Theo Bộ Y tế, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi và tái nổi tiếp tục được ghi nhận như MERS-CoV tại khu vực Trung Đông, cúm A (H5N1) tại Mỹ, Campuchia và gần đây là bệnh do virus Nipah tại Ấn Độ và Bangladesh.
Dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội sắp tới là thời điểm nhu cầu đi lại và giao thương quốc tế gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập và lây lan dịch bệnh.
Thực hiện Chỉ thị số 55-CT/TW ngày 22/12/2025 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 36/CT-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đề nghị Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố quan tâm chỉ đạo các Ban Quản lý cảng, Ban Quản lý cửa khẩu và các đơn vị liên quan tạo điều kiện thuận lợi, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức kiểm dịch y tế nhằm bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị, bố trí địa điểm phù hợp để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh theo quy định.
Bộ Y tế cho biết, trên thế giới, bệnh do virus Nipah tiếp tục được ghi nhận tại một số quốc gia. Cụ thể, ngày 4/2/2026, Bộ Y tế Ấn Độ tổ chức cuộc họp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các nước để thông báo chính thức có 2 trường hợp mắc bệnh do virus Nipah tại Tây Bengal, Ấn Độ, sau khi xét nghiệm khẳng định và không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới. Đến ngày 28/1/2026, Ấn Độ công bố đã kiểm soát và chấm dứt ổ dịch tại nước này.
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế kiẻm tra công tác phòng chống dịch do virus Nipah tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội),
Ngoài ra, ngày 3/2/2026, Bangladesh đã báo cáo WHO về một trường hợp tử vong do virus Nipah được xác nhận tại huyện Naogaon, tỉnh Rajshahi, khu vực tây bắc nước này. Bệnh nhân khởi phát triệu chứng ngày 21/1/2026 và tử vong ngày 27/1/2026. Đây là nữ, 45 tuổi, không có tiền sử đi lại trong nước và quốc tế, nhưng có tiền sử sử dụng nước nhựa cây chà là tươi nhiều lần trong thời gian từ ngày 5 đến 20/1/2026. Qua điều tra, 6/35 mẫu bệnh phẩm của người tiếp xúc đều âm tính.
Báo cáo cho biết từ năm 2001 đến nay, Bangladesh đã ghi nhận 348 trường hợp mắc, trong đó có 250 trường hợp tử vong (72%), phần lớn liên quan đến việc sử dụng nhựa cây chà là tươi hoặc lên men.
Các đợt bùng phát thường xảy ra từ tháng 12 đến tháng 5, trùng thời điểm thu hoạch nhựa cây chà là. WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh do virus Nipah tại Bangladesh, khu vực biên giới giữa Myanmar và Ấn Độ, cũng như trên toàn cầu ở mức thấp do lây lan chủ yếu qua loài dơi ăn quả và theo dõi chưa ghi nhận ổ dịch lây lan qua biên giới.
Hiện nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah.
Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với WHO để cập nhật tình hình dịch tại Ấn Độ, Bangladesh; chủ động truyền thông để người dân hiểu và áp dụng biện pháp phòng bệnh.
Theo Bộ Y tế, mặc dù WHO đánh giá nguy cơ thấp bệnh xâm nhập vào nước ta, Bộ Y tế đã hướng dẫn các địa phương sẵn sàng ứng phó với các tình huống dịch bệnh; chỉ đạo tăng cường giám sát dịch bệnh tại các khu vực kiểm dịch y tế, các cơ sở y tế và sẵn sàng xét nghiệm chẩn đoán và điều trị, giám sát dịch tễ học khi có ca bệnh xẩy ra do lây nhiễm từ động vật (loài dơi ăn quả) sang người.
Bộ Y tế cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức hội nghị trực tuyến tăng cường phòng, chống dịch dịp Tết Nguyên đán; đồng thời các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng xét nghiệm giải trình tự gen và Realtime PCR chẩn đoán virus Nipah.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục tập trung truyền thông, tăng cường giám sát, chuẩn bị phương án ứng phó, nâng cao năng lực xét nghiệm và theo dõi sát tình hình dịch bệnh nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch bệnh bùng phát và lây lan.
Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội báo cáo với Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương về công tác phòng chống dịch bệnh tại cửa khẩu dịp Tết.
Các Viện đầu ngành của Bộ Y tế (Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh) đã sẵn sàng xét nghiệm giải trình tự gien và Realtime PCR chẩn đoán xác định virus Nipah; đồng thời Bộ Y tế đã phân công các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur, Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng sẵn sàng hỗ trợ công tác phòng chống dịch bệnh tại các địa phương.
Trong 2 tuần đầu của tháng 02/2026, Bộ Y tế đã tổ chức các đoàn công tác đi kiểm tra, giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh, trong đó có dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu quốc tế: Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội), Hữu Nghị (Lạng Sơn), Móng Cái (Quảng Ninh), Bờ Y (Quảng Ngãi), Lệ Thanh (Gia Lai), Đăk Pơ và Bu Prăng (Lâm Đồng).
