Sáng 27/6, giữa cái nắng oi nồng của biển trời Lý Sơn trong một ngày lặng gió, quân và dân trên đảo đã vui mừng chào đón Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu đến thăm và làm việc về công tác quân- dân y trên đảo. Chia sẻ và cảm thông với những khó khăn của đội ngũ cán bộ y tế cả quân và dân y, Bộ trưởng cũng đề nghị đơn vị cần có những bước tiến nhanh và mạnh mẽ để hạn chế việc phải chuyển bệnh nhân vào đất liền, nhất là trong mùa biển động.
Trăm cái thiếu
Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý tính từ cảng Sa Kỳ về phía đông bắc của tỉnh Quảng Ngãi, Lý Sơn là một huyện đảo xa bờ với diện tích khoảng 9,7km2 gồm 2 hòn đảo (đảo lớn có 2 xã và đảo nhỏ có 1 xã), dân số hơn 21.000 người, nguồn thu nhập chính là đánh bắt hải sản và trồng hành, tỏi, ngô... Cơ sở y tế ở đây ngoài Trung tâm y tế quân- dân y (TTYT QDY) huyện đảo, ở cấp xã mới chỉ có 1/3 xã có trạm y tế (xã An Bình). Do địa hình cách trở và đời sống kinh tế của nhân dân còn thấp nên công tác chăm sóc sức khỏe của quân và dân trên đảo còn gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Đáng kể nhất là thiếu điện, thiếu nhiên liệu, thiếu nhân lực và trang thiết bị.
 Bộ trưởng Bộ Y tế trao tặng trang thiết bị y tế cho TTYT quân dân y huyện đảo Lý Sơn. |
Báo cáo trước Bộ trưởng Bộ Y tế, BS. Mai Hữu Hậu, Giám đốc TTYT QDY Lý Sơn cho biết, trăn trở lớn nhất của cán bộ y tế trên đảo là làm sao để hạn chế thấp nhất việc chuyển bệnh nhân từ ngoài đảo vào đất liền để điều trị bệnh, nhất là trong mùa mưa bão, biển động. Hiện công tác khám chữa bệnh cho quân, dân Lý Sơn tại TTYT còn rất hạn chế do nhiều nguyên nhân. Toàn huyện đảo chỉ có một nhà máy nhiệt điện công suất nhỏ, chỉ cung ứng được một phần rất nhỏ so với nhu cầu của người dân ở 2 xã thuộc đảo lớn là An Vĩnh và An Hải, còn xã An Bình ở đảo nhỏ thì hoàn toàn chưa có điện. Trang thiết bị y tế ở TTYT cũng thiếu trầm trọng và không đồng bộ. Hiện Trung tâm đang đề nghị trang bị thêm 27 hạng mục máy móc, và quan trọng nhất là xe cấp cứu vì hiện nay việc vận chuyển bệnh nhân cấp cứu đến bệnh viện chỉ bằng các phương tiện sẵn có trên đảo như xe lam, xe máy, xe tải... Chưa kể đến việc vận chuyển bệnh nhân từ đảo vào đất liền rất khó khăn vì mỗi ngày chỉ có một lượt tàu từ đảo ra đất liền và ngược lại, nếu không đúng chuyến mà bệnh nhân không thể chờ được thì phải thuê tàu riêng chi phí khoảng 12-14 triệu đồng/1 lượt, nếu đúng vào mùa biển động thì lại càng khó khăn hơn. Trong khi đó, với năng lực hiện có, mỗi tháng vẫn có khoảng 10% bệnh nhân vượt khả năng điều trị của Trung tâm và khoảng 15% bệnh nhân trong khả năng điều trị nhưng thiếu thiết bị nên buộc phải chuyển vào đất liền để điều trị.
Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn như vậy, hàng năm, Trung tâm đã khám bệnh cho 30.000 lượt người, điều trị cho 2.200 lượt bệnh nhân nội trú với tổng số ngày điều trị nội trú là 9.000 ngày. Đội ngũ cán bộ y tế thuộc Trung tâm đã thực hiện được một số thủ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản và các phẫu thuật cấp cứu trung phẫu và đơn giản như mổ viêm ruột thừa, thoát vị bẹn nghẹt, nắn bó bột gãy xương, trật khớp, mổ lấy thai, đẻ khó, hồi sức cấp cứu nhi khoa... Lực lượng quân-dân y trên đảo cũng tổ chức nhiều đợt khám sức khỏe định kỳ cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, kiểm tra sức khỏe cho thanh niên thực hiện nghĩa vụ; xây dựng kế hoạch chủ động phòng chống dịch bệnh, bao vây và dập tắt kịp thời không để dịch lan rộng, tuyên truyền, vận động và xử lý môi trường. Thực hiện Đề án 1816 theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế, Trung tâm cũng làm theo cách riêng của mình là tổ chức 4 đợt cán bộ lên tuyến trên học tập trong thời gian 3-6 tháng, sau đó cả “thầy” và “trò” cùng quay trở lại đảo để tiếp tục “cầm tay chỉ việc” trong khoảng 1 tháng. Với cách thức này, Trung tâm đã có 2 kíp phẫu thuật ngoại và sản khoa được đào tạo vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của quân và dân trên đảo.
 Bác sĩ quân y khám bệnh cho Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ở huyện đảo Lý Sơn. |
Hạn chế thấp nhất việc chuyển bệnh nhân vào đất liền
Đây là chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu sau khi nghe báo cáo của TTYT QDY huyện đảo về tình hình thực hiện công tác khám chữa bệnh cho quân, dân trên đảo. Cảm thông và chia sẻ với cán bộ y tế trên đảo, Bộ trưởng đánh giá cao lực lượng quân - dân y trong thời gian qua đã nỗ lực hết mình, đồng cam cộng khổ cùng với quân và dân Lý Sơn đạt được những kết quả khả quan đồng thời lưu ý, để nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe cho quân và dân trên đảo, bệnh nhân không phải vào đất liền chữa bệnh. Trong thời gian tới, Trung tâm cần tập trung nâng cao tay nghề cho đội ngũ cán bộ y tế (ưu tiên chuyên khoa ngoại, sản, hồi sức cấp cứu nhi), tăng cường thực hiện Đề án 1816... Nhằm giảm bớt những thiếu thốn và thu hẹp dần khoảng cách về năng lực giữa hải đảo và đất liền, yêu cầu Ban quân dân y các cấp ưu tiên trang bị xe cứu thương, máy tạo ôxy cho TTYT QDY huyện đảo Lý Sơn. Các trang thiết bị khác thì cần đưa vào kế hoạch thường xuyên hàng năm để mua sắm dần.
Nhân dịp chuyến ra thăm đảo lần này, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu đã trao tặng cho TTYT QDY Lý Sơn một máy chữa răng đa năng và một máy súc rửa dạ dày, trị giá khoảng 300 triệu đồng. Bộ trưởng khẳng định, Bộ Y tế luôn ưu tiên ủng hộ đầu tư cho y tế ở các vùng khó khăn, hải đảo xa bờ để nối gần khoảng cách giữa hải đảo với đất liền, làm sao để quân, dân trên đảo yên tâm giữ nước, giữ bờ.
Hạ Hiền