Là người đầu tiên thực hiện ca phẫu thuật lịch sử, song cả người tiến hành phẫu thuật và bệnh nhân đều hy vọng vào sự kỳ diệu của y học, mở ra một chương mới trong tiến trình điều trị ung thư phổi ở vị trí phức tạp. Và sau một năm rưỡi tiến hành ca phẫu thuật lịch sử đó, các bác sĩ mới dám “thở phào” công bố thành công ngoài mong đợi của mình....
Ca cấy ghép phế quản nhân tạo đầu tiên
Lần đầu tiên trên thế giới, một bệnh nhân ung thư phổi được cấy ghép phế quản nhân tạo thành công từ tế bào động mạch chủ nối giữa phần phổi lành lặn còn lại với khí quản. Nhóm bác sĩ người Pháp đã chính thức công bố sáng kiến này sau khi tiến hành ca phẫu thuật một năm rưỡi.
Kỳ tích này thuộc về một nhóm bác sĩ người Pháp. Đứng đầu nhóm các bác sĩ phẫu thuật là giáo sư Emmanuel Martinod, ông là người đã tiến hành ca ghép phế quản nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Bệnh nhân ở tuổi 78 được chẩn đoán có một khối u ở phổi bên phải, đã được phẫu thuật ngày 28/10/2009 tại bệnh viện Avicenne ở Bobigny, vùng Seine-Saint-Denis.
Theo giáo sư Martinord “trong thực tế ở ung thư phổi, nếu khối u ở ngoài rìa lá phổi chúng tôi sẽ cắt bỏ phần thùy bị ảnh hưởng”, và có nguy cơ thấp, tỷ lệ chết sau phẫu thuật chỉ 2% sau 90 ngày. Tuy nhiên phương pháp này không thể thực hiện trong những trường hợp đặc biệt khác “như khi khối u ở trung tâm phổi, phải cắt bỏ toàn bộ lá phổi” và can thiệp như vậy có nguy cơ cao, tỷ lệ chết sau phẫu thuật thường là 26% sau 90 ngày. Đặc biệt sự phục hồi ở bệnh nhân cao tuổi phẫu thuật trở nên khó khăn hơn. Để tránh cắt toàn bộ lá phổi như chỉ định, giáo sư Emmanuel Martinord và các đồng nghiệp đã áp dụng một phương pháp mới dựa theo nguyên lý cấy ghép tim nhân tạo sau khi đã nghiên cứu nhiều năm trong phòng thí nghiệm.
 Phổi nhân tạo trong phòng thí nghiệm có thể được sử dụng để cấy ghép. |
Thành quả 10 năm nghiên cứu
Bệnh nhân được cấy ghép phế quản nhân tạo đầu tiên này có thể phải đối mặt với nhiều yếu tố rủi ro. Nhưng ông vẫn đồng ý phẫu thuật và không chút hoài nghi về sự sống. Các giáo sư, bác sĩ cũng khá ngạc nhiên và vui mừng khi khám phá sự tiến triển của tế bào ghép đặt ở vị trí “liên kết” giữa mặt trong của phần phổi lành lặn còn lại với khí quản. Các bác sĩ phẫu thuật đã sử dụng một mảng tế bào ghép từ động mạch chủ được bảo quản cho phẫu thuật tim và không còn những tế bào có khả năng gây đào thải, rồi đặt vào một miếng đỡ, một ống stent – dụng cụ bằng kim loại được thiết kế theo kích cỡ phế quản của bệnh nhân để cố định lại. Một ngạc nhiên là các giáo sư, bác sĩ đã phát hiện ra mảng tế bào ghép này đã được các tế bào biểu mô chấp nhận. Vậy là bề mặt bên trong của phế quản nhân tạo đã phát triển xuất hiện các tế bào tiêm mao và một lớp màng nhầy bao phủ. Các tiêm mao và lớp màng nhầy này giữ lại rồi đẩy các chất bẩn và đưa vào thực quản, hoạt động giống như một phế quản tự nhiên bình thường. Tuyệt vời hơn các giáo sư còn hỗ trợ thêm chức năng sụn như nó đã tồn tại tự nhiên trong các phế quản để làm chắc lại. Và như vậy phế quản nhân tạo hoạt động hoàn toàn như một bộ phận của cơ thể.
Phương pháp ghép mảng tế bào này đã từng được sử dụng trong phẫu thuật van tim, phương pháp này có ưu điểm là không cần thuốc chống đào thải, các thuốc chống chỉ định đối với những bệnh nhân mắc ung thư. Ca phẫu thuật kéo dài ba giờ đồng hồ. Đây là thành quả 10 năm nghiên cứu đằng đẵng.
Trong cuộc họp báo tại bệnh viện Avicenne, giáo sư Martinod đã khẳng định bệnh nhân “rất khỏe”, “bệnh nhân đã đi bộ được” và có thể về nhà. Tuy nhiên, giáo sư cho biết “chắc chắn chúng tôi còn phải theo dõi, bệnh nhân phải đến kiểm tra thường xuyên và thỉnh thoảng có vài sự điều chỉnh, nhất là bệnh nhân cần phải xông khí quản”, hiện tại thì bệnh nhân đang trong tình trạng sức khỏe tốt.
Hơn 200 bệnh nhân có khả năng được cấy ghép mỗi năm
Giáo sư nhấn mạnh “phương pháp phẫu thuật này không áp dụng cho mọi bệnh nhân ung thư phổi”, đồng thời kêu gọi “phải rất thận trọng” trong khi chờ một nghiên cứu sâu hơn. “Chúng tôi sẽ thử phương pháp này trên nhiều bệnh nhân và tôi hy vọng sẽ bắt đầu trong vài tuần tới”- giáo sư khẳng định. Nếu kết quả thu được đáng tin cậy, phương pháp cấy ghép này có thể sẽ giúp ích cho 200 đến 300 bệnh nhân mỗi năm tại Pháp, theo giáo sư Martinod cho biết có khoảng 1.000 đến 2.000 ca phẫu thuật phổi mỗi năm tại Pháp và ung thư phổi một trong những căn bệnh nan y, hàng năm có hơn 30.000 người Pháp mắc phải (theo ước tính tại Pháp năm 2010 có 37.000 ca mắc mới và cướp đi sinh mạng của khoảng 28.700 người chết vì ung thư phổi).
Thanh Bình
(Theo Parismart Online)