Quá trình chuẩn bị cho Olympic Sochi từng bị ví với dự án tái thiết nước Nga thời hậu Liên Xô cũ. Chi phí, năng lực, cuộc sống tự nhiên và con người đều bị đảo lộn. Những dòng sông ở Siberia bị chặn lại, nhiều thành phố phải xây dựng ở những vùng đất xa xôi, lạnh lẽo. Nhìn bề ngoài, Sochi 2014 đầy thách thức như vậy nên không phải tự nhiên mà ngân sách chính phủ đổ vào đây được đánh giá là "chưa từng có trong lịch sử".
Lý do khiến Nga đầu tư tốn kém cho kỳ thế vận hội sắp tới là bởi Sochi vốn không được xem là một địa điểm lý tưởng để tổ chức Olympic mùa đông. Khí hậu tại đây là cận nhiệt đới và là một trong số ít các vùng ở Nga ít có tuyết. Vì vậy, lễ khai mạc và bế mạc sẽ được tổ chức ở gần Biển Đen, trên một vùng đầm lầy từng bùng phát dịch sốt xuất huyết. Bên cạnh đó, nhiệt độ tại Sochi cũng hiếm khi xuống dưới 0 độ. Những đoạn dốc thấp nhất của dãy Caucasus do đó không có tuyết và vì thế, các nhà tổ chức đã phải giữ tuyết từ mùa đông năm ngoái. Một lý do nữa gây trở ngại cho Olympic 2014 là Sochi gần với phía Bắc Caucasus - nơi có người Hồi giáo chiếm đa số và tại đây đã xảy ra nhiều cuộc xung đột trong suốt 2 thập kỷ qua. Năm ngoái, Nga thông báo đã mất 296 lính và dân thường ở Bắc Caucasus. Mặc dù vậy, Tổng thống Vladimir Putin đã xem Sochi 2014 như là một dự án đầy tâm huyết của ông, là bằng chứng khẳng định uy tín và vị thế của ông với nước Nga và thế giới. Không phải tự nhiên khi ông đã dành nhiều thời gian ở Sochi trong tư cách cá nhân, đặc biệt khi Boris Nemtsov - cựu Phó Thủ tướng và là người đứng đầu phe đối lập cho rằng Sochi là mô hình của chủ nghĩa tư bản, vô trật tự, không hiệu quả và bất chấp tự nhiên cũng như con người. "Olympic Sochi là cơ hội cho những tài phiệt có mối quan hệ gần gũi với Chính phủ của Tổng thống Putin", Nemtsov đã khẳng định như vậy.
 SVĐ sẽ diễn ra Thế vận hội mùa đông Sochi 2014. |
Một kỳ Olympic tốn kém
Với chi phí ước tính vào khoảng 50 tỷ USD, đây được coi là kỳ Olympic tốn kém nhất trong lịch sử các sự kiện thể thao thế giới.
Theo giáo sư Allison Stewart của Trường Kinh doanh SAID tại Oxford, chi phí tổ chức một kỳ Olympic thường bị đội lên khoảng 180%. Còn đối với Sochi, con số này hiện tại đã lên tới... 500%. Mặc dù vậy, Chính phủ Nga tuyên bố, họ sẵn sàng làm tất cả để Olympic mùa đông 2014 thành công! Và nền tảng cho sự thành công này dựa trên mối quan hệ khăng khít giữa chính phủ với các công ty xây dựng. Đây là lợi thế rất lớn mà Sochi có được so với những thành phố khác bởi thường thì các dự án xây dựng luôn phát sinh tham nhũng nhưng tại Nga, Chính phủ có thể kiểm soát vấn đề này một cách dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cho đến giờ thì Sochi vẫn là một "đại công trường". Đường trượt tuyết phải sửa đi sửa lại nhiều lần khiến chi phí tăng tới 7 lần. Những đường ống thoát nước mới được lắp đặt đã hỏng và gây ra mùi hôi thối... Nước trên dòng sông đổ vào Biển Đen bị ô nhiễm nặng vì rác thải xây dựng, còn những cánh rừng phòng hộ thì bị chặt phá...
Trong khi đó, cuộc sống của công nhân lao động cũng không được cải thiện. Những công nhân ngoại tỉnh trình độ thấp chỉ có mức lương khoảng 500 USD/tháng và họ phải làm việc 12 tiếng mỗi ngày, không có hợp đồng, thiết bị bảo vệ hay bảo hiểm. Một số nhà thầu còn nợ lương và giữ hộ chiếu của công nhân để buộc họ không thể rời khỏi đây. Phần lớn các dự án xây dựng được giám sát bởi Olympstroy, một trong những tập đoàn nhà nước của Nga. Chính vì là tập đoàn nhà nước, Olympstroy không thể tránh khỏi những cáo buộc tham nhũng hay lợi dụng ảnh hưởng bên trong để bòn rút ngân sách.
Minh Hương