Sáng 26/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà chủ trì hội nghị tại điểm cầu Bộ Y tế.
Hội nghị kết nối đến hàng trăm điểm cầu từ Bộ Y tế đến các Sở Y tế, Viện chuyên ngành, Bệnh viện của Bộ Y tế, Bệnh viện Bộ, ngành... và y tế cơ sở.
Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà chủ trì hội nghị tại điểm cầu Bộ Y tế.
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác phòng bệnh
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, việc Quốc hội ban hành Luật Phòng bệnh và Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
"Đây không chỉ là yêu cầu về hoàn thiện thể chế, mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW về công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, tạo lập và quản lý Sổ sức khỏe điện tử thống nhất trên toàn quốc"- Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nói.
Cùng đó, theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, thể chế hóa chủ trương nêu trên, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.
Bộ Y tế cũng đã ban hành Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12/5/2026 hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân nhằm tạo cơ sở để các địa phương triển khai thống nhất.
Cục trưởng Cục Phòng bệnh Hoàng Minh Đức báo cáo tại hội nghị.
Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh Vương Ánh Dương báo cáo.
Đại diện Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia báo cáo tại hội nghị.
Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, kết quả tổng hợp bước đầu cho thấy nhiều địa phương, đơn vị vẫn gặp khó khăn khi triển khai thực tế. Các vướng mắc tập trung ở công tác tổ chức khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc; bố trí nhân lực, kinh phí; thu thập, liên thông dữ liệu cũng như việc tạo lập, quản lý Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID. Ngoài ra, sự phối hợp giữa ngành y tế với các cơ quan ban ngành sở tại vẫn chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Để giải quyết bài toán này, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cấp bách là phải phổ biến đầy đủ, thống nhất tinh thần của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP và hướng dẫn chuyên môn chi tiết. Các cơ quan cần tăng cường phối hợp, thống nhất cách làm để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, từ đó tăng tốc lộ trình khám sức khỏe định kỳ và xây dựng Sổ sức khỏe điện tử toàn dân theo chỉ đạo của Trung ương.
"Bộ Y tế xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân"- Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Từ ngày 1/7 tới sẽ không còn thực hiện "công bố dịch" như hiện hành
Điểm cầu Bộ Y tế.
Chia sẻ tại hội nghị, TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh có nhiều điểm mới tập trung vào công tác y tế trường học, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng, phát triển nhân lực y tế dự phòng và cơ chế tài chính cho lĩnh vực phòng bệnh.
Liên quan đến công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm, ông Đức cho biết từ ngày 1/7 tới sẽ không còn thực hiện "công bố dịch" như trước đây.
Theo đó, nếu dịch bệnh vẫn nằm trong khả năng kiểm soát của ngành y tế thì cơ quan y tế sẽ chủ động thông tin và tổ chức chống dịch. Trường hợp dịch vượt quá khả năng ứng phó của ngành y tế sẽ xử lý theo các cấp độ của Luật Phòng thủ dân sự.
Luật Phòng bệnh cũng quy định Nhà nước bảo đảm chi đầu tư và chi thường xuyên cho hệ thống y tế dự phòng. Theo đó, ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm 100% kinh phí hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế dự phòng, bao gồm tiền lương, phụ cấp, chế độ ưu đãi nghề và các khoản đóng góp theo quy định. Chính sách này sẽ áp dụng từ ngày 1/7 tới.
Ngoài ra, Quỹ phòng bệnh được hình thành trên cơ sở kế thừa Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục được mở rộng phạm vi hoạt động. Quỹ này sẽ hỗ trợ nhiều nội dung như khám sàng lọc, khám sức khỏe định kỳ, dinh dưỡng, phòng chống rối loạn sức khỏe tâm thần, bệnh không lây nhiễm và cấp học bổng cho sinh viên lĩnh vực y tế dự phòng, y tế công cộng và dinh dưỡng.
Tăng hỗ trợ nhân lực y tế dự phòng
Các điểm cầu tham dự hội nghị.
Theo ông Đức, Luật Phòng bệnh đưa ra chính sách hỗ trợ, cấp học bổng đối với người học đại học, sau đại học thuộc lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng.Cụ thể, đối tượng hỗ trợ, cấp học bổng là sinh viên, học viên của chương trình đào tạo cấp văn bằng cử nhân, bác sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa, y tế công cộng, dinh dưỡng tại cơ sở giáo dục thuộc khối ngành sức khỏe của Nhà nước.
Đối tượng có kết quả học tập, rèn luyện từ loại khá trở lên, không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên trong kỳ xét cấp học bổng được Nhà nước cấp học bổng khuyến khích học tập.
Học bổng khuyến khích học tập đối với sinh viên, học viên tại cơ sở giáo dục thuộc khối ngành sức khỏe của tư nhân được thực hiện theo quy định hiện hành; Học viên sau đại học của chương trình đào tạo cấp văn bằng thạc sĩ, tiến sĩ các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa (sau đây gọi chung là học viên) tại cơ sở giáo dục thuộc khối ngành sức khỏe được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt;
Học viên của chương trình đào tạo cấp văn bằng thạc sĩ, tiến sĩ các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa, y tế công cộng, dinh dưỡng là người đang làm việc tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được Nhà nước cấp học bổng chính sách.
Đồng thời, nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân cấp học bổng hoặc trợ cấp cho sinh viên, học viên.
"Các cơ sở giáo dục sẽ phải tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho toàn bộ học sinh theo quy định của pháp luật về y tế trường học. Nhà trường có trách nhiệm phối hợp với trạm y tế xã hoặc cơ sở khám chữa bệnh để thực hiện khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc bệnh tật cho học sinh hằng năm.Đối với trẻ mầm non và học sinh tiểu học khi nhập học, các cơ sở giáo dục phải rà soát tiền sử tiêm chủng. Trên cơ sở đó, nhà trường phối hợp với trạm y tế xây dựng kế hoạch tiêm bù, tiêm vét cho những trẻ chưa được tiêm đầy đủ trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng", ông Đức thông tin.
