Từ năm 1990, Thiếu tá chuyên nghiệp, nhân viên radar Tống Văn Dũng bám trụ Trạm Radar 595, Tiểu đoàn 551, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân trên đảo Hòn Khoai (thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau cũ), trở thành người có thâm niên lâu năm nhất đơn vị. Nước da sạm nắng, gương mặt hằn dấu thời gian là minh chứng cho gần bốn thập kỷ gắn bó với gió biển, mưa rừng và màn hình radar không ngủ.
Nhớ về những ngày đầu ra đảo, ông Dũng kể về con đường mòn đất đỏ, mùa mưa lầy lội, bộ đội phải hứng từng giọt nước mưa để sinh hoạt. 36 năm trôi qua, Hòn Khoai đổi thay từng ngày, nhưng ông vẫn thuộc từng khúc cua, từng lối dốc dẫn lên trạm, quen đến mức có thể nhắm mắt cũng đi được quanh đảo.
Thiếu tá Tống Văn Dũng bắt đầu công tác tại đảo Hòn Khoai từ năm 1990. (Ảnh: NVCC)
Giữa điều kiện khí hậu khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ Trạm Radar 595 tận dụng từng mét đất đá để tăng gia sản xuất. Những vạt rau xanh, đàn vịt, ao cá… không chỉ cải thiện bữa ăn mà còn giúp đơn vị tự chủ nguồn thực phẩm khi tàu tiếp tế chưa thể ra đảo thường xuyên.
36 năm bám đảo, Thiếu tá Dũng là nhân chứng sống cho hành trình vượt khó của Hòn Khoai - từ những ngày thiếu nước ngọt, thiếu điện, đến hôm nay khi doanh trại khang trang, bể chứa phủ kín sườn đồi. Đổi thay là vậy, nhưng ca trực radar thì chưa một ngày ngơi nghỉ.
Năm 2026, đủ tuổi nghỉ hưu, Thiếu tá Tống Văn Dũng vẫn viết đơn xin ở lại. "Đảo như ngôi nhà thứ hai, tôi còn sức khỏe và chưa muốn rời đi", ông nói. (Ảnh: NVCC)
Gia đình ông hiện ở Thanh Hóa. Gần 40 năm quân ngũ, số lần ông đón Tết trọn vẹn bên người thân chỉ đếm trên đầu ngón tay. "Vợ tôi là giáo viên, quen rồi. Một tay lo toan việc nhà để tôi yên tâm ngoài này", ông nói ngắn gọn, ánh mắt vẫn hướng về vùng biển nhiệm vụ.
Với các chiến sĩ trẻ, Thiếu tá Dũng vừa là người đồng đội giàu kinh nghiệm, vừa là chỗ dựa tinh thần giữa đảo xa. Những đêm nhớ nhà, ông thường đến động viên: "Ngày xưa chú còn thiếu thốn hơn nhiều mà vẫn vượt qua. Giờ điều kiện tốt rồi, các cháu phải làm tốt hơn".
Nắng chiều buông trên Trạm Radar 595. Người lính già chỉnh lại quân phục, bước vào ca trực. Giữa biển trời Tây Nam, "mắt thần" trên đỉnh Hòn Khoai vẫn không ngơi nghỉ như chính sự bền bỉ của người lính đã dành trọn thanh xuân cho đảo tiền tiêu.
Thiếu tá Tống Văn Dũng tại đơn vị, nơi ngày đêm hướng ra biển lớn. (Ảnh: NVCC)
Con đường độc đạo lên Trạm Radar 595, uốn lượn giữa rừng núi Hòn Khoai – lối đi quen thuộc với người lính đã gắn bó gần bốn thập kỷ.
Trạm Radar 595, nơi ngày đêm "mắt thần" hướng ra biển lớn, bảo vệ vùng trời, vùng biển Tây Nam.
Ông Dũng cho đàn vịt ăn bên ao nuôi cá – nguồn thực phẩm giúp đơn vị tự chủ trong điều kiện tàu ra đảo không thường xuyên.
Những luống rau xanh mướt giữa đảo tiền tiêu là thành quả từ sự cần mẫn của cán bộ, chiến sĩ Trạm Radar 595.
Đàn vịt, ao cá trong khu tăng gia không chỉ phục vụ bữa ăn mà còn tạo sinh khí đời thường nơi đảo xa.
Khu tăng gia sản xuất của Trạm Radar 595 được che lưới, tận dụng từng mét đất đá trên sườn đảo để trồng rau.
