Hỏi: Vào mùa hè tôi rất thích uống bột sắn dây. Tuy nhiên có người khuyên tôi uống sống người thì bảo nên uống chín mới an toàn. Vậy cách sử dụng nào tốt hơn cho sức khỏe? (Phan Quỳnh Phương - Hải Phòng).
Trả lời: Sắn dây là loại đồ uống khá phổ biến trong ngày hè với nhiều người dân Việt Nam.
1. Bột sắn dây có công dụng gì?
Công dụng lớn nhất của loại đồ uống này chính là thanh nhiệt. Theo y học cổ truyền, bột sắn dây có vị ngọt, hơi cay và tính hàn (lạnh). Vậy bột sắn dây có công dụng gì?
- Giúp hạ sốt
- Hỗ trợ cầm tiêu chảy
- Giảm các triệu chứng đau mỏi cơ bắp đặc biệt là vùng cổ chân khi bị cảm
- Hạ cơ khát và giảm cảm giác khô họng
Tuy nhiên, tùy vào cách chế biến bột sắn dây sẽ đem đến những công dụng khác nhau cho sức khỏe. Ngoài ra, tùy vào thể trạng của từng người sẽ phù hợp với những cách chế biến khác nhau.

Không ít người có thói quen uống bột sắn dây pha sống vì tiện lợi và giữ được vị thanh mát tự nhiên.
2. Cách pha bột sắn dây
Nhiều người thắc mắc nên uống bột sắn dây sống hay chín? Tác dụng của mỗi loại có giống nhau không? Tuy chúng cùng một nguyên liệu nhưng cách chế biến khác nhau sẽ sản sinh ra dược tính và tác dụng sinh lý khác nhau. Thông thường, có 2 cách chế biến phổ biến nhất là nấu chín và uống sống. Mỗi cách sẽ có những công dụng riêng và sau đây là cách pha cũng như tác dụng của từng loại đến sức khỏe.
2.1 Cách nấu bột sắn dây
Đầu tiên cần chuẩn bị bột sắn dây có nguồn gốc đảm bảo an toàn, không bị mốc hay ẩm ướt. Sử dụng 1 thìa sắn dây hoặc tùy theo số lượng bạn muốn sử dụng để hòa với một ít nước nguội trước. Sau đó thêm khoảng 200ml nước sôi 100 độ vào khuấy đều từ từ, liên tục để bột sắn dây chín. Để tăng cường tác dụng của sắn dây với sức khỏe, bạn hãy cho thêm một lát gừng giúp giảm tình trạng lạnh bụng, giúp ấm bụng.

Chuyên gia khuyến khích bạn nên nấu chín để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Bột sắn dây khi được nấu hoặc pha với nước sôi hồ tinh bột sẽ chín và chuyển sang dạng đặc sánh, màu trong. Cách chế biến này sẽ giúp bạn dễ tiêu hơn đồng thời cũng hạn chế được tình trạng kích thích đường ruột. Bột sắn dây nấu chín có công dụng làm dịu niêm mạc tiêu hóa, cầm tiêu chảy hiệu quả.
Tuy nhiên, bột sắn dây nấu chín lại bị giảm giá trị sinh học hơn so với cách uống sống. Bởi các hoạt tính bị thay đổi khi chế biến ở nhiệt độ cao nhưng điều này lại phù hợp với những người dễ bị tiêu chảy hoặc chức năng tiêu hóa kém.
2.2 Cách pha bột sắn dây để uống
Bước đầu tiên bạn cũng cần lựa chọn nguyên liệu đảm bảo rõ nguồn gốc, không bị ẩm mốc. Lấy một thìa bột sắn dây (khoảng 10g) pha với 150-200ml nước nguội. Bạn có thể pha tùy thuộc vào liều lượng sử dụng theo tỷ lệ nêu trên. Điều cần lưu ý là nên uống luôn sau khi pha để tránh tình trạng bị lắng cặn, biến tính.

Pha sống hay nấu chín bột sắn dây tưởng chỉ là khác biệt trong cách dùng, nhưng thực tế có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và an toàn sức khỏe.
Khi pha sống, bột sẽ tồn tại ở dạng lơ lửng và không bị hồ hóa như khi nấu chín. Cách chế biến này sẽ làm cơ thể hấp thu chậm hơn so với khi nấu chín. Ngoài ra, bạn còn dễ gặp tình trạng lạnh bụng hơn đặc biệt với những ai có cơ địa lạnh. Tuy nhiên ưu điểm của các pha sống này như sau:
- Giúp giải khát nhanh, thanh nhiệt cơ thể. Bạn sẽ thấy cơ thể được làm mát nhanh hơn.
- Các hoạt chất như daidzein, puerarin có trong bột sắn dây được giữ nguyên giúp tăng khả năng chống oxy hóa, giãn mạch.
- Cách pha sống phù hợp với người nóng trong, hay bị táo bón do nhiệt, người bị cảm nắng, khô miệng.
3. Ai không nên uống bột sắn dây?
Tuy giúp giải nhiệt nhanh và được xem là thức uống khá lành tính nhưng những nhóm người sau đây không nên uống bột sắn dây:
- Người tiêu hóa kém, hay bị lạnh bụng
- Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu
- Trẻ nhỏ
- Người sốt cao, người khát nhiều
- Người hay bị táo bón
