Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng triển khai quản lý dựa trên trên phân tích nguy cơ tại dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Chiều 15/10, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá trong đổi mới tư duy quản lý, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Đổi mới tư duy quản lý, kiểm soát an toàn thực phẩm từ gốc

Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm. Theo đó, kiểm soát an toàn thực phẩm được thực hiện từ gốc thông qua việc kiểm soát nguy cơ theo từng "mắt xích" của chuỗi cung ứng sản phẩm. 

Từ việc kiểm soát tồn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm tại khâu sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, thu hái đến chế biến, sản xuất, kinh doanh cho tới tận tay người tiêu dùng.

Chuyển từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ" và "phòng ngừa từ sớm" bằng phân tích nguy cơ.

TS Thịnh cho biết, việc đánh giá nguy cơ thực hiện theo hướng dẫn của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế CODEX (Food Safety Risk Analysis – A guide for national food safety authorities); bao gồm: Đánh giá nguy cơ, Quản lý nguy cơ và Truyền thông nguy cơ. 

Đánh giá nguy cơ là xác định các mối nguy, không bảo đảm an toàn trong mỗi "mắt xích" dựa trên các bằng chứng khoa học và cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm. Đây là hoạt động độc lập với quản lý nguy cơ và truyền thông nguy cơ.

Theo Cục trưởng Chu Quốc Thịnh, kết quả đánh giá nguy cơ là căn cứ để cơ quan quản lý đưa ra quyết định điều chỉnh biện pháp quản lý như: Xây dựng, ban hành quy định kỹ thuật về an toàn thực phẩm; Kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu; Truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm; Biện pháp hậu kiểm đối với thực phẩm, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. 

Hiện nay, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) giao Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành quy định về phân tích nguy cơ về an toàn thực phẩm theo các hướng dẫn của tổ chức quốc tế; chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức thực hiện phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng phân tích nguy cơ

Để có thể triển khai được hoạt động phân tích nguy cơ thì cần một cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông gồm: Thông tin về vòng đời sản phẩm; Thông tin về cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; Thông tin về tổ chức thử nghiệm phục vụ quản lý nhà nước; Thông tin về kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát; Thông tin về ngộ độc thực phẩm.

Cơ sở dữ liệu thông tin an toàn thực phẩm được quản lý tập trung, thống nhất. Bộ Y tế có trách nhiệm tổ chức xây dựng, quản lý và phát triển cơ sở dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật của hệ thống thông tin an toàn thực phẩm trên cơ sở cập nhật, tích hợp thông tin, dữ liệu toàn ngành an toàn thực phẩm; kết nối, chia sẻ thống nhất với hệ thống thông tin, dữ liệu của Ủy ban nhân dân các cấp và hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung quốc gia.

Chính vì vậy, Bộ Y tế đã thành lập Trung tâm đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm thuộc Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để triển khai một số hoạt động đánh giá nguy cơ theo hướng dẫn quốc tế. 

Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp, buổi hội thảo tham vấn để học tập kinh nghiệm đánh giá nguy cơ, quản lý nguy cơ và truyền thông nguy cơ với các quốc gia phát triển như Canada, Ireland, Úc, New Zealand,… cũng như tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia có tập quán sinh hoạt, sử dụng thực phẩm tương đồng với Việt Nam.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên: Chuyển mạnh sang quản lý an toàn thực phẩm dựa trên nguy cơ

SKĐS - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng phức tạp, yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh từ quản lý chủ yếu dựa trên phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động nhận diện mối nguy, đánh giá nguy cơ và phòng ngừa từ sớm.