Các thượng nghị sĩ Dân chủ, đứng đầu là nhóm nghị sĩ chủ trương bảo hộ mậu dịch, bác bỏ một đạo luật cho phép Tổng thống đàm phán nhanh chóng hơn các hiệp định tự do mậu dịch, trong đó có Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Với 52 phiếu thuận và 45 phiếu chống, các thượng nghị sĩ Mỹ đã bác bỏ đề nghị mở các cuộc tranh luận về dự luật TPA (Trade Promotion Authority). Các cuộc tranh luận về dự luật này chỉ có thể được mở ra khi có được 60 phiếu thuận trên tổng số 100 thượng nghị sĩ. TPA là dự luật cho phép Tổng thống nhiều quyền hành rộng rãi để đàm phán nhanh chóng các hiệp định tự do mậu dịch quốc tế và sau đó Quốc hội chỉ có thể bỏ phiếu thuận hoặc chống chứ không được sửa đổi nội dung các hiệp định này. Dự luật TPA nếu được thông qua, trước mắt sẽ được áp dụng đối với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Tự do mậu dịch Mỹ - châu Âu. Điều đáng nói là trong số các thượng nghị sĩ Dân chủ, chỉ có một người duy nhất bỏ phiếu thuận cho việc mở tranh luận về dự luật TPA. Phe Dân chủ đã bỏ phiếu chống sau khi lãnh đạo khối đa số Cộng hòa ở Thượng viện Mitch McConnell từ chối gắn dự luật nói trên với ba dự luật thương mại khác, trong đó có luật nhằm chống việc thao túng tiền tệ, mà nhiều người xem là yếu tố chủ chốt của quan hệ mậu dịch công bằng.
Trong khi phe Cộng hòa ở Thượng viện kịch liệt chỉ trích hành động của phe Dân chủ, thì giới công đoàn ở Mỹ vỗ tay hoan nghênh. Vào tháng trước, Chủ tịch của AFL-CIO - công đoàn lớn nhất ở Mỹ đã kêu gọi Quốc hội Mỹ không trao quyền mở rộng cho Tổng thống Barack Obama để thương lượng các hiệp định tự do mậu dịch, đặc biệt là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP. Các công đoàn lo ngại rằng, việc mở rộng cửa hơn nữa các thị trường của Mỹ sẽ làm suy yếu nhiều lĩnh vực công nghiệp nhạy cảm, như công nghiệp xe hơi. Những thượng nghị sĩ Dân chủ chỉ trích TPP cũng cho rằng hiệp định này sẽ có lợi cho các tập đoàn hơn là có lợi cho công nhân Hoa Kỳ. Họ lập luận rằng, tập hợp 12 quốc gia vào một vùng tự do mậu dịch sẽ kéo mức lương xuống thấp, công nhân Mỹ không thể nào cạnh tranh được với nhân công rẻ từ những nước đối tác như Chile, Peru hay Việt Nam.
Thật ra thì cuộc biểu quyết này ở Thượng viện chỉ làm chậm trễ chứ không chôn vùi hẳn dự luật TPA. Lãnh đạo khối thượng nghị sĩ Cộng hòa McConnell cho biết sẽ đưa dự luật này ra biểu quyết trở lại, có thể là vào tháng 6, sau khi các nghị sĩ đạt thỏa thuận về thủ tục biểu quyết bốn dự luật thương mại. Thế nhưng, trong các cuộc mặc cả sắp tới giữa hành pháp với lập pháp, rất có thể Tổng thống Obama sẽ phải chấp nhận những điều khoản bổ sung mà sẽ khiến các đối tác TPP khó mà ký vào hiệp định này. Đặc biệt, phe Cộng hòa cảnh báo rằng điều khoản về tiền tệ sẽ phá hỏng Hiệp định TPP mà Nhà Trắng đang rất muốn nhanh chóng hoàn tất đàm phán trong năm nay. Tóm lại, trong những tháng tới, Tổng thống Obama sẽ còn nhức đầu về chuyện đàm phán tự do mậu dịch và đau nhất đối với ông đó là bị chính phe ta cản đường.
(Theo CNN, ABC)
Quỳnh Anh
Hiệp định Ðối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) được đánh giá là hiệp định của thế kỷ 21 đang bước vào thời kỳ đàm phán “nước rút” để có thể đi đến ký kết trong thời gian sớm nhất. Ðây là một đàm phán thương mại tự do nhiều bên, với mục tiêu thiết lập một khu vực thương mại tự do chung cho các nước đối tác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hiệp định TPP khởi động từ tháng 3/2010 và đã trải qua gần 5 năm đàm phán với sự tham gia của 12 nền kinh tế năng động ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gồm: New Zealand, Chile, Brunei, Singapore, Hoa Kỳ, Peru, Việt Nam, Malaysia, Canada, Australia, Mexico và Nhật Bản.
TPP được đánh giá là một trong những liên kết kinh tế tiềm năng, có quy mô rộng lớn hàng đầu thế giới, đóng góp khoảng 40% GDP thế giới và hơn 30% tổng giá trị thương mại toàn cầu. Lợi ích của TPP là rất nhiều. Nó sẽ mở cửa hơn nữa khu vực 12 quốc gia cho giao thương trong lĩnh vực dịch vụ và nông nghiệp, hai lĩnh vực mà Mỹ trong lịch sử có thặng dư thương mại lớn. Bảo vệ tốt hơn tài sản trí tuệ của Mỹ sẽ giúp ích cho các ngành, từ sản xuất công nghệ cao cho đến Hollywood, trong bối cảnh vi phạm bản quyền tại châu Á đã diễn ra phổ biến. Thương mại tự do dẫn đến sự thịnh vượng rộng lớn hơn.
