Bộ trưởng Bộ Tư pháp nói gì về tình trạng trúng đấu giá đất rồi bỏ cọc?

Chiều 3/11, giải trình tại Quốc hội về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng làm rõ các giải pháp ngăn chặn thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, trong đó đề xuất nâng tiền đặt trước và bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc.

Siết điều kiện tham gia, cấm đấu giá trên phạm vi toàn quốc

Giải trình cuối phiên thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính; đồng thời khắc phục những bất cập trong thực tiễn, nhất là tình trạng thông đồng, dìm giá, nâng giá và trả giá cao rồi bỏ cọc.

Theo Bộ trưởng, đây là vấn đề lớn nhất trong thực tiễn đấu giá tài sản thời gian qua. Dự thảo luật đã đề xuất nhiều giải pháp, trong đó có việc thắt chặt đối tượng tham gia, ngăn ngừa thông đồng lợi ích. Cụ thể, không cho phép các đối tượng có quan hệ gia đình như cha mẹ, vợ chồng, con, anh chị em ruột hoặc có quan hệ chi phối doanh nghiệp như công ty mẹ, công ty con, nhóm doanh nghiệp cùng đăng ký tham gia đấu giá một tài sản.

Dự thảo cũng đề xuất nâng tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên mức 20-50% giá khởi điểm; đồng thời quy định người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến kết quả bị hủy sẽ không được nhận lại tiền đặt trước.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc đối với người trúng đấu giá từ chối ký biên bản, từ chối kết quả hoặc từ chối thanh toán. Việc triển khai đấu giá trực tuyến toàn trình cũng được đề xuất nhằm hạn chế sự can thiệp trực tiếp vào quá trình đấu giá.

Về phạm vi áp dụng chế tài cấm tham gia đấu giá, Bộ trưởng cho biết dự thảo hiện chỉ quy định đối với quyền sử dụng đất và quyền khai thác khoáng sản. Đây là những lĩnh vực xảy ra phổ biến tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc. Việc mở rộng sang tất cả tài sản công cần được cân nhắc thận trọng vì chế tài này tác động lớn đến quyền tự do kinh doanh.

Đấu giá đất bị hủy giảm mạnh sau khi tăng tiền đặt trước

Làm rõ đề xuất nâng tiền đặt trước đối với đấu giá đất ở lên 20-50% giá khởi điểm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, quy định này xuất phát từ thực tiễn triển khai các giải pháp xử lý tình trạng bỏ cọc và đã cho thấy hiệu quả tích cực.

Theo số liệu được Bộ trưởng dẫn chứng, tỷ lệ kết quả đấu giá đất bị hủy do người trúng đấu giá không nộp đủ tiền trên cả nước giảm từ 8,6% năm 2025 xuống còn 3,1% trong 9 tháng đầu năm 2026.

Tại Thanh Hóa, khi áp dụng mức tiền đặt trước 50%, số lô đất bị hủy kết quả do bỏ cọc giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm 2026, dù số lô đất đưa ra đấu giá tăng gấp 3 lần. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11 trường hợp.

Trước băn khoăn mức tiền đặt trước cao có thể tạo rào cản tài chính, Bộ trưởng cho biết, trường hợp không trúng đấu giá, người tham gia được hoàn trả tiền đặt trước trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc phiên đấu giá. Mức tiền đặt trước cũng không cố định ở 50% mà nằm trong khung 20-50%, do cơ quan có thẩm quyền căn cứ tình hình thực tiễn địa phương quyết định.

Đối với đấu giá đất dự án, do giá trị tài sản thường rất lớn, có thể lên tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ trưởng đề nghị giữ mức tiền đặt trước từ 10-20% giá khởi điểm như dự thảo. Theo ông, mức quá cao có thể tạo rào cản cho nhà đầu tư, ảnh hưởng môi trường kinh doanh, trong khi mức quá thấp sẽ không đủ sức răn đe.

ĐBQH đề nghị làm rõ quyền sở hữu sáng chế trong bệnh viện

SKĐS - ĐBQH đề nghị xác định rõ quyền tác giả đối với sản phẩm AI và quyền sở hữu sáng chế trong bệnh viện.