Bộ Y tế thúc đẩy hoàn thiện các giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh

Tại Bộ Y tế, chiều 21/10, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo nhằm đôn đốc tiến độ, rà soát tổng thể và hoàn thiện dự thảo Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035.

Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo, chuyên viên các cục, vụ, Văn phòng Bộ và đơn vị trực thuộc Bộ Y tế; các bộ, ngành, sở y tế địa phương là thành viên Tổ soạn thảo, nhóm biên tập.

Đề án được xây dựng nhằm cụ thể hóa Quyết định số 1745/QĐ-TTg ngày 15/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch thực hiện Kết luận số 149-KL/TW ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị, qua đó tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 về công tác dân số trong tình hình mới.

Tỷ số giới tính khi sinh giảm nhưng chưa bền vững

Báo cáo đánh giá sau 10 năm thực hiện Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ cho thấy, tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh đã từng bước được kiểm soát.

Bình quân mỗi năm, tỷ số này giảm khoảng 0,32 điểm phần trăm, từ 112,2 bé trai/100 bé gái sinh ra sống năm 2016 xuống còn 109 bé trai/100 bé gái năm 2025.

Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, tỷ số giới tính khi sinh vẫn còn nhiều biến động, xu hướng giảm chưa thực sự bền vững. Vì vậy, ban hành Đề án giai đoạn 2026-2035 là cần thiết nhằm tạo nền tảng triển khai các giải pháp toàn diện, đồng bộ. Nếu không được kiểm soát hiệu quả, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ để lại hệ lụy đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Dự thảo Đề án sau các cuộc họp, hội thảo đã được biên tập, chỉnh lý theo hướng hoàn chỉnh, chặt chẽ hơn, đề xuất nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như: tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền; đẩy mạnh truyền thông, vận động, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi; nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định; tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích nhằm nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ, trẻ em.

Dự thảo cũng đề ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2035: tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống vào năm 2030 và trở về mức cân bằng tự nhiên vào năm 2035; 100% tỉnh, thành phố tổ chức kiểm tra, giám sát các cơ sở cung cấp dịch vụ về thực thi quy định pháp luật không lựa chọn giới tính thai nhi vào năm 2030 và duy trì đến năm 2035; 100% xã, phường, đặc khu triển khai hoạt động truyền thông về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh vào năm 2030 và duy trì đến năm 2035.

Các thành viên Tổ soạn thảo tập trung nghiên cứu, góp ý về kỹ thuật xử lý văn bản, thuật ngữ, thông số, chỉ tiêu, mục tiêu và nhóm giải pháp của Đề án, hướng tới đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức cân bằng tự nhiên, góp phần nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm phát triển bền vững.

Khẩn trương hoàn thiện dự thảo Đề án

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, sớm ban hành Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035 là yêu cầu cần thiết, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác dân số và phát triển trong tình hình mới.

Đề án là cơ sở cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và lộ trình thực hiện đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương; tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị. Đồng thời, Đề án góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, từng bước xóa bỏ định kiến giới, ngăn ngừa hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, thúc đẩy bình đẳng giới và chủ động phòng ngừa hệ lụy lâu dài do mất cân bằng giới tính khi sinh. 

Thứ trưởng yêu cầu Cục Dân số phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp thu ý kiến đóng góp, rà soát, biên tập và khẩn trương hoàn thiện dự thảo Đề án. Đồng thời, tiếp tục tiếp nhận ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan thông qua văn bản góp ý; thực hiện tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và phù hợp với quy định hiện hành, trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt để sớm ban hành và tổ chức triển khai thực hiện.

Bộ Y tế trao giải cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

SKĐS - "Đẻ cả ba cô con gái, sau này ai nối dõi, ai phụng dưỡng tuổi già?" - câu hỏi từng khiến một người mẹ ở miền núi Quảng Trị nhiều đêm rơi nước mắt.