Liên tục trong vài tháng qua, hàng loạt cư dân tại nhiều chung cư ở Hà Nội liên tiếp tổ chức tập trung phản đối chủ đầu tư, phần lớn liên quan đến các vấn đề chiếm quỹ bảo trì, tự ý thay đổi thiết kế tòa nhà, chiếm dụng diện tích chung, không đúng cam kết hạ tầng...Chỉ tính riêng nửa đầu tháng 6, trên địa bàn Hà Nội đã có hàng loạt cuộc tập trung, căng băng-rôn, biểu ngữ phản đối chủ đầu tư. Các cuộc “diễu hành” của người dân chung cư giờ đã không còn xa lạ. Vấn đề là hầu hết những bức xúc này có xuất phát điểm từ một phía - khách hàng - vì chủ đầu tư không thực hiện các cam kết ban đầu…
“Đường đi chưa có, nói chi… thiên đường”
Đó là lời nói bức xúc của anh P.H.Phương - người mua Chung cư cao cấp (CCCC) Ecolife Tây Hồ mỗi khi bạn bè hỏi đến căn hộ mà anh vừa sửa sang.
Bất đắc dĩ, cư dân phải căng băng-rôn, lỗi đều do chủ đầu tư.
Anh Phương cho biết, bỏ ra mấy tỷ mua nhà, anh được nhân viên kinh doanh giới thiệu sơ đồ, mô hình đẹp như tranh, được hưởng lợi rất lớn từ cơ sở hạ tầng giao thông, dịch vụ của khu đô thị Hồ Tây… Nhưng thực tế các tuyến đường được chủ đầu tư giới thiệu là của dự án thì hiện tại chưa làm hoặc chưa có, tuyến đường Nguyễn Văn Huyên kéo dài chưa biết bao giờ mới triển khai nên hiện giờ muốn vào nhà chỉ có con đường đất độc đạo. Một bên là bờ mương đầy ổ voi ổ trâu ổ gà do bị xe công trình ngày đêm cày xới, ngày mưa thì lầy lội, trơn trượt, bẩn thỉu, ngày nắng thì bụi mù… Bên còn lại là các bãi gửi xe, cây bụi, con mương thoát nước của khu vực. Đường hoàn toàn không có rào chắn, chiếu sáng, mặt đường chỉ vừa 1 làn xe đi, đã có xe tải len nhau và cắm đầu xuống mương. Cư dân còn lo lắng hơn khi con đường thuê qua ruộng của tư nhân này bị bên cho thuê lấy lại thì các hộ dân “hết đường về nhà”.
Bức xúc vì thực trạng không đúng như lúc chủ đầu tư chào bán, cư dân Capital Garden (102 Trường Chinh) đã tập trung tại tầng một của toà nhà căng băng-rôn, biểu ngữ yêu cầu chủ đầu tư Kinh Đô TCI Group giải trình về hàng loạt vấn đề như PCCC, không có tầng cây xanh như khi chào bán, không có các dịch vụ tiện ích khác như phòng sinh hoạt chung, sân chơi cho trẻ em, lối đi cho cư dân hoặc giá các dịch vụ quá cao...
Tương tự như vậy, cư dân Golden West (số 2 Lê Văn Thiêm, Thanh Xuân) cũng căng băng-rôn để tố chủ đầu tư Vietradico coi thường tính mạng cư dân, vi phạm nhiều điều khoản của hợp đồng. Đáng ra Golden West được thiết kế có 58 ô thoáng nằm rải rác ở các tầng tòa nhà. Nhưng Vietradico đã đổ kín sàn bê tông ô thoáng các tầng và bịt các ô này lại với mục đích biến ô thoáng thành căn hộ để bán. Tiếp đó là rạp chiếu phim Beta Cineplex hoạt động ở tầng hầm B1 của toà nhà cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ, trong khi đó, hệ thống PCCC của toà nhà này chưa hoàn thiện và chưa được nghiệm thu khiến nhiều người dân lo lắng.
Thế nhưng có nhà để ở là còn là hạnh phúc nếu biết rằng nhiều năm qua, người dân ở khu chung cư Usilk City - nơi được mệnh danh là những dải lụa vàng của Hà Nội đang vất vả trong hành trình… tìm nhà. Hàng trăm hộ dân đã bỏ mấy trăm tỷ mua nhà của chủ đầu tư Sông Đà Thăng Long. Nay chủ đầu tư “vỡ nợ” vì ôm tiền đó đi đầu tư nhiều nơi khác và bán lại những tòa nhà dang dở cho CTCP Đầu tư Hải Phát Thủ đô. Khách hàng giờ đứng trước lựa chọn, một là đóng thêm khoảng 30% giá trị nhà để chủ mới xây dựng nốt hoặc để chủ mới tự hoàn thiện và bán nhà, sau đó khách hàng… đi kiện chủ cũ để đòi quyền lợi.
Cư dân vẫn căng băng rôn phản đối, còn chủ đầu tư vẫn mở bán căn hộ.
Đặt cược niềm tin đến bao giờ?
Về hiện tượng “cư dân căng băng-rôn, biểu tình, phản đối chủ đầu tư”, luật sư Trương Anh Tú - đoàn luật sư Hà Nội phân tích việc cư dân căng băng-rôn trước các dự án không sai nhưng dễ có nguy cơ dẫn đến nhiều hệ luỵ pháp lý nghiêm trọng. Ví dụ như cư dân có thể không kiểm soát được mình trong quá trình căng băng-rôn hay đi biểu tình, tuần hành đông người có thể dẫn tới xô xát với lực lượng bảo vệ hay an ninh được chủ đầu tư thuê bảo vệ dự án.
Bày tỏ ý kiến về thực trạng trên, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho biết, những tranh chấp nói trên không chỉ diễn ra ở Hà Nội mà nó là tình trạng phổ biến tại các đô thị lớn bởi lựa chọn mua căn hộ chung cư đang là xu thế chủ đạo. Ông đề xuất cần phải phạt ở mức rất cao để triệt tiêu hẳn ý định sai phạm của nhà đầu tư bởi họ không buộc phải công khai nên mức lợi tức từ diện tích sai phạm có khi gấp nhiều lần con số mà họ đưa ra.
Rất tiếc, cho đến nay chưa có một tổ chức, giải pháp nào đảm bảo quyền lợi tối ưu hơn cho người dân. Giờ đây, việc bán nhà trên giấy tuy không còn nhưng việc bán nhà “nửa giấy, nửa thật” thì phổ biến. Mà từ cam kết đến thực tế đối với các chủ đầu tư chung cư ở ta có một khoảng cách xa đến thế nào thì đều đã thể hiện trên thực tế bao năm qua. Đến nỗi mà những chủ đầu tư uy tín chỉ đếm trên đầu ngón tay và giá các căn hộ hoàn thiện, hạ tầng đầy đủ sẵn có so với “nhà cam kết” là chênh lệch hàng trăm triệu tới cả tỷ đồng. Số tiền ấy chính là thước đo, chính xác hơn, là “sự đặt cược” của lòng tin khách hàng đối với chủ dự án.