Là ĐB đầu tiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu, ĐBQH Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) đã đánh giá cao kết quả ngành y tế đạt được trong việc triển khai thực hiện các giải pháp giảm tải BV ở các tuyến, đặc biệt là thực hiện có hiệu quả Đề án 1816, góp phần nâng cao chất lượng KCB tuyến dưới. Tuy nhiên ĐB Nguyễn Văn Tuyết đặt vấn đề về việc ngành y tế sẽ có những giải pháp nào giữ chân cán bộ y tế có chuyên môn tại cơ sở? Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho biết, hiện nay ngành y tế đã và đang thực hiện việc tăng cường đào tạo theo chế độ cử tuyển cán bộ y tế tại những địa phương vùng khó khăn. Ngoài ra, Bộ Y tế đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ký ban hành chế độ chính sách cho cán bộ y tế, trong đó có ưu tiên ba mức là độc hại, vùng miền, nặng nhọc và nguy hiểm. Tại Khoản 5, Điều 8, Luật Khám bệnh chữa bệnh đã quy định rõ trách nhiệm của thầy thuốc phải có nghĩa vụ về cơ sở công tác theo một thời gian cụ thể nào đó chứ không thể ở TW mãi trong suốt quá trình công tác.
Liên quan đến vấn đề giải pháp nào để chống quá tải BV ngoài những giải pháp mà ngành y tế đã và đang thực hiện. Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho rằng giải pháp xây dựng thêm BV là lâu dài và cần thiết nhất. Trả lời câu hỏi của ĐBQH Hồ Thị Thu Hằng (Vĩnh Long) về việc có giải pháp gì để giảm thời gian chờ đợi của bệnh nhân? Bộ trưởng cho biết, bình quân một ngày có bác sĩ phải khám khoảng 80 - 100 bệnh nhân, như vậy là quá sức của bác sĩ. Do đó, hiện nay các BV đã triển khai nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng KCB, tăng giờ khám, khám cả ngày nghỉ... để giảm thời gian chờ đợi của bệnh nhân, đồng thời nâng cao chất lượng KCB. Tuy nhiên cốt lõi vẫn là phải tăng bác sĩ. Thực tế cho thấy, số lao động ngành y tế có chất xám mà cho nghỉ từ 55 tuổi đối với nữ, 60 với nam (nhất là những chuyên ngành đang thiếu nhân lực như lao, phong, giải phẫu bệnh, tâm thần... cho nghỉ hưu theo đúng quy định của Luật Lao động) là rất lãng phí, do đó Bộ Y tế đã làm quy trình để xin kéo dài tuổi làm việc của các chuyên gia ngành y tế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu tại phiên chất vấn. |
Việt Nam triển khai thành công nhiều kỹ thuật cao trong KCB
Trả lời câu hỏi của ĐBQH Nguyễn Văn Bình (Hải Phòng) về việc ngành y tế sẽ triển khai những giải pháp gì để hạn chế tình trạng bệnh nhân ra nước ngoài KCB? Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho rằng, trên thực tế hiện nay bệnh nhân Việt Nam ra nước ngoài KCB đã giảm. Dẫn chứng trường hợp một đồng chí lãnh đạo cao cấp bị bệnh, nếu như trước đây thì sẽ sang một nước trong khu vực để chữa trị, nhưng đồng chí đã ở lại để các thầy thuốc Việt Nam điều trị. Hiện nay, các thầy thuốc Việt Nam đã triển khai thành công nhiều lĩnh vực chuyên khoa sâu, kỹ thuật cao ngang tầm với các nước có nền y học phát triển ở khu vực và thế giới. Theo thống kê chưa đầy đủ, thường xuyên có khoảng 300 cán bộ y tế nước ngoài đến Việt Nam học hỏi về một số kỹ thuật cao trong KCB như can thiệp tim mạch... Ngoài ra, trang thiết bị y tế kỹ thuật cao, chuyên sâu của ngành y tế nước ta cũng đã được đầu tư đồng bộ, hiện đại, sánh ngang các nước khác...
Giá thuốc vẫn luôn được kiểm soát
Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm chất vấn của nhiều ĐBQH (ĐB Lê Thị Nguyệt - Vĩnh Phúc; ĐB Dương Kim Anh - Trà Vinh...) là vấn đề giá thuốc và sự phát triển của công nghiệp dược trong nước.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu, số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê cho thấy, chỉ số nhóm hàng dược phẩm, y tế trong các năm vừa qua đều thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng và có xu hướng giảm dần. Cụ thể, trong năm 2009, chỉ số giá tiêu dùng của 11 mặt hàng thiết yếu tăng 8,6%, nhưng giá thuốc chỉ tăng 3,2% - 3,5 %. Thực tế cho thấy, qua kiểm tra của tổ công tác liên ngành về giá thuốc cho thấy có khoảng 95% lượng thuốc cơ bản, luôn đảm bảo đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân và giá cả ổn định. 5% số thuốc còn lại là thuốc mới phát minh, thuốc độc quyền, thuốc hiếm, thuốc dạng hàng xách tay... thường có sự biến động giá, nhưng trong đó chỉ thực sự có khoảng 30 mặt hàng thuốc là có biến động mạnh và thường xuyên. Tuy số lượng không nhiều, nhưng sự biến động của mặt hàng này đã gây nên một số bức xúc trong dư luận, do đó nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực này, Bộ Y tế và tổ công tác liên ngành đã có nhiều giải pháp. Bộ trưởng cũng khẳng định: "Chúng tôi sẽ cùng với các bộ ngành liên quan để có giải pháp quản lý tốt vấn đề giá thuốc nhằm đảm bảo quyền lợi của người bệnh".
Tại phiên chất vấn ĐBQH Nguyễn Lân Dũng - Đắc Nông cho rằng, hiện nay chúng ta còn quá yếu trong công nghiệp dược. Về vấn đề này Bộ trưởng cho biết, trên thực tế trong 10 năm qua, ngành công nghiệp dược Việt Nam đã tăng trưởng nhanh chóng. Sản lượng thuốc tăng gấp 5 lần trong giai đoạn 2001-2009; tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước đã tăng từ 32% năm 2001 lên 50% năm 2009, nhờ đó giảm tỷ lệ thuốc nhập khẩu xuống còn khoảng 50%. Hiện nay công nghiệp bào chế dược phẩm của Việt Nam phải nhập 90% nguyên liệu để sản xuất. Tuy nhiên đây không phải là tình trạng của riêng Việt Nam mà còn của nhiều nước, ngay cả Hoa Kỳ cũng nhập khẩu trên 90% nguyên liệu chủ yếu ở Ấn Độ, Trung Quốc; châu Âu cũng nhập trên 70% nguyên liệu... Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng cho hay, hiện nay ngành dược Việt Nam đã đạt được một số tiến bộ nhất định trong sản xuất công nghiệp nguyên liệu hóa dược, công nghiệp thuốc bào chế, vaccin, sinh phẩm, công nghiệp sản xuất thuốc từ dược liệu...
Trong gần hai tiếng đồng hồ trả lời chất vấn, cảm nhận của các ĐBQH đối với người đứng đầu ngành y tế là sự thẳng thắn và rất trách nhiệm. Không né tránh các câu hỏi, trả lời ngắn gọn và súc tích, đi thẳng vào vấn đề mà ĐBQH quan tâm, đã rút ngắn khoảng cách giữa người trả lời chất vấn và ĐBQH. Ngay sau phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nói: Lĩnh vực y tế là lĩnh vực thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận, hiện nay ngành y tế đã làm được nhiều việc trong chiến lược nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tuy vẫn còn một số tồn tại, nhưng quan trọng là Bộ trưởng và các cơ quan liên quan đều thấy được đường hướng để phát triển và khắc phục; tập trung nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân...
Tôi vừa có chuyến đi thị sát kiểm tra tình hình các tỉnh miền Trung sau lũ về. Có thể thấy rằng hậu quả do lũ để lại là rất lớn. Theo tôi, phải vài ngày nữa, nếu thời tiết không có diễn biến bất thường, mưa giảm thì nước mới rút tại những vùng ngập sâu của một số địa phương. Qua kiểm tra tình hình và kiểm tra thực tế, tại huyện Tuy Phước của tỉnh Bình Định, tôi thấy ngành y tế của tỉnh này đã làm rất tốt việc giám sát dịch bệnh, cung ứng đủ thuốc cho nhân dân. Tôi có trực tiếp hỏi người dân: Anh, chị có thiếu gì không để Nhà nước hỗ trợ? Họ trả lời không thiếu cái gì cả. Tôi hỏi tiếp: Việc chữa bệnh cho nhân dân trong những ngày nước dâng cao như thế nào? Họ trả lời thẳng thắn: Nếu có người đau yếu, không ra được trạm y tế thì việc gọi điện thoại ra trạm là có cán bộ y tế đến tận nhà dân ngay. Tại các cuộc họp giao ban, Ban chỉ huy PCLB TW, tôi đã trực tiếp biểu dương ngành y tế đã làm tốt công tác 4 tại chỗ trong lụt bão. Không để người dân thiếu thuốc, không để thiếu cán bộ y tế trong mưa lũ...
Qua các cuộc tiếp xúc cử tri, tôi thấy người dân rất phấn khởi khi ngành y tế bước đầu triển khai thành công việc thực hiện trái phiếu Chính phủ, đầu tư nâng cấp xây mới bệnh viện tuyến huyện và bệnh viện tỉnh ở một số vùng khó khăn. Nhưng bên cạnh đó cũng mong mỏi là song hành với việc đầu tư xây mới các bệnh viện, ngành y tế phải quan tâm tới việc xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng. Tránh việc chỉ quan tâm một chiều, chỉ lo "xây vỏ" mà trang thiết bị thiếu thốn, con người không đáp ứng được yêu cầu. Thời gian qua, công tác phòng chống dịch bệnh của ngành y tế từ Trung ương đến địa phương đã làm tốt, đặt trong bối cảnh là dịch bệnh trên gia súc, gia cầm vẫn xuất hiện tại một vài địa phương thì việc phòng dịch của ngành y tế bước đầu đã đáp ứng được yêu cầu từ thực tiễn. Nói vậy, nhưng ngành y tế không thể chủ quan và tự mãn quá sớm. Chúng ta cần phải quan tâm giáo dục y đức thường xuyên cho cán bộ y tế, trong đó hộ lý, y tá là những người tiếp xúc nhiều nhất với người bệnh.
Nói về sự thay đổi của một ngành nào đó trong thời gian giữa 2 kỳ họp của Quốc hội không hề đơn giản. Chúng ta cần phải chia sẻ tìm nhân tố mới để hy vọng sự đổi mới. Qua theo dõi các phiên chất vấn, tôi thật sự quý tính thẳng thắn của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu, từ sự thẳng thắn này, dễ tạo được sự đồng cảm, chia sẻ của đại biểu QH cũng như cử tri cả nước. Bên cạnh đó, tôi đánh giá cao việc mạnh dạn đề xuất phát hiện những đặc thù của ngành y tế của Bộ trưởng để có kiến nghị phù hợp với Quốc hội như nên kéo dài thời gian công tác cho chuyên gia đầu ngành y tế là giải pháp giải "khát" nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành y đang rất thiếu hiện nay. |
Nhóm PVTS - CT (thực hiện trang này)