Cùng với hoàn thiện thể chế, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống tiêu chuẩn dữ liệu, danh mục dữ liệu dùng chung và các nền tảng kết nối, tạo nền tảng cho cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.
Một trong những nhiệm vụ được Bộ Y tế tập trung triển khai trong năm 2026 là xây dựng các tiêu chuẩn cho cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế. Tại cuộc họp ngày 9/4, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức chủ trì bàn về kế hoạch, lộ trình thực hiện các tiêu chuẩn này, yêu cầu việc xây dựng phải phù hợp quy định pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của ngành.
Đây là bước quan trọng bởi dữ liệu y tế được hình thành từ nhiều nguồn và thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Theo quy định về quản lý dữ liệu y tế, cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế bao gồm các nhóm thông tin về cơ quan, tổ chức y tế; nhân lực y tế; dược; thiết bị y tế và thông tin sức khỏe cá nhân. Dữ liệu được hình thành từ các cơ sở dữ liệu do Bộ Y tế quản lý, dữ liệu từ các bộ, ngành, địa phương, cơ sở y tế và kết quả thực hiện thủ tục hành chính, nghiệp vụ trong ngành.
Với phạm vi dữ liệu lớn và nhiều nguồn cung cấp, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu thập dữ liệu mà trước hết phải thống nhất cách dữ liệu được tạo lập, mô tả, định danh, trao đổi và chia sẻ. Nếu mỗi hệ thống sử dụng một cách gọi, một cấu trúc hoặc một chuẩn khác nhau, việc kết nối và khai thác dữ liệu sẽ gặp nhiều hạn chế.
Trong năm 2026, Bộ Y tế tập trung xây dựng các tiêu chuẩn, danh mục và từ điển dữ liệu dùng chung, từng bước chuẩn hóa dữ liệu và tạo nền tảng cho cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế. (Ảnh Thành Long)
Theo Khung kiến trúc số được Bộ Y tế ban hành tại Quyết định số 2146/QĐ-BYT ngày 15/7/2026, Bộ Y tế xác định xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế trong năm 2026; đồng thời triển khai Từ điển dữ liệu ngành y tế giai đoạn 2026-2027 và hoàn thiện danh mục dữ liệu dùng chung toàn ngành trong giai đoạn 2026-2030. Bộ cũng đặt nhiệm vụ xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về cấu trúc thông điệp dữ liệu trao đổi giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Khung kiến trúc số cũng xác định nhiều nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến việc hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung, gồm hoàn thiện các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, hoàn thiện trục kết nối và chia sẻ dữ liệu trong ngành, xây dựng kho dữ liệu ngành y tế và từng bước xây dựng hệ thống liên thông dữ liệu theo chuẩn quốc tế.
Đến tháng 7/2026, Bộ Y tế tiếp tục ban hành Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung Bộ Y tế phiên bản 1.0. Đây là cơ sở để các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thuộc ngành từng bước sử dụng thống nhất các chuẩn về dữ liệu, tạo điều kiện kết nối và chia sẻ thay vì phát triển các hệ thống tách rời. Quyết định ban hành quy chế quản lý, vận hành và khai thác Phần mềm Thống kê y tế tháng 8/2026 cũng đã dẫn chiếu Khung kiến trúc dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung này.
Theo Bộ Y tế, việc chuẩn hóa dữ liệu còn gắn với yêu cầu bảo đảm chất lượng và an toàn dữ liệu. Khung kiến trúc số đặt mục tiêu xây dựng các giải pháp bảo đảm chất lượng dữ liệu y tế trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời hoàn thiện các quy định về quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Khi các tiêu chuẩn, danh mục và từ điển dữ liệu được thống nhất, dữ liệu từ các lĩnh vực như khám chữa bệnh, phòng bệnh, dược, thiết bị y tế, nhân lực y tế và thông tin sức khỏe cá nhân sẽ có cơ sở để kết nối trong một kiến trúc chung. Đây là nền tảng để Bộ Y tế từng bước hình thành kho dữ liệu ngành, phục vụ công tác quản lý, điều hành, hoạch định chính sách và hỗ trợ người dân trong quản lý sức khỏe cá nhân.
Như vậy, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế không chỉ là câu chuyện đầu tư hệ thống công nghệ. Trọng tâm hiện nay còn nằm ở việc Bộ Y tế xây dựng các chuẩn chung để dữ liệu được tạo lập thống nhất, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác an toàn. Đây là nền tảng quan trọng để chuyển đổi số y tế đi vào thực chất, thay vì chỉ dừng ở việc số hóa từng hệ thống riêng lẻ.