Tạo hành lang pháp lý khơi thông các dự án tồn đọng
Chiều 4/8, thảo luận tại Tổ về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã có nhiều ý kiến từ thực tiễn quản lý ngành, nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình phát triển.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc xây dựng một Nghị quyết đặc thù là hết sức cần thiết, đáp ứng yêu cầu cấp bách từ thực tiễn. Trong quá trình triển khai nhiệm vụ của ngành Y tế, đặc biệt khi xử lý các dự án lớn, tồn đọng kéo dài như Dự án Cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nhiều khó khăn phát sinh do thiếu một cơ chế pháp lý rõ ràng để giải quyết.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Tiến Cường
Bộ trưởng cho rằng, nếu Nghị quyết được Quốc hội thông qua, các bộ, ngành và địa phương sẽ có một khuôn khổ pháp lý thống nhất, phân định rõ việc xử lý sai phạm trong quá khứ với nhiệm vụ tập trung khắc phục hậu quả, tháo gỡ khó khăn để tiếp tục triển khai các dự án. Đây sẽ là công cụ quan trọng giúp khơi thông khoảng 3.000 dự án đang bị đình trệ trên cả nước, góp phần giải phóng nguồn lực và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế.
Không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các dự án tồn đọng, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh Nghị quyết còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc bảo vệ đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Các ĐBQH tỉnh Bắc Ninh tại phiên thảo luận. Ảnh: Tiến Cường
Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh nhiều vướng mắc bắt nguồn từ lịch sử hoặc do hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, những cán bộ không có hành vi tham ô, tham nhũng nhưng chủ động tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cần được bảo vệ để yên tâm thực hiện nhiệm vụ. Đây cũng là điều kiện quan trọng nhằm khuyến khích tinh thần đổi mới, sáng tạo trong hoạt động quản lý nhà nước.
Đề nghị điều chỉnh thuật ngữ để bao quát tinh thần đổi mới sáng tạo
Đóng góp vào nội dung liên quan đến KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị Ban soạn thảo xem xét điều chỉnh cách sử dụng thuật ngữ trong dự thảo Nghị quyết.
Theo Bộ trưởng, nếu chỉ sử dụng từ "ứng dụng" trong cụm từ "ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số" thì chưa phản ánh đầy đủ bản chất của quá trình đổi mới sáng tạo. Khái niệm "ứng dụng" dễ được hiểu theo nghĩa tiếp nhận, áp dụng những thành quả đã có, trong khi yêu cầu của thực tiễn và tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị là phải chủ động nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ.
Bộ trưởng đề xuất thay thế từ "ứng dụng" bằng cụm từ "nghiên cứu và triển khai nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số". Ảnh: Tiến Cường
Bộ trưởng phân tích, quá trình phát triển KHCN không chỉ dừng ở khâu ứng dụng mà còn bao gồm nghiên cứu, tham mưu đề xuất cơ chế, xây dựng chính sách, tổ chức triển khai, chuyển giao công nghệ và tạo ra các sản phẩm chiến lược của Việt Nam. Đây là chuỗi nhiệm vụ liên hoàn, đòi hỏi sự chủ động và đổi mới ở tất cả các khâu.
Từ đó, Bộ trưởng đề xuất thay thế từ "ứng dụng" bằng cụm từ "nghiên cứu và triển khai nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số". Theo Bộ trưởng, cách diễn đạt này sẽ bao quát đầy đủ toàn bộ quy trình từ nghiên cứu, đề xuất, thẩm định, triển khai đến chuyển giao công nghệ, qua đó phản ánh đúng tinh thần bứt phá và khát vọng tự chủ công nghệ của đất nước.
Chia sẻ thêm về thực tiễn triển khai, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế là một trong những bộ tích cực tham mưu, đề xuất các sản phẩm và công nghệ chiến lược. Các nội dung này đã được Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, thẩm định. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn gặp không ít khó khăn do hành lang pháp lý chưa đồng bộ.
Bộ trưởng dẫn chứng, dù yêu cầu đặt ra là phải có sản phẩm bước đầu trong năm 2026 nhưng các tiêu chí của "chương trình đặc biệt" theo Nghị định 260/2026/NĐ-CP làm căn cứ lựa chọn sản phẩm chiến lược vẫn chưa được ban hành kịp thời. Theo Bộ trưởng, sự thiếu đồng bộ trong hệ thống văn bản hướng dẫn cho thấy việc sớm ban hành một Nghị quyết đặc thù là hết sức cần thiết, vừa tạo cơ sở pháp lý để tháo gỡ vướng mắc, vừa bảo vệ cán bộ trong quá trình chủ động triển khai nhiệm vụ khi hệ thống pháp luật đang tiếp tục được hoàn thiện.
