Bộ trưởng Đào Hồng Lan: Giảm bệnh tật cho trẻ ngay từ trong bụng mẹ là mục tiêu nhân văn của y học bào thai

Y học bào thai góp phần nâng cao chất lượng dân số

Phát biểu tại phiên khai mạc Hội nghị thường niên Y học bào thai lần thứ IV sáng 29/5, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, ngành y tế đang tập trung triển khai các mục tiêu của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, trong đó có những giải pháp đột phá nhằm nâng cao công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao chất lượng dân số Việt Nam.

Theo Bộ trưởng, để thực hiện mục tiêu này cần nhiều giải pháp đồng bộ về cơ chế, chính sách, kỹ thuật và chuyên môn. Bộ Y tế thời gian qua đã xây dựng và hoàn thiện nhiều văn bản pháp luật quan trọng, trong đó có Luật Dân số và Luật Phòng bệnh.

"Các chính sách này đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, trong bối cảnh khoa học công nghệ y tế thế giới phát triển rất nhanh, ngành y tế Việt Nam phải đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và kỳ vọng ngày càng cao của người dân về chất lượng chăm sóc sức khỏe.

Trong đó, y học bào thai là lĩnh vực mang ý nghĩa đặc biệt nhân văn bởi mục tiêu cao nhất là giúp trẻ em được sinh ra khỏe mạnh, giảm thiểu các bệnh lý, dị tật ngay từ trong bụng mẹ.

Chia sẻ tại hội nghị, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết cá nhân Bộ trưởng luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác chăm sóc trẻ em từ thời điểm còn tham gia xây dựng Luật Trẻ em năm 2016.

Bộ trưởng cho hay, trong quá trình phối hợp triển khai nhiều chương trình phẫu thuật dị tật bẩm sinh cho trẻ em, Bộ trưởng luôn trăn trở về việc làm sao giảm thiểu bệnh tật cho trẻ ngay từ trong bụng mẹ, tránh những cuộc phẫu thuật kéo dài với tỷ lệ can thiệp rất cao

Bộ trưởng Đào Hồng Lan đánh giá cao việc Bệnh viện Phụ sản Trung ương tổ chức hội nghị khoa học quy tụ khoảng 500 chuyên gia, nhà khoa học và bác sĩ trong lĩnh vực y học bào thai trong và ngoài nước.

Theo Bộ trưởng, việc tổ chức hội nghị y học bào thai, cập nhật kiến thức chuyên môn và nâng cao tay nghề cho đội ngũ bác sĩ là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chăm sóc tốt hơn cho các thế hệ tương lai của đất nước.

Bộ trưởng cũng nhắc lại dấu mốc cách đây đúng một năm, khi các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 TP HCM thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai phức tạp, để lại nhiều ấn tượng về trình độ chuyên môn của y học Việt Nam.

"Những ca can thiệp đặc biệt này không chỉ đòi hỏi kỹ thuật cao mà còn là minh chứng cho trí tuệ và trái tim nhân hậu của người thầy thuốc. Các bác sĩ đã thực hiện công việc này không chỉ bằng trí tuệ mà còn bằng cả trái tim nhân hậu của người thầy thuốc", Bộ trưởng xúc động nói.

Không được bỏ lỡ "giờ vàng" cứu thai nhi

Theo GS.TS Nguyễn Duy Ánh- Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, đặc thù của y học bào thai là yếu tố thời gian đóng vai trò quyết định. Việc chậm trễ trong phát hiện và chuyển tuyến có thể khiến thai nhi mất hoàn toàn cơ hội cứu chữa.

Từ thực tế này, GS Ánh cho rằng tất cả các cơ sở sản khoa cần được nâng cao năng lực sàng lọc và chẩn đoán ban đầu để kịp thời phát hiện bất thường thai nhi, từ đó chuyển bệnh nhân đến các trung tâm chuyên sâu.

Theo ông, không phải cơ sở nào cũng cần thực hiện can thiệp bào thai chuyên sâu, bởi đây là lĩnh vực đòi hỏi hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở hạ tầng đồng bộ và đội ngũ chuyên gia có trình độ rất cao.

"Ngay cả ở các nước phát triển, khoảng 10 triệu dân thường chỉ có một trung tâm can thiệp bào thai hoàn chỉnh. Điều quan trọng là các tuyến cơ sở phải làm tốt việc sàng lọc, phát hiện sớm và chuyển tuyến kịp thời", GS Ánh chia sẻ.

GS Ánh cho hay, nhiều bệnh lý, dị tật của thai nhi nếu không được can thiệp sớm có thể khiến thai chết lưu hoặc sinh ra với những tổn thương nặng nề về não, tim, gan, phổi, thận… dẫn tới tàn tật suốt đời. Có những trường hợp nếu đợi em bé chào đời mới xử trí thì đã quá muộn, trẻ có thể tử vong ngay sau sinh do không kịp can thiệp. Vì vậy, can thiệp ngay trong bào thai là cách duy nhất để cứu em bé.

Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, số ca can thiệp bào thai hiện đã lên tới hàng trăm trường hợp với nhiều kỹ thuật khác nhau như truyền ối, điều trị hội chứng truyền máu song thai, can thiệp dị tật phức tạp…

Theo ông, mỗi bệnh lý sẽ có chỉ định can thiệp riêng, tùy thuộc vào mức độ nguy hiểm và khả năng ảnh hưởng tới sự sống của thai nhi.

Để phát triển sâu rộng lĩnh vực này, GS Nguyễn Duy Ánh cho rằng cần có sự đầu tư đồng bộ về nhân lực, trang thiết bị và cơ chế chính sách. Theo đó, các bệnh viện đầu ngành sản phụ khoa cần chú trọng phát triển y học bào thai chuyên sâu, tăng cường đào tạo đội ngũ bác sĩ có tay nghề cao, đủ khả năng tiếp cận trình độ khu vực và thế giới.

Ngoài ra, GS Ánh cũng mong muốn Bộ Y tế quan tâm xây dựng danh mục kỹ thuật cho can thiệp bào thai, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phù hợp để phát triển lĩnh vực còn rất mới này.

Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng nhấn mạnh vai trò của việc cập nhật kiến thức thông qua các hội thảo chuyên ngành và đề xuất cần thành lập Hội Y học bào thai Việt Nam để tạo tiếng nói chung trong toàn ngành.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho y học bào thai

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho hay, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Tỷ lệ tử vong mẹ hiện đã giảm khoảng 4 lần so với trước đây, từ mức 165 ca/100.000 trẻ sinh sống xuống còn hơn 40 ca. Tỷ lệ tử vong sơ sinh cũng giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 10 ca/1.000 trẻ sinh sống.

Nhờ những kết quả này, Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá là điểm sáng trong thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ trước đây cũng như các mục tiêu phát triển bền vững hiện nay về chăm sóc bà mẹ và trẻ em.

Bộ trưởng đánh giá, những thành tựu đó có sự đóng góp rất lớn của ngành sản phụ khoa nói chung và lĩnh vực y học bào thai nói riêng.

Trên thế giới, y học bào thai đã phát triển mạnh mẽ trong hơn ba thập kỷ qua với nhiều tiến bộ vượt bậc về siêu âm, chẩn đoán trước sinh, di truyền học, can thiệp bào thai và hồi sức sơ sinh.

Tại Việt Nam, nhiều kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp bào thai tiên tiến cũng đã được triển khai nhằm điều trị các bất thường ngay khi thai nhi còn trong bụng mẹ.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, trong chiến lược phát triển ngành y tế giai đoạn mới, Bộ Y tế xác định y học bào thai là một trong những chuyên ngành mũi nhọn cần được ưu tiên phát triển cùng với y học chính xác, y học di truyền và y học công nghệ cao.

Bộ trưởng bày tỏ vui mừng khi cộng đồng chuyên môn về y học bào thai tại Việt Nam ngày càng lớn mạnh, có sự kết nối chặt chẽ với các trung tâm y học hàng đầu thế giới.

Theo Bộ trưởng, việc hình thành Hiệp hội Y học bào thai Việt Nam trong tương lai sẽ là bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đào tạo chuyên môn, chuẩn hóa thực hành lâm sàng và tăng cường hội nhập quốc tế cho lĩnh vực còn khá mới mẻ này tại Việt Nam.

Bộ trưởng cũng đánh giá cao vai trò tiên phong của Bệnh viện Phụ sản Trung ương trong ứng dụng kỹ thuật hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển chuyên ngành sản phụ khoa Việt Nam.

Đặc biệt, Trung tâm Y học bào thai của bệnh viện đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm chuyên sâu đầu ngành, tiếp cận nhiều kỹ thuật tiên tiến của thế giới.

Để phát triển y học bào thai toàn diện và bền vững trong thời gian tới, Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng chính sách, ban hành các quy trình chuyên môn và định mức kinh tế kỹ thuật nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc phổ cập các dịch vụ sàng lọc trước sinh, phát hiện sớm bất thường thai nhi và phát triển kỹ thuật chuyên sâu.

Bộ trưởng đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt là các bệnh viện chuyên sâu, tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến trên thế giới; tăng cường phối hợp liên chuyên khoa như sản phụ khoa, di truyền học, chẩn đoán hình ảnh, nhi sơ sinh, tim mạch can thiệp trong triển khai kỹ thuật cao, ít xâm lấn.

"Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ từng bước nâng cao vị thế của y học bào thai Việt Nam trên bản đồ y học thế giới", Bộ trưởng kỳ vọng.

Thứ trưởng Bộ Y tế: Thúc đẩy nghiên cứu khoa học, tạo đột phá công nghệ trong y học bào thai và chăm sóc sơ sinh

SKĐS - Bảy thập kỷ - một hành trình không ngừng vươn lên của Bệnh viện Phụ sản TW, gắn liền với sự phát triển của ngành y tế hiện đại và sự nghiệp chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam...