Tại họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ VHTT&DL diễn ra sáng 15/7, đại diện lãnh đạo Cục Bản quyền tác giả đã làm rõ các quy định liên quan đến việc thu tiền bản quyền âm nhạc tại quán cà phê, nhà hàng.
Quy định có từ 2005, không mới
Theo đại diện Cục Bản quyền tác giả, việc khai thác các tác phẩm âm nhạc, bản ghi âm, ghi hình phục vụ hoạt động kinh doanh tại nhà hàng, quán cà phê được quy định tại Điều 26 và Điều 33 của Luật Sở hữu trí tuệ. Theo đó, các tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm vì mục đích kinh doanh có nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền cho tác giả, người biểu diễn và nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình.
Đại diện Cục cho biết quy định này đã có hiệu lực từ năm 2005. Trong quá trình thực hiện, khó khăn chủ yếu phát sinh ở việc các bên chưa thống nhất được mức tiền bản quyền phải trả.
Đại diện lãnh đạo Cục Bản quyền tác giả cung cấp thông tin tới báo chí.
Để tháo gỡ vướng mắc, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, trong đó có Phụ lục số 2 quy định mức tiền bản quyền áp dụng trong trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận. Đây được xem là căn cứ để các tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm và chủ sở hữu quyền tiến hành đàm phán, thống nhất việc thanh toán.
Liên quan đến các đơn vị thu tiền bản quyền, đại diện Cục Bản quyền tác giả cho biết pháp luật hiện hành quy định hệ thống các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả và quyền liên quan hoạt động trên cơ sở được chủ sở hữu quyền ủy quyền.
Trong lĩnh vực âm nhạc, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đại diện cho các tác giả; Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam đại diện cho nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình; Hiệp hội Quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA) đại diện cho người biểu diễn.
Đối với những tác giả hoặc chủ sở hữu chưa ủy quyền cho các tổ chức quản lý tập thể, các đơn vị sử dụng tác phẩm phải liên hệ trực tiếp để xin phép và thanh toán tiền bản quyền. Ngoài ra, chủ sở hữu quyền cũng có thể ủy quyền cho doanh nghiệp hoặc tổ chức khác thay mặt mình thực hiện việc thu tiền bản quyền
Tăng minh bạch trong hoạt động thu tiền bản quyền
Theo Cục Bản quyền tác giả, Nghị định số 134 cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức được chủ sở hữu quyền ủy quyền thu tiền bản quyền, kể cả những đơn vị không phải là tổ chức quản lý tập thể. Các tổ chức này phải công khai trên trang thông tin điện tử danh mục tác phẩm, chủ sở hữu quyền được ủy quyền cũng như phạm vi được phép thu.
Ở chiều ngược lại, các tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm cũng có trách nhiệm tìm hiểu quy định pháp luật, cung cấp thông tin về danh mục tác phẩm, thời lượng sử dụng để đối chiếu và thống nhất mức tiền bản quyền với đơn vị thu. Trường hợp không đạt được thỏa thuận, mức thu sẽ được áp dụng theo quy định tại Phụ lục số 2 của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP.
Trước băn khoăn về việc nhiều tổ chức cùng đến một cơ sở kinh doanh để thu tiền bản quyền, đại diện Cục cho biết Nghị định số 134 khuyến khích các tổ chức quản lý tập thể thỏa thuận, ủy quyền cho một đầu mối thực hiện việc thu nhằm tạo thuận lợi cho đơn vị sử dụng. Tuy nhiên, đây là quan hệ dân sự nên pháp luật không thể bắt buộc các tổ chức phải thống nhất một đơn vị đại diện.
Cục Bản quyền tác giả cũng nhấn mạnh, mọi tổ chức được ủy quyền đều phải bảo đảm công khai, minh bạch danh mục tác phẩm và phạm vi được phép thu. Trường hợp thu ngoài phạm vi được ủy quyền hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công khai sẽ bị xử lý theo quy định của Nghị định số 134 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.
Đối với các giải pháp kỹ thuật như sử dụng tài khoản định danh để hỗ trợ người dùng trong việc tra cứu, đối soát và thanh toán tiền bản quyền, đại diện Cục cho rằng đây là vấn đề thuộc quan hệ dân sự và các tổ chức thu tiền bản quyền có thể chủ động nghiên cứu, áp dụng nhằm tạo thuận lợi hơn cho các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm.
