Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nối Trung Quốc, Ấn Độ và Nga trong câu lạc bộ các nước đang phát triển nhưng kinh tế bị chững lại. Trong khi đó, Indonesia, Philippines, Nigeria và Ghana đang theo gót các quốc gia trên. Giới phân tích đặt câu hỏi đâu là nguyên nhân dẫn đến những bất ổn ở các nước BRICS (Nhóm các nền kinh tế mới nổi).
 Các thành viên chủ chốt của BRICS. |
Các nước này cũng mắc phải sai lầm khi chỉ tập trung vào tăng trưởng, trong khi đó yếu tố con người bị thờ ơ. Tại đây, nhân lực có trình độ cao rất hiếm, được hưởng lương cao nên không thúc đẩy tính cạnh tranh. Sự tăng trưởng cũng bị cản trở vì bất công xã hội kéo theo an ninh mất ổn định do tình trạng tội phạm tăng cao (như trường hợp các nước Brazil, Nam Phi, Nigeria, Mehico). Một yếu tố khác là nạn tham nhũng. Bất công xã hội cũng gây nên những phản ứng và yêu sách mà tầng lớp trung lưu tại Brazil, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đang thể hiện trên đường phố. Thập niên tăng trưởng thần tốc với sự hiện diện của Trung Quốc đã kết thúc. Một loạt các nước mới nổi khác vươn lên thế chỗ như Indonesia, Philippines ở châu Á, hay Chile, Peru và Colombia tại châu Mỹ La-tinh và Nigeria, Ghana, Ethiopia tại châu Phi.
Tại Brazil, các cuộc biểu tình nổ bùng phát trong tháng 6 đã trở thành một cuộc khủng hoảng chính trị. Từ một bất mãn nhỏ, người dân Brazil đã xuống đường thể hiện sự bất đồng của mình trong việc quản lý của Chính phủ, cũng như những tệ nạn như tham nhũng và hệ thống dịch vụ công yếu kém. Chắc chắn các cuộc biểu tình này sẽ ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống diễn ra vào năm 2014. Brazil nổi lên cách đây khoảng 20 năm nhờ chính sách ổn định tiền tệ, giảm lạm phát dưới thời Tổng thống Fernando Henrique Cardoso và chính sách đổi hướng xã hội, tăng trưởng thị trường nội địa dưới thời người kế nhiệm Lula da Silva. Song, tình hình xã hội Brazil không có nhiều chuyển biến, dù mức sống của người dân đã tăng cao. Brazil vẫn phải “nhập” bác sĩ và kỹ sư dầu lửa nước ngoài. Vì, chưa bao giờ giáo dục là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Hệ thống giáo dục phổ thông kém chất lượng, chỉ đủ cho học sinh thoát nạn mù chữ. Chỉ có các trường tư với học phí đắt đỏ mới đảm bảo cho học sinh vào được các trường đại học công lập. Hơn 3/4 người dân ủng hộ cuộc biểu tình. Nhiều chuyên gia Brazil đánh giá, đây là thực trạng bất ổn lớn của nền dân chủ Brazil. Ngay nội bộ đảng cầm quyền cũng bắt đầu có dấu hiệu chia rẽ. Một bộ phận ủng hộ cựu Tổng thống Lula da Silva tranh cử vào năm 2014.
Tại Trung Quốc, trước tình hình xuất khẩu giảm, Chính phủ Trung Quốc tìm cách thúc đẩy các doanh nghiệp vừa và nhỏ và nhu cầu tiêu thụ trong nước. Các khoản tín dụng ngân hàng sẽ được dành chủ yếu cho khối doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ. Dự trù, các doanh nghiệp này sẽ đóng góp cho 60% GDP, 50% nguồn thu thuế và 80% cơ hội việc làm. Bắc Kinh cũng chú ý hơn đến yếu tố con người và quá trình đô thị hóa. Được biết, chính sách di cư sẽ được cải cách để người nông thôn lên thành thị làm việc có thể cho con mình học tập tại các trường nơi họ cư trú và được chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, nhiều nguồn thu của Nhà nước sẽ được rót vào các khoản phúc lợi xã hội hơn là rót vào đầu tư để giải phóng các khoản tiền tiết kiệm của người dân dự phòng cho giáo dục, y tế và hưu trí. Một hệ quả khác của phát triển kinh tế tại Trung Quốc là khoảng cách giàu - nghèo tăng cao. Tỷ lệ người thất nghiệp, đặc biệt ở khu vực nông thôn, khiến cuộc sống bấp bênh. Chính vì thế, người dân sống ở nông thôn sẵn sàng bỏ quê hương để lên thành thị và thậm chí ra nước ngoài đi ăn xin (ở Malaysia) hay đi tìm vàng tại nước Ghana xa xôi.