Du lịch ở miền Tây là về với một vùng sông nước thanh bình, sống lại với nền văn hoá sông nước cổ truyền sôi động mà sâu lắng. Từ 3-4 giờ sáng đến 9-10 giờ trưa, với hàng trăm ghe tàu lớn nhỏ đậu san sát vào nhau, trước mũi hay hai bên mui treo lủng lẳng các thứ hàng đủ loại màu sắc đong đưa đang mời gọi khách mua hàng thay cho những tấm bảng hiệu như cách kinh doanh trên bờ.
 |
Nét độc đáo chợ nổi sông nước kết hợp với du lịch miệt vườn chỉ có ở nơi này. Bởi ĐBSCL được thiên nhiên ưu đãi là xứ sở của sông ngòi, kinh rạch chằng chịt đan xen, ghe xuồng đi lại như mắc cửi, cùng sự định cư trải dọc hai bên bờ sông, con rạch đi qua bao đời nay đã hình thành hàng chục chợ nổi, hiện vẫn còn giữ nguyên nét sinh thái đặc trưng là trung tâm buôn bán luân chuyển hàng nông sản ở châu thổ đồng bằng, từ lâu đã hình thành giới thương nhân lấy tàu ghe để kinh doanh làm văn phòng, làm nhà lênh đênh trên sông nước. Cùng với 300 ngàn ha vườn cây ăn trái quanh năm đắm mình trong phù sa màu mỡ, du lịch sông nước chợ nổi kết hợp sinh thái miệt vườn hằng năm thu hút một số lượng khách khá lớn, trong đó khách nước ngoài chiếm tỷ lệ 60-65%, đã củng cố thành một mảng đề tài trong bức tranh hoành tráng góp phần vào chương trình du lịch xanh đặc sắc Việt Nam.
Chợ nổi ĐBSCL có từ bao giờ chẳng ai nhớ. Nhưng bao đời nay đã hình thành một nền kinh tế văn hoá sông nước mang tính cộng đồng. Việc đi lại giao lưu văn hoá, phát triển kinh tế hàng hoá bằng đường thuỷ, nhóm họp buôn bán trên sông, giúp họ dễ dàng hòa nhập cộng đồng, trở thành tập quán trên bến dưới thuyền. Phải chăng chính vì thế mà tạo nên tính cách phóng khoáng cởi mở của người dân sông nước Nam Bộ. Ở miền Tây Nam Bộ có nhiều chợ tiêu biểu: Chợ nổi Cái Bè (Tiền Giang), Chợ nổi Cái Răng, Phong Điền (TP. Cần Thơ), chợ nổi Ngã Bảy Phụng Hiệp (Hậu Giang), Chợ nổi Ngã Năm (Sóc Trăng), Chợ nổi Măng Thít (Vĩnh Long), Chợ nổi Cà Mau... Chợ nổi khác với chợ trung tâm đô thị, chợ xã - chợ nông thôn, chợ chồm hổm, chợ chạy và càng khác xa với chợ tình, chợ phiên... ở miền Bắc. Các chợ nổi có điểm chung là không có nhà lồng, chợ không có sạp bày bán hàng hóa. Hằng ngày, khi mọi người còn đang ngon giấc, thì chợ nổi đã bắt đầu nhộn nhịp, nhóm họp rất sớm từ 3-4 giờ sáng đến 9-10 giờ trưa, với hàng trăm ghe tàu lớn nhỏ đậu san sát vào nhau, trước mũi hay hai bên mui treo lủng lẳng các thứ hàng đủ loại màu sắc đong đưa đang mời gọi khách mua hàng thay cho những tấm bảng hiệu như cách kinh doanh trên bờ. Và trong khu vực ĐBSCL, có không ít chợ nổi vừa là đầu mối buôn bán sỉ hàng nông sản thực phẩm, vừa là điểm tập kết xuất khẩu trái cây. Đứng trên bờ nhìn xuống lung linh với đủ loại màu sắc của các loại đèn như đêm hội hoa đăng, cùng với cảnh tấp nập người mua mặc cả, thương lượng vang cả một khúc sông. Vui nhất là cảnh giao hàng, người tung người đỡ như những nghệ sĩ xiếc đang biểu diễn trên sông. Mặt hàng chủ lực của chợ nổi là các loại hàng nông sản thực phẩm tươi sống và hàng tiêu dùng... Ở đây hình ảnh các mẹ, chị đi chợ trên một chiếc xuồng ba lá lướt nhẹ nhàng trên sông, có điều gì đó khác hẳn với hình ảnh người đi chợ xứ Bắc quang gánh trĩu nặng hay xe cộ cồng kềnh... Du lịch chợ nổi, du khách tìm hiểu được cách mua bán trên sông nước và thể hiện sự phong phú, giàu có của nông sản miền Tây, mà còn tìm hiểu nét sinh hoạt đặc trưng văn hóa của chợ nổi Nam Bộ. Nếu du khách muốn mua trái cây, rau củ về làm quà thì người bán cũng phục vụ cho khách có niềm vui trọn vẹn.
 |
Cần Thơ được mệnh danh vùng đất Tây Đô trung tâm của ĐBSCL. Thành phố có nhiều chợ nổi (hai chợ), du khách được đi tham quan sông Cần Thơ, đi trên sông nước là đi trong cảnh tàu thuyền tấp nập, bên trái mạn thuyền là những vườn cây trái rộng lớn với nhãn, cam, xoài, bưởi, măng cụt... Khởi hành từ bến tàu du lịch Ninh Kiều đưa khách đến tham quan nhà cổ 135 năm tuổi ở Bình Thủy, một trong những ngôi nhà cổ nhất ở Cần Thơ. Tiếp tục tàu sẽ đưa du khách dọc theo sông Cần Thơ được ngắm công trình hiện đại nhất ở miền Tây đang xây dựng là cầu Cần Thơ lớn nhất Đông Nam Á, ngắm cảnh sinh hoạt của người dân địa phương ở hai bên sông, tham quan chợ cổ Cần Thơ. Tàu đưa khách đến chợ nổi Cái Răng, Phong Điền, du khách bắt gặp các sông rạch chằng chịt, hai bên toàn là vườn cây xanh, các hàng dừa cao bóng mát chạy dài đến các vùng ven sông Hậu, được ngắm cảnh sinh hoạt đậm chất miệt vườn, đi chơi kênh rạch, xem lò hủ tíu, lò cốm..., quý khách ngắm cảnh trao đổi mua bán tấp nập của hàng trăm ghe xuồng lớn nhỏ. Tại đây du khách có thể mua trái cây trên ghe xuồng của người dân. Tiếp tục đi vào rạch Cái Nai xem nông dân trồng vườn, hoa màu, cây cảnh... Xuôi dòng sông Hậu về bến Ninh Kiều đi ngang ngắm nhìn phà Cần Thơ ngược xuôi đưa khách sang sông, du khách dừng chân Cồn Ấu thưởng thức trái cây tại vườn...
Nếu có thời gian, du khách sẽ đi tham quan một vài điểm du lịch sông nước miệt vườn tiêu biểu ở miền Tây như du lịch vườn trái cây Mỹ Khánh, Cồn Ấu (Cần Thơ) hay qua Cồn Thái Sơn, Tân Long-chợ nổi Cái Bè (Tiền Giang), Cồn Phụng (Bến Tre), Cồn Phong Nẩm (Sóc Trăng)... Tham quan du lịch miệt vườn với cây trái xum xuê, du khách được du ngoạn trên các dòng sông hiền hoà, ngắm hai bên là vườn quả ngọt nối tiếp bạt ngàn, với các bến sông tấp nập ghe xuồng chở đầy trái cây. Có dịp bách bộ trên các Cù Lao đi dưới những tán lá vườn cây trĩu quả thơm lừng trái chín... nghe lòng khoan khoái dễ chịu. Du khách đã thích thú khi thấy những quả bưởi to tròn đang đong đưa trên cành. Những hàng nhãn, xoài thẳng tắp với tán xoè rộng đang trĩu quả, cùng những hàng dừa nghiêng mình soi bóng, đến đây sự mệt mỏi dường như tan biến bởi không khí mát mẻ, gió sông nhè nhẹ, bóng cây râm mát tạo cảm giác thư thái dễ chịu. Người dân ở trên Cồn rất hiếu khách, đến nhà nào bạn cũng được mời những đặc sản có trong vườn. Đó có thể là một ly nước dừa ngọt mát hay rổ mận, chôm chôm, sơri... Cồn có bờ bao xung quanh chính là sự bảo đảm sống còn đối với mỗi gia đình giữa một vùng sông nước mênh mông, thủy triều lên xuống, thiên tai đe dọa. Đi trên bờ bao, ta có thể thò tay ngắt một chùm nhãn ngay trước mặt bên này hoặc đưa tay qua bên kia bẻ một chùm dâu ngọt quả thú vị. Du lịch miệt vườn được tận mắt ngắm và thưởng thức trái cây chín tại vườn nên ai cũng thích. Du lịch miệt vườn sông nước, ăn uống theo kiểu đồng quê dân dã, thưởng thức ca nhạc tài tử cải lương mới đúng điệu. Thực đơn ở đây khá phong phú, có tới vài chục món từ ốc luộc cơm mẻ, chuột đồng nướng, ếch xào sả ớt, lươn hấp bầu, lẩu mắm cá kèo, canh chua cơm mẻ nấu cá bông lau, cá basa kho tộ... Muốn lai rai có rượu nếp, tráng miệng trái cây có sẵn trong vườn. Vừa thưởng thức ẩm thực, du khách được phục vụ ca cổ cải lương miễn phí...
 Tại một gian hàng ẩm thực. |
Du lịch miền Tây là tuyến du lịch sinh thái phù hợp với mọi giới, mọi lứa tuổi, tạo cho du khách những giờ phút sống với thiên nhiên, sông nước miệt vườn trong lành và tận hưởng thú vui đồng nội. Nửa ngày đi chợ nổi tham quan vườn cây ăn trái, du khách chỉ trả 100.000 đồng/người. Nếu đi một chuyến từ chợ nổi vườn cây rồi tiếp tục đi tham quan vườn cò Bằng Lăng (Thốt Nốt-Cần Thơ), nơi trú ngụ của hàng ngàn cò các loại, chùa Dơi (Sóc Trăng), nơi hiện diện hàng vạn con dơi quạ to, quí hiếm, treo lủng lẳng trên các cành cây cổ thụ quanh chùa; Chùa Khléang (Sóc Trăng), Chùa Đất Sét (Sóc Trăng), một công trình kiến trúc độc đáo bằng đất sét... chi phí trọn gói là 200.000 đồng/người gồm phương tiện di chuyển đường bộ, đường sông, ăn uống, vé tham quan... Du khách một lần bồng bềnh du lịch sông nước miền Tây sẽ không bao giờ quên được sông nước chợ nổi kết hợp miệt vườn sinh thái với những người dân quê chân chất, cởi mở, mộc mạc, hiền lành và giàu lòng hiếu khách, nhớ những vị ngọt của trái cây, những món ăn dân dã Nam Bộ tuyệt vời và được nghe tiếng đàn bầu, kìm, nhị nghe não lòng, cùng giọng hát những bản vọng cổ ngọt ngào tha thiết.
Bài và ảnh: Phương Nghi