiên phong trong giảm thiểu nhựa: Thực hiện chỉ đạo của Nghị quyết về hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần, ngành y tế đẩy mạnh tuyên truyền cho cán bộ y tế, người bệnh và người nhà chuyển sang sử dụng các vật dụng thân thiện với môi trường. Các tiêu chí môi trường cũng được đưa vào đánh giá thi đua hàng năm của từng đơn vị.
Sự chuyển biến rõ nét tại các cơ sở y tế cơ sở là minh chứng sống động cho thấy tinh thần của Nghị quyết 394/NQ-CP đã thực sự đi vào đời sống, lan tỏa từ ý thức người dân đến từng hành động cụ thể trong ngành y